Altijd als laatste weg bij een feest

Martijn Wijma 1977-2015

Elk jaar vierde hij de verjaardag van zijn tweede leven dat op z'n zevende begon met een zware hartoperatie.

Je zou niet zeggen dat hij onzeker was. Met z'n vele vrienden was hij altijd uitgelaten en vaak de gangmaker. In zijn studententijd liep hij voorop bij een kroegentocht. Hij hing graag de clown uit en hij had de beste grappen, soms tegen het platte aan. Ook deed hij graag typetjes na. Zijn imitatie van prins Bernhard, alias prins Neushoorn, was een van zijn favorieten. Hij was altijd de laatste die het feest verliet.

Buiten alle rumoer, als hij alleen was, kon hij tobben over zichzelf. Vooral nadat hij was afgestudeerd en zijn vrienden allemaal een relatie kregen, terwijl hij geen meisje kon vinden. Een vaste baan bleef uit; hij moest genoegen nemen met tijdelijke baantjes en projecten. Wat het probleem was, kon hij zelf ook niet benoemen. In een groep was hij met gemak haantje de voorste. Maar één op één was hij onzeker. Te bescheiden durfde hij zichzelf niet te verkopen.

Martijn Wijma was de tweede zoon van het onderwijzerspaar Sieb en Nell Wijma. Het echtpaar was afkomstig uit Rotterdam. Ze waren naar Goes verhuisd omdat ze daar een goede woning konden krijgen. Daar kwam Martijn ter wereld als broertje van Dico. Alles ging prima met de baby totdat hij vier weken oud was. Hij ging langzamer drinken en kon de melk niet binnenhouden. De huisarts stuurde hem naar de kinderarts die botweg zei: "Dit is een blauwe baby." Zijn nageltjes en lippen waren wat blauw, een gevolg van een hartafwijking.

Martijns eerste verjaardag werd gevierd in het Rotterdamse Sophia Kinderziekenhuis, waar hij zijn eerste operatie onderging. Dankzij medicijnen kon hij later gewoon naar de peuteropvang, de kleuterschool en de basisschool. Hij was een opgewekt kind en altijd de drukste in een groep. Lef had hij ook. Toen hij op de basisschool eens boos was op de juf schold hij haar uit voor 'homo'.

De andere kinderen namen het voor lief dat hij een hartafwijking had. Dat hij niet mee kon doen met gym en niet kon fietsen en hollen was vanzelfsprekend. Er waren zoveel leuke dingen die hij wel kon. Tekenen, knutselen, verkleden en poppenkast spelen.

Alles zou goed komen na een grote hartoperatie die hij op z'n zevende onderging. Tien uur lang werd er aan hem gesleuteld en daarna knapte hij snel op. Hij begon een nieuw leven. Altijd is hij de 19de maart blijven vieren als de verjaardag van zijn tweede leven.

Bacterie

Toch moest hij oppassen. Vlak voor de operatie was net op tijd ontdekt dat er iets met zijn bloed mis was: het stolde te langzaam. Dat gaf een nieuwe zorg. Hij moest altijd oppassen voor wondjes, al was het maar een schrammetje, want er kon makkelijk een gevaarlijke bacterie binnendringen.

Het gezin, met inmiddels een derde zoon, Peter, verhuisde kort na de operatie naar Ede in 1986 vanwege werk en om centraler in het land te wonen. Martijn vertelde op zijn nieuwe school meteen dat hij een hartoperatie had gehad. Hij leerde fietsen en nam zwemles. Ook al had hij grote littekens op zijn borst, dat vond hij geen probleem in het zwembad.

Martijn doorliep havo en vervolgens vwo met vooral alfavakken aan de christelijke scholengemeenschap Het Streek in Ede. Hij was actief in de scholierenvereniging en zorgde voor een snoepwinkeltje bij school. Zeilen werd een nieuwe hobby. Met schoolvrienden ging hij fietsen in de buurt van Doesburg. Als ze een heuvel moesten nemen, deed hij dat langzaam. Maar hij scheurde als eerste naar beneden.

Een boeiende leraar aardrijkskunde inspireerde hem om in 1996 sociale geografie te studeren. Hij bezocht de open dagen in alle universiteitssteden en koos voor Utrecht. Daar zette hij zich het meteen hard aan de studie. Pas als tweedejaars liet hij zich ontgroenen bij studentenvereniging Unitas.

Tijdens zijn studie begon hij aan zijn geloof te twijfelen. Hij was gereformeerd opgevoed, en zijn ouders hadden de kinderen vrij gelaten hun eigen weg te vinden. Martijn bezocht trouw de oecumenische studentenekklesia en deed daar ook belijdenis. Maar hij voelde geen God, zei hij huilend tegen zijn jongere broer. Hij is nog eens naar Taizé gegaan om te leren bidden. Opnieuw vond hij een sterk geloof.

Tegen het einde van zijn studie moest hij nog een keer onder het mes. Een hartklep die op z'n zevende was vervangen, was versleten. Hij was vol goede moed, maar het ging bijna mis doordat zijn bloedprobleem was onderschat en nabloedingen moeilijk te stoppen waren. Zijn vertrouwen in de medische stand kreeg een knauw. "Ik hoop maar dat ik de 50 haal", zei hij. Zelfs bij het scheren was hij bang om een schrammetje op te lopen.

Toen hij klaar was met zijn studie in 2002, had hij moeite om zijn scriptie te voltooien. Die behelsde een onderzoek naar de beleving van wonen aan het water en daarvoor moest hij in verscheidene plaatsen bewoners enquêteren. Daar schrok hij voor terug. De populaire Martijn was te verlegen om bij wildvreemden aan te bellen. Zijn vader en jongere broer moesten dat voor hem doen.

Broertjesdag

Familie was belangrijk voor hem. Regelmatig organiseerde hij een broertjesdag en hij heeft ook eens een neven- en nichtendag gehouden. Dan was hij als vanouds de gezellige Martijn die van het leven een feest maakt.

Hij had gehoopt op een baan bij de overheid, iets met planologie. Maar die banen waren er amper. Martijn werkte eerst in een fotozaak en later bij een planologisch adviesbureau. Af en toe werd hij ingeschakeld voor een overheidsproject, maar altijd tijdelijk. Hij was altijd aan het solliciteren, maar met weinig resultaat. Hij voelde zich ook eenzaam, zei hij op Oudejaarsavond 2005. Op z'n 28ste had hij nog nooit een vriendin gehad. Via een datingsite op internet ontmoette hij Rianne in mei 2006. Het klikte meteen. Op hun eerste afspraak gingen ze naar het Mauritshuis, want ze deelden een liefde voor cultuur.

Op hun tweede afspraak vertelde hij haar over zijn hart en zijn bloed. Een half jaar later vroeg hij haar in Madrid ten huwelijk. Terwijl ze hun bruiloft aan het voorbereiden waren, kreeg Martijn na een bezoek aan de tandarts een vijandige bacterie in zijn bloed. Hij belandde weer in het ziekenhuis.

Zijn bloed bleek riskanter dan zijn hart. Toen ze in Rijswijk een bovenhuis vonden, waren de drie trappen geen enkel probleem voor hem.

Met Rianne maakte Martijn reizen door heel Europa. Als geograaf was hij een belezen gids in elke stad die ze bezochten, ook al was hij er nooit eerder geweest. De geboorte van dochter Sanne in 2011 maakte hun geluk compleet. Met hun tweede kind liep het verkeerd: het was zwaar gehandicapt. Met veel verdriet hebben ze het jongetje dat ze Benjamin noemden, laten gaan. De geboorte van Carmen vorig jaar maakte veel goed.

Samen met zijn vader en vrienden had Martijn een babykamer voor haar getimmerd. Hij sjouwde zonder probleem platen multiplex naar boven. Martijn zou huisman worden, terwijl Rianne voltijds zou gaan werken.

Martijn was gelukkig en voelde zich gezond. Bij een uitstapje naar safaripark Beekse Bergen vorige maand duwde Martijn de kinderwagen met Carmen erin en tilde de koffers de trap op. Drie dagen later, toen hij rustig op de computer een fotoalbum aan het samenstellen was, stond zijn hart plotseling stil. De dertigste verjaardag van zijn tweede leven heeft hij net niet meer gehaald.

Maarten Johannes Wijma werd geboren op 8 augustus 1977 in Goes. Hij stierf op 11 maart 2015 in Rijswijk.

Dat Martijn niet mee kon doen met gym, en niet kon fietsen en hollen, vonden ze vroeger op school vanzelfsprekend.

In Naschrift beschrijft Trouw het leven van onlangs overleden bekende of heel gewone mensen. Een tip voor Naschrift? Mail naar naschrift@trouw.nl Of per post naar Trouw/Naschrift, postbus 859, 1000 AW Amsterdam

Als baby waren zijn nageltjes en lippen wat blauw, een gevolg van een hartafwijking

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden