tv-recensie

Altijd maar die VPRO-jongens met hun reis langs, door of over iets heen

Ruben Terlou in de serie 'Door het hart van China'. Beeld rv
Ruben Terlou in de serie 'Door het hart van China'.Beeld rv

De VPRO is lekker bezig. Ruben Terlou heeft in ‘Door het hart van China’ weer wonderlijk intieme en gelijkwaardige gesprekjes met de Chinezen. Nu de thema’s in zijn tweede reeks minder economisch en meer cultureel zijn (homoseksualiteit, de dood, Zen) komen die mensen nog dichterbij.

Arjen Lubach is ook weer scherp begonnen aan zijn inmiddels achtste seizoen ‘Zondag met Lubach’. Tim den Besten heeft het van online tot ‘on screen’ geschopt met zijn interviewprogramma ‘Tims ^ Tent: maar dan in een bungalow’. Hij heeft niet de geijkte gasten, en tussen de ironische gesprekjes en activiteiten door legt hij toch een hoop bloot.

De Britse documentairemaker Louis Theroux past ook prima bij de VPRO-jongens. (Mannen, maar ze zijn zo jongensachtig). Ook hij gaat semi-stuntelig ontwapenend met mensen in gesprek. Hij krijgt fascinerende verhalen boven water, juist omdat hij afwijkende mensen zo serieus neemt en zich niet boven hen stelt.

Zijn nieuwe driedelige reportageserie ‘Dark States’ is nog shockerender dan zijn series over subculturen van gevangenisbewoners, pornosterren of bodybuilders. ‘Dark States’ bewijst het verval van Amerika. Het gaat over plekken waar de wapenhandel, mensenhandel of drugsverslaving overheersen. Vrijdag was hij in het oude industriestadje Huntington, waar één op de vier (!) volwassenen — moeders, kinderen, mannen — verslaafd is aan heroïne of een ander opiaat. Bijna zes mensen per dag hebben een overdosis. Het begon allemaal met een verslaving aan pijnstillers die dokters massaal voorschreven als iemand leed onder het zwaar lichamelijke werk. Donald Trump beloofde de industrie terug te brengen in dergelijke steden, maar de kans is groter dat hij Huntington inmiddels tot de shitholes rekent.

Zuid-Amerika

Ik trek de VPRO-lijn even door. Volgende maand begint Zuid-Amerika-correspondent Stef Biemans aan zijn tv-reis ‘Over de rug van de Andes’. Hij moet 7000 kilometer gebergte en zeven landen door reizen om te ontdekken ‘hoe het nu gaat met de Zuid-Amerikaan’.

Het begint bekend voor te komen, dat concept. Benodigdheden: 1) Een correspondent die de lokale taal spreekt. 2) Een meetlint en een landkaart. Valt daarop een logische, meanderende lijn te leggen: bingo. De rivier de Yangtze voldeed. De Andes ook.

Wie past er nog meer in het rijtje slanke, zachtaardige, intellectuele VPRO-jongens met peinzende tred en licht gebogen rug? O ja, Jelle Brandt Corstius. Die zou na zijn #MeToo-coming out en robotserie ‘Robo Sapiens’ ook weer aan het reizen kunnen zijn, ergens dwars door of overheen. Hij kent de meetlinttechniek al; hij reisde de Wolga af in ‘Van Moskou tot Moermansk’ (2012). En we hebben nog onze man in Teheran. Zou Thomas Erdbrink ook met een meetlint de kaart van Iran afspeuren voor een project?

Voorspelbaar

De series van deze ‘jongens’ zijn stuk voor stuk bijzonder en zorgvuldig gemaakt. Ze laten een andere kant zien van landen waartoe buitenstaanders geen toegang hebben, en winnen prijzen. Maar voorspelbaarheid is niet goed. Het riekt naar gemakzucht om zo’n basisidee te lang door te voeren. Bovendien begint de eenvormigheid van het type reispresentator op te vallen. Het zou een progressieve omroep als de VPRO sieren als die eens een gokje waagde met, laten we zeggen, een vrouw. Of een migrant. Of een dikkerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden