Amerika piekert over zijn politie

Wetshandhaving | Eerbetoon aan de gesneuvelde agenten in Dallas en tegelijkertijd elders in de VS betogingen tegen de manier waarop de politie omgaat met de zwarte bevolking.

Terwijl in Dallas politie-auto's werden bedolven onder bloemen, gebracht door burgers die rouwden om vijf dode agenten, maakte de politie in St. Paul, Minnesota, zondagochtend een einde aan een betoging tegen politiegeweld. Er vielen onder de agenten vijf gewonden door gegooid vuurwerk, stenen en flessen.

Ondanks de ontzetting over de aanslag in Dallas zijn de Amerikanen, en zeker de zwarte bevolking, het doodschieten, vóór de aanslag in Dallas, van Philando Castile en Alton Sterling, niet vergeten. De eerste bloedde in de buurt van St. Paul dood in zijn auto, het werd live uitgezonden op Facebook door zijn vriendin. De tweede kwam om in Baton Rouge, Louisiana, doodgeschoten terwijl hij al klem op de grond lag.

Wanneer confrontaties tussen een burger en een agent zo slecht aflopen is het slachtoffer vaak een zwarte. Dat is deels te verklaren uit al of niet onbewust racisme, zeggen psychologen. Een agent in de VS beseft maar al te goed dat hij bij het arresteren van een burger gedood kan worden. Als je hem - en menige andere Amerikaan - in een computerspel een man laat zien, dan wordt een voorwerp in zijn hand vaker aangezien voor een wapen wanneer de man zwart is.

In een aantal steden in de VS is dat gevaar erkend - en worden agenten extra getraind in het toepassen van dodelijk geweld. Een van die steden is ironisch genoeg Dallas, onder politiecommissaris David Brown, die de afgelopen week opeens wereldberoemd werd als het gezicht van het zwaar getroffen politiekorps. Toen hij in 2010 begon, regende het klachten over bovenmatig geweld door agenten. Dat is nu sterk verminderd. Hij eiste dat zijn agenten contact maakten en hielden met de gemeenschappen waarin ze werkten. Hij aarzelde niet om wie slecht functioneerde te ontslaan - iets wat hem de woede van veel ondergeschikten opleverde, maar ook lagere misdaadcijfers.

Eigen zoon

Brown kan zelf meepraten van de rol die politie en geweld spelen in de zwarte gemeenschap. In 1991 werd zijn broer Kelvin gedood door drugdealers. In 2010 doodde zijn eigen zoon in verwarde toestand een burger en een politieman, en werd zelf doodgeschoten.

Brown zei gisteren tegen CNN dat hij begrip had voor de protesten tegen de politiekorpsen in Minnesota en Baton Rouge.

"We zijn niet perfect. Er zijn agenten die geen agenten horen te zijn. Ik ben de eerste die dan zegt: we moeten van ze af." Maar de goede agenten ervaren het contact met burgers 'alsof je in een relatie bent en je houdt van iemand, maar die kan niet zeggen of laten zien van jou te houden. Dat is moeilijk hoor.'

Betuigingen van waardering voor agenten waren er anders genoeg de afgelopen dagen. Maar luider nog klonken de oproepen voor een fundamentele verandering in de manier waarop de politie in de VS zijn werk opvat.

Sommigen zien het groot: volgens James Nolan, hoogleraar sociologie aan West Virginia University, is 'politiewerk verworden tot pure wetshandhaving', zo zei hij tegen de Chicago Tribune.

Waardigheid

Met andere woorden: er moet met de burgers samengewerkt worden, niet alleen opgetreden als iemand iets fout doet.

Commissaris Lee Sjolander van het plaatsje Kenyon in Minnesota adviseert op zijn Facebookpagina: "Ik verwacht dat je mensen die je ontmoet beter achterlaat dan je ze vond, als het even kan, en nooit hun waardigheid ontneemt."

Anderen beginnen liever meteen met iets concreets. Journalist Conor Friedensdorf stelt in The Atlantic voor om bij een verkeersovertreding voortaan de voor beide partijen doodenge confrontatie aan het portierraam te vermijden.

Als het gaat om iets kleins als een kapot achterlicht, zoals die fatale dag in Minnesota: "Laten stoppen, erachter gaan staan, nummerplaat fotograferen en een bekeuring naar de eigenaar sturen. Dat had vrijwel zeker het leven van Philando Castile gered."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden