Ambassadeurs VS en Rusland bakkeleien over gasleiding

Aan boord van het montageschip Audacia worden delen van de Nord Stream 2 pijpleiding klaargemaakt om in de Oostzee te plaatsen. Beeld Getty Images

Het gehakketak over de aanleg van de Nord Stream 2 neemt toe. De opiniepagina’s van een Nederlandse krant worden benut voor de strijd.

Ambassadeurs van Rusland en de VS die in een Nederlandse krant publiekelijk ruziën over een pijpleiding. Een scenario uit de Koude Oorlog? Nee, de realiteit van 2019.

Dinsdag nam Alexander Shulgin, ambassadeur van Rusland in Nederland, de handschoen op die hem half december was toegeworpen door Pete Hoekstra, ambassadeur van de VS in Nederland. Hoekstra schreef in De Telegraaf dat het Westen er goed aan doet om te stoppen met Nord Stream 2, een ruim 1200 kilometer lange pijpleiding-in-aanleg.

Net als de in 2011 aangelegde Nord Stream 1, is Nord Stream 2 bedoeld om Russisch gas naar Duitsland te transporteren. De pijpleiding loopt vrijwel parallel aan Nord Stream 1, begint net boven de grens met Estland, eindigt in Greifswald (bij de grens met Polen). De nieuwe pijpleiding moet het Russische gas, dat  nu door Oekraïne naar Europa gaat, vervangen. De kosten van Nord Stream 2: zo’n 10 miljard euro.

“Russische acties tegen het Westen blijven uit de hand lopen. Dit is niet het moment om Rusland een nieuw instrument te geven waarmee ze het Westen kunnen beheersen”, schreef Hoekstra, eraan refererend dat West-Europa steeds afhankelijker wordt van Russisch gas. Daarbij, schreef Hoekstra, is Nord Stream 2 een directe bedreiging voor de veiligheid en stabiliteit van Oekraïne. “Rusland blijft zijn buurlanden bedreigen en probeert westerse overheden op verschillende manieren te destabiliseren. Nord Stream 2 zou de Russische president Poetin een nieuw wapen in handen geven om deze schandelijke acties voort te zetten.”

Gepeperde taal die niet onbeantwoord bleef. Dinsdag kwam die repliek, ook in De Telegraaf. Ambassadeur Shulgin betoogde dat Russisch gas 30 procent goedkoper is dan het vloeibaar gemaakte gas uit de VS dat Europa zou kunnen importeren. Het gas uit Nord Stream 2 is volgens Shulgin goedkoper dan het gas dat via Oekraïne naar Europa stroomt. Hij wees erop dat vijf westerse bedrijven, waaronder Shell, de pijpleiding voor de helft financieren (het Russische Gazprom verzorgt de andere helft) en hij besloot met deze uitsmijter: “In tegenstelling tot onze Amerikaanse collega’s die in een misplaatste messiasrol de anderen de les proberen te lezen….heeft Rusland veel respect voor andere landen.”

Tegenstanders

Waarom dat gehakketak over een pijpleiding-in-aanbouw die dit jaar klaar moet zijn? Omdat de tegenstanders in aantal toenemen. De belangrijkste voorstanders van Nord Stream 2 (Duitsland, Nederland, Rusland) hebben steeds gezegd dat Nord Stream 2 een commerciële aangelegenheid is. Rusland heeft gas, Europa steeds minder; Rusland wil geld, Europa wil gas en heeft geld: voila.

Maar je kunt er anders tegen aan kijken, zeker na de Russische annexatie van schiereiland De Krim in 2014, Ruslands gewelddadige bemoeienis met Oekraïne en alle commotie rond het neerschieten van de MH-17. President Trump is zo iemand die er anders tegen aan kijkt. “Wij beschermen Duitsland, Frankrijk en al deze landen en dan sluiten enkele landen een pijpleidingdeal met Rusland en betalen zo miljarden aan de Russische schatkist. Ik denk dat dit zeer ongepast is”, zei hij deze zomer.

Steun kreeg Trump in december van het Amerikaanse Congres. Dat zich ook tegen Nord Stream 2 keerde en de mogelijkheid opperde sancties in te voeren tegen bedrijven die bij de aanleg zijn betrokken. Dat zou Shell, Allseas, Boskalis en Van Oord kunnen raken.

In december nam het Europees Parlement een resolutie aan tegen de pijpleiding: volgens het Parlement is het project een bedreiging voor de energieveiligheid van Europa. Belangrijker is nog dat Duitsland lijkt te schuiven: persbureau Bloomberg berichtte maandagavond dat de animo voor de pijpleiding ook daar afneemt. Maar of dat, en de Amerikaanse druk, leiden tot afstel van Nord Stream 2?

Lees ook

Tweede Kamer wil het Kremlin niet aan de knoppen van nieuwe gaspijpleiding

Nu de gaswinning in Groningen in razend tempo wordt verminderd, komt Rusland als vanzelf in beeld als oplossing. Maar het kabinet kan niet onbekommerd een beroep doen op het gas van president Poetin.

Deze gaspijpleiding maakt Donald Trump boos

De eerste pijpen voor Nord Stream 2 gingen eind juli 2018 de grond in. Maakt dat Europa nog afhankelijker van Russisch gas? Of moet juist Moskou zich zorgen maken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden