Amerika Hollandse meesters

Voor musea zijn buitenlandse vriendenclubs heel belangrijk. De band tussen het Mauritshuis en de VS stamt al van dertig jaar terug.

Nog vóórdat het Amsterdamse Rijksmuseum überhaupt een eigen vriendenvereniging had, had het Mauritshuis er al een voor Amerikaanse 'vrienden'. In 1982 werd de stichting, op initiatief van de toenmalige directeur van het museum, ingesteld, aanvankelijk om beurzen te bekostigen waarmee Amerikaanse kunstgeschiedenisstudenten de collectie van het Mauritshuis konden bestuderen, en kennismaken met de andere musea in Nederland en daarbuiten. "Inmiddels is het 'connaisseurschap' veel minder in trek bij Amerikaanse studenten", vertelt Mireille Mosler, voorzitter van de American Friends of the Mauritshuis. "Bovendien is zo'n onderzoeksbeurs maar in een kort moment in de studie te gebruiken, aan het eind van de reguliere studie. Dus zijn we in overleg met de huidige directeur Emilie Gordenker overgestapt op een andere structuur, waarbij studenten uit de Amerikaanse restauratorenopleiding naar Den Haag komen, en meedoen aan de restauraties die het museum moet uitvoeren."

Zo herstelde één van de fellows in 2011 het 'Bloemstilleven met een horloge' van Abraham van Beyeren (ca. 1664), en werkte een ander in 2013 mee aan de restauratie van de plafondschildering 'Aurora' van Giovanni Pellegrini in de Gouden Zaal. Beiden hebben inmiddels andere prestigieuze onderzoeksplaatsen in Amerika, zowel het museum als de studenten zeggen veel baat te hebben gehad bij de uitwisseling. Daarnaast financiert de vereniging bijdragen voor het museum. Zo schonken ze een nieuwe lijst voor Rembrandts 'Susanna' en voor de beroemde 'Stier' van Paulus Potter.

De vereniging telt nu zo'n honderd leden, voornamelijk Amerikanen of geëmigreerde Nederlanders die zelf Nederlandse kunst uit de Gouden Eeuw bestuderen, verzamelen of verhandelen. Het minimumbedrag voor lidmaatschap is 100 dollar per persoon per jaar - een schijntje vergeleken met de Amerikaanse vriendenverenigingen voor het Louvre (minimum 1000 dollar voor twee personen), het Britse Tate (idem) of het Israel Museum in Jeruzalem (500 dollar). Net als in Nederland zijn dergelijke giften overigens riant aftrekbaar van de belasting. En in Nederland bestaan de vriendenverenigingen ook pas veel korter omdat het overheidssubsidie- systeem tot voor kort toereikend was voor de musea.

Een van de 'board members' van de Amerikaanse vrienden van het Mauritshuis is Walter Liedtke, conservator Europese schilderkunst van het New Yorkse Metropolitan Museum. Op de website van zijn museum vertelt hij over zijn 'Nederlandse ervaring': de lage horizon, 'op knieniveau', zo kenmerkend voor de schilderijen van Van Ruysdael en Albert Cuyp, die je pas begrijpt als je, zoals hij in zijn studietijd, in het Nederlandse polderlandschap hebt gestaan. Voorzitter Mireille Mosler verhuisde 22 jaar geleden vanuit Nederland naar de VS, ze heeft een kunsthandel in Hollandse meesters uit de zeventiende eeuw, moderne en hedendaagse kunst. "In de VS is een vriendenvereniging veel gebruikelijker dan in Nederland", vertelt ze vanuit haar woonplaats New York. "En veel Amerikanen houden van de Hollandse schilderkunst, ik denk nog meer dan de Nederlanders zelf, die zien het vaak als een vanzelfsprekendheid. Mensen worden lid van onze vriendenvereniging omdat ze het onderzoek willen ondersteunen, en vanwege de sociale aspecten: we organiseren lezingen, en daarnaast zijn er rondleidingen bij privécollecties."

Een bijzondere impuls voor de vriendenvereniging was de wereldtoer die de collectie van het Mauritshuis maakte tijdens de verbouwing, er waren speciale bijeenkomsten voor de verenigingsleden. Mosler: "Het was bijzonder om vertrouwde schilderijen in een andere omgeving te zien. Neem 'Meisje met de parel' van Vermeer. In San Francisco was het schilderij heel theatraal uitgelicht, alsof het de Mona Lisa was. In het Mauritshuis hing ze gewoon tussen de andere kunst. We hebben nauw contact met het Mauritshuis - voor het museum is het een handige netwerkplaats voor Amerikaanse contacten. En vice versa: zo kreeg ik elke zomer, bij mijn jaarlijkse bezoek aan Nederland, een rondleiding op de bouwplaats van het museum. Zo weten onze leden ook alle ins en outs rond de verbouwing."

Als de Mona Lisa hing het 'Meisje met de parel' van Vermeer in New York en San Francisco.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden