Alternatieve oplossingen nodig voor tekort huurwoningen

Huurwoningen lijken onbereikbaar voor mensen met een middeninkomen. Beeld anp
Huurwoningen lijken onbereikbaar voor mensen met een middeninkomen.Beeld anp

Het nijpende tekort aan huurwoningen in de vrije sector kan niet worden opgelost met nieuwbouw alleen. Woningcorporaties zouden hun sociale huurwoningen bijvoorbeeld ook best tijdelijk zonder inkomensgrens kunnen verhuren aan een woningzoekende met een hoger inkomen, zo oppert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) maandag.

Nu is het in sommige regio's voor mensen met een middeninkomen vrijwel onmogelijk om een geschikte huurwoning te vinden. Voor sociale huur komen zij niet aanmerking omdat ze daarvoor te veel verdienen, terwijl de huren in de vrije sector weer zodanig hoog zijn dat ze dit vaak niet kunnen veroorloven.

Sociale huurwoningen 'vrij' verhuren is wettelijk gezien mogelijk, maar er zitten wel wat haken en ogen aan. De beschikbaarheid van sociale huurwoningen neemt hierdoor juist af. "Het is een afweging die gemeenten afzonderlijk zullen moeten maken", verklaart PBL-onderzoeker Martijn Eskinasi. "Kiezen ze ervoor om te focussen op het terugbrengen van de wachtlijsten in de sociale huur, of willen ze hun stad toegankelijk houden voor de middeninkomens."

Prijskaartje

Er zit ook een prijskaartje aan de suggestie. Woningcorporaties ontvangen staatssteun voor het aanbieden van woningen in de sociale sector. Als ze die huizen en appartementen straks voor bijvoorbeeld 500 euro aan iemand verhuren die geen recht heeft op sociale huur, lopen ze die financiële bijdrage mis.

Het PBL benadrukt geen kant-en-klare-oplossing aan te dragen. Het gaat de overheidsdenktank er vooral om dat er nieuwe ideeën worden ontwikkeld. Nu hebben beleidsmakers het vrijwel alleen maar over nieuwbouw en overdracht van sociale huurwoningen aan beleggers, als manieren om het tekort in de vrije sector aan te pakken.

Dat is niet genoeg, is de overtuiging van het PBL. Nieuwbouw is uiteindelijk natuurlijk wel dé oplossing, maar dit komt in sommige regio's maar moeilijk van de grond. Het PBL stelt ook voor constructies te overwegen waarin beleggers een aandeel krijgen in een dochteronderneming van corporaties. Dat kan corporaties aan extra kapitaal helpen om te investeren in bijvoorbeeld nieuwbouw en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad.

Zijn de plannen nieuw?

We vroegen het Jeannine Julen, die voor Trouw over de woningmarkt schrijft.

Dat alleen bijbouwen de vastgeroeste woningmarkt niet loswrikt, is geen nieuwe conclusie. Minister Blok van Wonen dringt er al tijden op aan dat woningcorporaties hun duurdere panden verkopen aan beleggers. Dat stuwt die 5,4 procent aan particuliere woningen met een huurprijs vanaf 700 euro omhoog, meent hij. Een van de andere oplossingen die hij voor ogen heeft: het ombouwen van loodsen en oude kantoorpanden.

Maar de roep die het hardste klinkt in woningmarktland is die van bijbouwen. Blok gaf de corporaties in het najaar nog een veeg uit de pan omdat ze naar zijn mening mondjesmaat nieuwe woningen uit de grond stampten. Een symptoom van hun Dagobert Duck-complex, zo oordeelde de minister.

Dan zijn er nog de beleggers, de belangrijkste aanjagers van het vergroten van de middeldure huurwoningen. Ook die denken dat bijbouwen een van de voornaamste oplossingen is, maar klagen dat gemeentes ze dwarsbomen bij hun bouwplannen. "Grond verkopen aan partijen die koopwoningen willen bouwen, levert gemeenten meer op", zo legde Kees van Harten van vastgoedbeleggingsbureau Capital Value deze zomer uit in Trouw.

En ook de corporaties menen dat er meer gebouwd moeten worden. Waarom zij dat niet deden? De extra heffing die het kabinet ze oplegde gooide roet in het eten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden