Alweer donderwolken boven orkestenbestel

En het culturele gekrakeel begint opnieuw. Wie dacht dat we na de vorige ronde van de vierjarige kermis rondom de kunstpegels eventjes verlost waren van ingrijpende maatregelen, komt mogelijk bedrogen uit. Deze week presenteerde de Raad voor Cultuur immers de meerjarige adviezen aan minister Jet Bussemaker. Zij gaat deze aanbevelingen bekijken en zet binnenkort de hoofdlijnen uit voor het cultuurbeleid in het volgende subsidieperiode 2017-2020. De raad gaat aan de hand daarvan een advies uitbrengen over wie subsidie verdient, en wie niet.

De zo broodnodige rust op het kunstfront lijkt met het rapport van de raad allerminst teruggekeerd. Het is natuurlijk maar de vraag of de minister - of haar toekomstige opvolger - zich iets zal aantrekken van het rapport van de raad. Het zijn natuurlijk maar goedbedoelde adviezen. Maar er helemaal omheen kan ze ook niet, want ze heeft er immers zelf om gevraagd.

Er stonden in de 'Agenda Cultuur, 2017-2020 en verder', zoals het rapport heet, een paar opvallende zaken, die er in de berichtgeving erover natuurlijk meteen werden uitgelicht. Vooral in de muzieksector lijkt het leed nog niet helemaal geleden. Na de vorige subsidieronde zijn de twee orkesten in Brabant en Limburg gefuseerd tot de Philharmonie Zuidnederland. De Radio Kamer Filharmonie werd opgedoekt, Holland Symfonia werd een kaartenbakorkest voor balletbegeleiding, en geldstromen naar de orkesten in het oosten van het land en in de regio Den Haag/Rotterdam droogden aanzienlijk op.

De raad constateert dat er door geen of beperkte loon- en prijscompensatie enerzijds, en subsidiebedragen die niet meestijgen met de kosten anderzijds, een zorgelijk uitholling van de rijkscultuurbegroting dreigt. Instellingen teren in op hun eigen vermogen.

Het laatste ervaart HET Symfonieorkest (het voormalige Orkest van het Oosten) aan den lijve. Drie jaar geleden toeterde het orkest nog dat het op termijn meer dan de helft van zijn eigen inkomsten zou kunnen genereren, maar juist deze weken werd bekend dat die veel te optimistische verwachting faliekant is mislukt en dat het orkest nu juist op de rand van een faillissement balanceert. Om kosten te besparen schrapt het orkest concerten in de regio en zal het meer (gratis) optredens geven in verzorgings- en buurthuizen.

Vergelijk dat eens met het bereik van de Philharmonie Zuidnederland. Die spelen in het nieuwe seizoen in maar liefst twintig gemeenten, van Breda tot Weert en van Cuijk tot Veere. De raad bepleit echter juist symfonische kernen die, net als de musea nu al doen, mensen uit de regio naar de concertzaal lokken. De raad vergeet wel dat musea de hele dag open zijn en concertzalen meestal pas vanaf acht uur 's avonds. Hoe kom je dan nog thuis als je in een buitenregio woont?

Na de dreun die, vooral, De Nederlandse Reisopera drie jaar terug kreeg, is het voor de kleine operagezelschappen nog niet voorbij. De raad vindt het verstandiger dat de Reisopera fuseert met Opera Zuid. En dan was er ook nog het Groot Omroepkoor, dat bij de omroep dreigt te worden weggehaald om meer 'diensten' bij de andere orkesten te draaien. Daar zullen de omroepseries in Utrecht en Amsterdam niet blij mee zijn. En Het Balletorkest moet op termijn eenzelfde status krijgen als het Koor van de Nationale Opera. Voor wie een beetje ingevoerd is in deze materie gaan bij zo'n bericht toch wat alarmbellen rinkelen.

Nee, het culturele gekrakeel is nog lang niet voorbij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden