Amerika: anderen hebben WTO-top laten mislukken

De Amerikaanse economie is sterker dan ooit sinds 1945 en dat voelen de burgers in de Verenigde Staten in hun portemonee en de bestuurders in hun politieke botten. De wereld draait om ons, zeggen ze steeds vaker. Die grote broek is op de bijeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) zelfs te groot gebleken voor de buikige Uncle Sam.

Iedereen heeft het gedaan bij de Amerikaanse regering: de landen van de derde wereld, Europa, Japan. Dat de Amerikanen in Seattle hun hand hebben overspeeld, dat de agressieve ambitie van handelsvertegenwoordiger Charlene Barshefsky en het opportunisme van president Bill Clinton en vice-president Al Gore als een boemerang zijn teruggekomen, dát wil men alleen naamloos kwijt. Want in het partijpolitiek verziekte Washington, dat de messen slijpt voor de verkiezingen van volgend jaar, is het hoogverraad om de schuld bij jezelf te zoeken. Dan hoor je, om het met de woorden van Hillary Rodham Clinton te zeggen, bij 'hen', niet bij 'ons'.

Richard Gephardt, de leider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, bracht in zijn reactie op het fiasco van Seattle hulde aan vier belangengroeperingen waar hij met politieke en financiële handen en voeten aan vastzit. ,,Door weg te lopen van de onderhandelingstafel heeft de regering de belangen behartigd van de Amerikaanse boeren, het bedrijfsleven en de werknemers.'' Gephardt hoort het geld al neerkletteren in zijn verkiezingskas.

Of hetzelfde geldt voor Gore is de vraag. Twee van diens belangrijkste supportersgroepen liepen aan de noordwestkust te hoop tegen de vermeende neo-kapitalistische uitzuigers die zich sterk maken voor een vrije wereldhandel. De vakbeweging - gekleed als een tegen kinderarbeid vechtende Charles Dickens - en de milieubeweging - verkleed als zeeschildpad en koninginnepage - willen 'eerlijke handel'. Duidelijk kwam een deel van de protesten voort uit de wens om invoer tegen te houden, van goedkope textiel, maar vooral ook van auto's en staal. Door te stellen dat de concurrentie alleen maar goedkoper produceert door kinderen te laten werken en het milieu te vervuilen, kon het eigenbelang worden gemaskeerd met bezorgdheid om mens en milieu. Nu dit vrijhandelsoverleg is mislukt, hoeft Gore alleen nog maar te hopen dat de vakbonden en de milieu-organisaties Gore bereid zijn te vergeven dat zijn baas in november 1993 het Nafta-vrijhandelsakkoord met Latijns-Amerika en Canada door het Congres loodste.

Lange tijd is ook in Washington betwijfeld of die WTO-top in Seattle opportuun was. Maar eind vorig jaar - toen Clinton nog de handen vol had aan het Lewinsky-schandaal - meende het Witte Huis dat op een succesje moest worden gegokt.

Door het autoritaire en arrogante optreden van Barshefsky in Seattle en de weinig doordachte dreiging met sancties door Clinton bij zijn aankomst in de stad zijn Washingtons tegenstanders op een hoop gedreven.

Nadat eerder al de Senaat weigerde het verdrag dat kernproeven uitbant te ratificeren, betekent dit fiasco dat Clintons presidentschap alle glans verliest.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden