Amerikaan wilde aanslag plegen uit naam van de lottocratie

Een toerist wandelt op de plek waar in de Oudheid de Atheense democratie geconcentreerd was, de 'agora' in Athene. Beeld REUTERS

‘Lottocratie’ is een politiek ideaal dat normaliter alleen in politieke salons en zaterdagse bijlagen voor vuurwerk zorgt. Strikt retorisch vuurwerk, bovendien. Bijna was dat veranderd: de Amerikaanse politie verijdelde dinsdag een aanslag.

De politie hield die dag een man aan, die flinke hoeveelheden explosief poeder had besteld op internet, en daarmee thuis een bom had geknutseld. Hij gaf toe dat hij die in Washington wilde laten afgaan op 6 november, de dag van de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. Hij zou van plan zijn om daarbij zelf ook te sterven.

Lottocratie

Deze martelaarsdood wilde hij volgens de politie sterven in dienst van sortition, in het Nederlands ook wel lottocratie geheten. Dat is een politiek systeem waarin volksvertegenwoordigers niet gekozen worden, maar bij loting aangewezen. Voor zover bekend is het de eerste keer dat dit toch vrij abstracte politieke ideaal zulk gewelddadig activisme inspireert.

Het bekendste voorbeeld van een lottocratie is de antieke Atheense democratie. In Nederland en België kreeg het ideaal een paar jaar geleden een nieuwe impuls dankzij David Van Reybrouck, de schrijver die in 2013 het pamflet 'Tegen verkiezingen' publiceerde.

Volgens Van Reybrouck werkt de noodzaak om steeds bij kiezers in de gunst te blijven verlammend op gekozen politici, en komt het in zo'n systeem zelden tot een oprechte gedachtenuitwisseling op basis van argumenten. Als burgers door het lot worden aangewezen,  zijn ze volgens Van Reybrouck meer geneigd om echt met elkaar in conclaaf te gaan.

Verschillende Nederlandse gemeenten zetten afgelopen jaren experimenten op met inspraak van willekeurig aangewezen burgers.

Lees ook:

'Loten is democratischer dan stemmen'

Overal in Europa zit de democratie ernstig in het slop. Politici zijn deel van het probleem, denkt de Vlaamse publicist David Van Reybrouck. Bestuurders aanwijzen door loting is democratischer.

Lottocratie is zo gek nog niet

Veel mensen doen lacherig over 'democratie door loting'. Maar deskundigen zijn enthousiast, gemeenten zijn al aan het experimenteren en de minister heeft er wel oren naar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden