Altijd de oren open voor alle soorten muziek

grenzeloos | interview | Mezzosopraan Anne Sofie von Otter heeft altijd haar eigen keuzes gemaakt. Fortepiano of popmuziek: dat maakt haar niet uit. 'Als ik iets mooi vind, ongeacht welk genre, wil ik het zingen.' Komend weekend zingt ze in Utrecht.

Ademloos luisterden we niet zo lang geleden naar mezzosopraan Anne Sofie von Otter en fortepianist Kristian Bezuidenhout: een kersverse combinatie. Typisch iets voor de Zweedse zangeres om te verkennen hoe haar stem samengaat met dit instrument van een paar eeuwen terug.

Fortepiano aan de ene kant en het experimentele strijkkwartet Brooklyn Rider aan de andere: Von Otter heeft net een cd opgenomen met dit gezelschap uit New York. Ze kozen muziek van onder anderen Björk, Brad Mehldau en Kate Bush.

"Met één recital zes maanden lang rondreizen, ik moet er niet aan denken", stelt Von Otter resoluut. "Ik verander continu, van barok via Mahlers Derde symfonie naar concerten met Brooklyn Rider, omdat het allemaal erg fijne muziek is en ik alles wil zingen."

Coltrui, sportieve broek en hardloopschoenen: de grande dame tijdens een dag rust in haar Londense hotel. Een diva is ze allerminst. Zonder klaroengeschal behoort de eenenzestigjarige Anne Sofie von Otter al decennia lang tot de top, waarbij ze Mozarts 'Idomeneo' met dezelfde overtuiging aanpakt als een uitstapje met Elvis Costello of Zweedse romantische liederen.

Over de opname met Brooklyn Rider 'So many things' zegt ze: "Ik wil mijn publiek laten zien dat je muziek uit verschillende velden kunt combineren. De genres gaan samen omdat het stuk voor stuk om geweldige composities gaat. Björk en John Adams vormen niet twee werelden. De luisteraar kan veel aan, en van mij zijn ze het inmiddels gewend. Vijftig jaar geleden was dit not done, maar nu: symfonieorkesten spelen filmmuziek, begeleiden popmusici. Na een klassiek concert komt men naar mij toe: prachtig concert, maar wat was die toegift? Geweldig! En dat was dan Sting of Costello. Mijn energie, nieuwsgierigheid en vastberadenheid zorgen ervoor dat mijn oren permanent geopend zijn voor alle soorten muziek. Als ik iets mooi vind, ongeacht welk genre, wil ik het zingen - de muziek moet natuurlijk wel bij mijn stem passen."

Eenzelfde nieuwsgierige houding is ook terug te vinden bij de dirigenten met wie Von Otter heeft samengewerkt, projecten die in een omvangrijke discografie hebben geresulteerd, eerst bij Deutsche Grammophon, later bij Naïve. "Toen John Eliot Gardiner opkwam, was hij ook op ontdekkingstocht, en wilde hij meer en meer."

Bessen plukken

Grote operarollen als Cherubino in 'Le nozze di Figaro' van Mozart, Alceste in Glucks gelijknamige opera en Octavian in Strauss' 'Rosenkavalier' en twee Wagnerrollen: ze heeft ze allemaal gezongen, met die opmerkelijk onopgesmukte stem, en op haar eigen voorwaarden. "Ik heb ervoor gepast om een zangeres met een koffer te worden. Er waren tijden dat de Berliner met Claudio Abbado aan de lijn hingen en vroegen of ik kwam zingen, en dat ik nee zei omdat ik thuis wilde zijn. Toen ik dertig, veertig was, tijdens het hoogtepunt van mijn carrière, lachte men erom dat ik nogal eens nee verkocht - er rolden vele aanbiedingen binnen. Ik wilde niet steeds aan het werk zijn, dus ik heb ook nauwelijks meegemaakt dat ik dacht: nu wordt het routine. Ik had veel tijd thuis om op te laden, met ruimte voor mijn gezin. Mijn kinderen heb ik vaak meegenomen op reis, dus ik was veel bij hen toen ze opgroeiden. Ik ben graag thuis, altijd zo geweest. Mijn ouders voelden dat ook zo. Tijdens de zomervakanties gingen we nooit naar de Rivièra, maar bleven we in Zweden, in ons buitenhuis, bessen plukken bij het meer. Mijn hart klopt voor mijn geboorteland."

Is deze stabiliteit haar geheim? Is dat waarom Von Otter op haar eenenzestigste met een ongeschonden stem uit een tot nu toe schitterende carrière is gekomen? "Misschien wel. Ik heb natuurlijk ook stemproblemen, moet oppassen met drinken, te veel praten, vliegen. Mijn eerste solo's zong ik met koor, ik zat in het koor, dus dan begin je zo naturel mogelijk met zingen. Ik wilde niet per se een operazangeres worden, ik werd ertoe aangespoord en toen is het balletje gaan rollen. Ik heb nooit geprobeerd om luid en dramatisch te klinken. Dat is ook iets van het Noorden, dat pure. Het sterrendom waardoor je geleefd wordt, heb ik allerminst geambieerd. Ik wilde ook geen interviews geven, het ging me om de muziek. Als ik niet zing, wil ik rust aan mijn hoofd.

"Dik tien jaar geleden kwam ik op een punt dat ik dacht: waarom word ik niet voor die en die rol gevraagd of voor dat recital, en wel die dertigjarige zangeres? Ik begreep op een gegeven moment dat dat door de leeftijd komt, niet omdat ik niet meer zou kunnen zingen. Maar ik was er licht van in de war. Ik blijf nog een tijdje zingen, maar ik ben ongelofelijk kritisch op mezelf, de lat ligt hoog. Wat ik doe, moet op het hoogste niveau."

Anne Sofie von Otter en Brooklyn Rider: 5 november om 20.00 uur in TivoliVredenburg, Utrecht. Info: tivolivredenburg.nl

Anne Sofie von Otter en Kristian Bezuidenhout: 13 december om 20.15 uur in de Doelen, Rotterdam. Info: dedoelen.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden