Amerikaanse atleten domineren op WK, maar het goud heeft een doffe glans

ATHENE - Een wonderlijke wereld, de hedendaagse topsport. Griekenland, het noodlijdende lid van de Europese Gemeenschap, spaart kosten noch moeite om de Olympische Spelen van 2004 binnen de grenzen te krijgen. Terwijl de Verenigde Staten, atletiekgrootmacht bij uitstek, is opgenomen in het ontwikkelingsprogramma van de IAAF.

Primo Nebiolo, de Caesar van de atletiek, moet zich de afgelopen week knap ongemakkelijk hebben gevoeld tijdens het zesde toernooi om de wereldtitels. De Italiaan zat met een dilemma. Zijn evenement moest weer een (kas)succes worden, zonder dat de Grieken er zoveel indruk mee konden maken, dat ze er de Olympische Spelen mee zouden binnenslepen. Want met de editie van 2004 wil Nebiolo in zijn eigen Rome goede sier maken.

Het had vreemde botsingen tussen Nebiolo en het organisatiecomité tot gevolg. De preses vond zelfs dat de Grieken als meloenverkopers met geluidswagens de straat op moesten, om het stadion vol te krijgen. Een volle bak, daar was gisteren pas voor het eerst sprake van. Alsof iedereen was uitgelopen om de controversiële Italiaan op een snerpend fluitconcert te tracteren, toen hij het lef had om marathonkampioen Abel Anton de gouden medaille om te hangen.

De Grieken deden hun best. In Athene ligt een puike olympische accommodatie en met het vervoer kwamen ze er goed uit in deze chaotische stad. Het hoofdstuk veiligheid was voor het gemak maar overgeslagen. De duizenden agenten die waren ingezet, lummelden in groepjes maar wat rond of liepen in de weg. Van sterk bewaakte forten was geen sprake. Na Atlanta werkte dat als een bevrijding, maar toch. En dan nog een praktisch punt: sporten in de hete, van uitlaatgassen bezwangerde lucht, is bepaald geen aanbeveling. Honderden atleten die - mede door de keiharde baan - op brancards werden afgevoerd of aan het infuus moesten, het was een aanfluiting voor de sport.

De WK leverden voor het eerst in de historie geen wereldrecords op. Al was de Amerikaan Allen Johnson er op de 110 horden een teenlengte van verwijderd. Uiteraard eisten de Verenigde Staten weer het gros van het eremetaal op. Daarom klinkt het zo vreemd dat Nebiolo deze reus heeft opgenomen in het miljoenen dollars kostende ontwikkelingsprogramma, samen met Afrika, delen van Azië, Zuid-Amerika en vele oud-Sovjet-staten. West-Europa -en in mindere mate Japan- moeten de financiële kar trekken, maar verliezen ook aan pk's.

Waar de Amerikaanse sterren de komende weken in het GP-circuit Europa leegplunderen, daar is het met de eigen federatie belabberd gesteld. De Amerikaanse televisie-maatschappij betaalt aan het IOC miljarden dollars voor tv-rechten voor de Spelen, waar atletiek nog altijd de belangrijkste sport is. Maar voor een WK is amper belangstelling, zoals ook blijkt uit de media-bezetting in Athene. Nebiolo heeft NBC om zendtijd gevraagd, zodat sponsors exposure kunnen krijgen. Hij merkte afgelopen week op dat atletiek in de States wat kijkcijfers betreft op de 25ste plaats staat, “na biljarten.”

Sinds de ontmanteling van het Oostblok, is Amerika de enige natie die de atletiek domineert. Al moest in Athene flink gas worden teruggenomen. Werden in Atlanta nog dertien titels opgeëist; in Athene waren het er maar zeven, twee meer dan de teruggekomen Duitsers. Hoe beter de Amerikaanse sterren het afgelopen decennium presteerden, hoe minder de belangstelling werd. Van een omgekeerd effect zal nu geen sprake zijn.

Het wordt een probleem voor de IAAF, dat ook elders de belangstelling ziet afkalven. Twee jaar geleden voorspelde de federatie een verdubbeling van de tv-gelden; het bleef bij een opslag van zeventien procent. Helmut Diegel, de voorzitter van het Duitse verbond, liet in Athene waarschuwende woorden horen. “Dit is een sleuteljaar. Het gevaar bestaat dat de Amerikaanse situatie naar Europa overwaait.”

De enorme publiciteit rond doping - het aantal gevallen in Athene liep op de slotdag op tot vijf - werkt afstotend en het publiek raakt verveeld door de lange reeks GP-wedstrijden. De onttroonde mondiale kampioen hink-stap-springen Jonathan Edwards: “Het is alsof de mensen niet meer betrokken zijn bij wat er gebeurt, het lijkt ze allemaal niet uit te maken wie wint. De WK is de enige week waarom het publiek geeft.”

En terecht. Eindelijk geen saaie, geprogrammeerde recordpogingen, die voor het merendeel gedoemd zijn te mislukken. Maar boeiend taktisch spel en demonstraties van overmacht. Zoals van Haile Gebrselassie op de tien kilometer en gisteren Daniël Komen op de halve afstand. De verrassingen waren de afgelopen week talrijk. Olympische en wereldkampioenen faalden of haakte gehavend af. Nieuwe landen meldden zich voor de tombola rond de medailles: Nieuw-Zeeland, Sri Lanka, de Slowaakse republiek en Oeganda. Voorts bracht de van Polynesische afkomst zijnde Beatrice Faumuina Australië discusgoud en was Catherine Freeman de eerste aboriginal-vrouw met een gouden atletiekmedaille.

Liefst 44 landen, verdeeld over alle continenten brachten een vertegenwoordiger op het ereschavot, een record voor een WK. Maar organisatorisch blijft atletiek een Europees onderonsje. Op een uitstapje naar Tokio na (1991) werden alle toernooien in Europa gehouden. Het Amerikaanse Stanford was de grote kandidaat voor 1999, maar Sevilla kreeg de voorkeur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden