Amazon jaagt literaire wereld de gordijnen in

Een distributiecentrum van Amazon in het Duitse Graben. Na een staking voor betere werkomstandigheden verhuist het werk deels naar Polen.Beeld reuters

Amazon gedraagt zich als een olifant in de porseleinkast van de literaire wereld. Na de recente Amerikaanse schrijversopstand tegen 's werelds grootste webwarenhuis, zet Amazon ook de Duitse boekenmarkt flink op zijn kop. Amazon heeft Duitse uitgeverijen per brief opdracht gegeven voortaan ook boeken naar nieuwe, grote distributiecentra in Polen en Tsjechië te sturen. De extra kosten zijn voor hun rekening, zo schrijft Amazon.

De webwinkel wil daarmee voorkomen dat de distributie van boeken stil komt te liggen door stakingen in Amazons distributiecentra in Duitsland. Duitse vakbonden vinden dat de werkomstandigheden in de Duitse distributiecentra moeten worden verbeterd. Werknemers moeten voor weinig geld zwaar en monotoon werk verrichten. Tijdens de kerstdagen van vorig jaar werd er daarom gestaakt, tot grote ergernis van Amazon.

In een brief aan de uitgevers staat dat Amazon niet van plan is de andere 25 Europese distributiecentra te sluiten. Toch speelt ongetwijfeld mee dat de lonen in Polen de helft lager liggen dan de 8,50 euro die Duitse werknemers per uur krijgen, vermoeden uitgeverijen. De nieuwe grote distributiecentra in Polen gaan in september open. Behalve boeken, waarmee het webwarenhuis groot werd, verkoopt Amazon allerhande andere artikelen van kleding tot computers.

Stelregel
De Duitse uitgeverijen zijn niet blij. Daarnaast wijzen zij in de Duitse krant Die Welt op de extra belasting van het milieu: vrachtwagens moeten dubbele afstanden afleggen als boeken via Polen over Duitsland gedistribueerd gaan worden.

De stelregel van self made man Jeff Bezos, oprichter van Amazon, is simpel: we moeten het zo goedkoop mogelijk maken voor de klant. Dat hij buiten Amerika te maken krijgt met andere tradities, zoals een vakbond waarmee je om de tafel moet, daar lijkt hij geen boodschap aan te hebben. Maar ook in eigen land weet Amazon flink tegen heilige huisjes te schoppen.

Dit weekend tekenden meer dan honderd Amerikaanse schrijvers protest aan. Amazon wil dat de grote Amerikaanse uitgeverij Hachette de prijzen van zijn e-boeken verlaagt. E-boeken zijn immers veel goedkoper om te maken dan papieren boeken. Om het bedrijf onder druk te zetten, benadeelt Amazon boeken van Hachette-schrijvers op zijn site. Die hebben bijvoorbeeld een langere levertijd. De honderd schrijvers, onder wie bekende schrijvers als Mark Haddon en John Grisham, tonen zich solidair met hun collega's bij Hachette.

Meer lezers
Amazon zegt in een eveneens schriftelijke reactie dat schrijvers zich beter kunnen wenden tot Hachette, een miljoenenbedrijf. Amazon bewijst de literaire wereld juist een dienst, aldus het pamflet ondertekend door 'het Amazon boekenteam': hoe goedkoper de boeken des te meer er wordt gelezen. Dat bewees de komst van de goedkopere paperback in de Angelsaksische landen halverwege de vorige eeuw.

De schrijversopstand leidt in Amerika tot een verwoed debat. Columnisten wijzen erop dat boeken geen doorsnee producten zijn. Uitgeverijen hebben altijd een belangrijke maatschappelijke rol gespeeld door met het geld dat aan bestsellers wordt verdiend, ook debutanten of schrijvers met een kleiner lezerspubliek een platform te bieden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden