’Ambachtelijke wijsheid in de zorg gaat verloren in regels’

tilburg – - In de zorg is te weinig aandacht voor praktische wijsheid. Door protocollen en regels gaat de ambachtelijke kennis van dokters en verpleegkundigen verloren. Zorgethici Frans Vosman en Andries Baart pleiten voor minder exacte wetenschap in de zorg. Het tweetal sprak daarover bij hun gezamenlijke inauguratie als hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg.

Van onze correspondent

„Als je praktische wijsheid niet erkent of naar het tweede plan verwijst, gaat het mis”, is Baarts overtuiging. Volgens hem leidt de marktwerking in de zorg ertoe dat alle kennis in de zorg bewezen moet zijn. „Er wordt te veel gerekend in geld en bundels met handelingen. Kennis moet expliciet zijn, maar praktische kennis is deels impliciet.”

Volgens Baart is zorg verlenen wat dat betreft vergelijkbaar met fietsen. „Wie fietst kan amper uitleggen welke regels hij volgt. Je kunt zoveel mogelijk details van het fietsen opnoemen, over de balans, de trapbeweging. Maar wie zo leert fietsen, die valt. Als ik me als zorgverlener in detail moet houden aan een beschrijving van hoe ik zorg moet verlenen, en er staat een baas naast me die me controleert, heb je kans dat ik er niets meer van bak.”

Baart en Vosman geven het voorbeeld van een patiënte die met haar dokter over euthanasie praat. De arts heeft niet alleen het euthanasieprotocol in zijn hoofd, maar let ook op of de patiënte haar gehoorapparaat in heeft en extra ondersteuning nodig heeft als ze overeind gaat zitten. De dokter doet het zonder erbij na te denken en zo hoort het ook, zeggen de ethici. Maar ze vrezen dat hij voor dit soort ambachtelijke zorg straks geen tijd meer heeft vanwege regels en papierwerk.

Instellingen moeten zich inspannen om deze ’stilzwijgende wijsheid’ over te dragen, vindt Baart. Dat kan bijvoorbeeld door ervaren krachten met jonge verpleegkundigen mee te laten lopen. Baart en Vosman presenteerden gisteren ook hun website zorgethiek.nu. Via de site willen ze in discussie gaan met professionals uit de zorg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden