'Alsof vader nog een keer sterft'

Morgenavond valt het doek voor de oudste nog draaiende bioscoop van Nederland, Theater City aan de Vleesstraat in Venlo. Exploitant Joep Caubo -de laatste van vier generaties- kan de concurrentie met de andere bioscopen niet meer aan. Na 94 jaar sluit het City Theater de deuren.

Van buiten ziet de bioscoop er niet meer uit. Ingeklemd tussen V & D en andere winkelketens herinnert nog slechts een kwart van de gevel aan het prachtige art-decofront uit 1939, zoals dat binnen nog op een oude foto te zien is. Na een desastreuze verbouwing, medio jaren zeventig, veranderde driekwart van de fraaie gevel in een lelijke etalage van een kledingzaak. Op de parterre, waar nu de kleren worden verkocht, was vroeger de bioscoopzaal met achthonderd pluche stoelen. Het tegenwoordige zaaltje, met 275 stoelen, was destijds het balkon.

Binnen ademt de bioscoop nostalgie. De hal, de garderobe, de foyer met glas-in-lood, de trappen naar de zaal; alles heeft de sfeer van de tijd waarin acteurs en actrices als Clark Gable en Greer Garson volle zalen trokken. Hun portretten hangen prominent in de hal, net als oude affiches en knipsels, waarop herhaaldelijk staat vermeld dat we hier echt in de oudste bioscoop van Nederland zijn. Weliswaar liet Parisien in Amsterdam (sinds 1911, intussen ook opgedoekt) zich daar een tijdlang in het Guinness Books of Records op voorstaan, maar in 1987 moest de uitgever die fout rectificeren.

De vroegste geschiedenis van City voert terug tot 1896, toen Jos Caubo, overgrootvader van Joep, hotel Die Port van Kleve begon. Een 'pilsener bier', zo blijkt uit een krantenadvertentie ter gelegenheid van de opening, kostte zes centen.

In een zaal van het hotel werden na verloop van tijd kortdurende films vertoond, zoals in 1906 door de reizende kermisattractie 'American Bioscop'. Door de enthousiaste reacties besloot Caubo tot de oprichting van de 'Eerste Venloosche Kinomatograph'. In de jaren twintig werd het pand ingrijpend verbouwd en veranderde de naam in City Bioscoop. Het theater zou de levens van vier generaties Caubo ingrijpend bepalen.

Begon de oprichter nog vol overtuiging aan het avontuur, zijn drie nazaten erfden de zaak tegen wil en dank. Dat klinkt tenminste door in het relaas van achterkleinzoon Joep (39), die er nu noodgedwongen de pannen op legt. Zijn verhaal over het City Theater is tevens een familiekroniek, met opvallend veel dieptepunten. Zoals het drama in 1929. De oudste zoon van de oprichter, voorbestemd om de zaak over te nemen, bedacht een stunt om het publiek te attenderen op de film 'Het lijdensverhaal van Christus'. Joep Caubo: ,,Het was kermis in Venlo. Hij huurde een vliegtuigje en strooide flyers met de tekst 'Christus komt'. Het toestel stortte neer.''

De geplande zaakopvolger was dood en zo kwam het dat de grootvader van Joep het theater overnam. De manier waarop -hij liet vooral zijn zoon, de vader van Joep, het werk doen- zit de kleinzoon nog steeds dwars. ,,Opa was niet de makkelijkste. Hij had een baan bij de PTT. De filmzaal beschouwde hij als een hobby. Mijn vader was elektriciën. Hij werkte liever met zijn handen, maar moest van opa van jongsaf in de bioscoop staan. Wij, zijn kleinkinderen, werkten toen trouwens ook al mee. De rangen in de zaal aanwijzen en snoep verkopen. Eén procent van de omzet kregen we daarvoor. Als het niet druk was, kostte het opa dus niks.''

Joeps vader was al 27 toen hij nog steeds tegen slechts kost en inwoning voor opa werkte. ,,Pas toen hij 51 was -enkele jaren voordat opa stierf- kreeg hij de zaak in handen. En eigenlijk ontstond op dat moment pas het plezier in zijn werk. Ik hielp hem mee, maar was niet van plan hem op te volgen. Ik zat in Roermond op de detailhandelschool en zou een stageplaats krijgen bij Harrod's in Londen. Fantastisch. Maar juist op dat moment kreeg mijn vader het aan zijn hart en moest voor een open hartoperatie naar Londen. Bizar. In plaats van mijzelf ging hij dus en nam ik de zaak waar. Zo ben ik erin gerold. Ik kwam bij mijn vader in dienst. Toen hij in 1989 overleed, ging ik alleen verder''.

De familie Caubo was intussen geen eigenaar meer van het gebouw. Toen opa overleed werd het verkocht aan een projectontwikkelaar, omdat een aantal erven geld wilde zien. De huurprijs liep in twaalf jaar tijd zo hoog op dat Joep deze nu niet meer kan opbrengen. Ook al omdat de concurrentie nieuwe films contractueel het eerst in Venlo mag vertonen. ,,Er zit voor mij niets anders op dan ermee te stoppen. Het klinkt dramatisch, maar het voelt alsof mijn vader opnieuw sterft.''

Hij vertelt zijn verhaal terwijl hij rondleidt. Het gebouw maakte in de loop der jaren het nodige mee. Na verbouwing van hotel tot theater volgde nieuwbouw in 1939 voor het toen reusachtige bedrag van 165000 gulden. Vijf jaar later, na een bombardement, stond alleen de gevel nog overeind. Bijna alles was stuk, maar de rode neonreclame brandde nog. In 1951 werd de bioscoop op precies dezelfde manier herbouwd. In de jaren die volgden, vierde het theater successen met grote films, maar ook met optredens van artiesten als Toon Hermans en Rita Corita, die zingend huishoudelijke apparaten aanprees.

De komende tijd wil de projectontwikkelaar de bioscoop laten verbouwen en verhuren aan een trendy kledingzaak 'met sappenbar'. Joep Caubo, die ook een bioscoop in Reuver exploiteert en daarop nu al zijn kaarten zet, gruwt bij de gedachte, maar er valt volgens hem niets tegen te doen. Het gebouw staat op de gemeentelijke monumentenlijst, maar door de verbouwing in de jaren zeventig is de architectuur zodanig verpest dat het de status Rijksmonument niet kreeg.

De afgelopen week kon het publiek waardig afscheid nemen van het City Theater. Voor slechts een knaak werden films uit de afgelopen decennia vertoond, voorafgegaan door een Polygoon-journaal. Zo was 'The Sound of Music' te zien, maar ook 'Turks Fruit' uit 1973. Caubo: ,,Niet bepaald een safe-sexfilm''. De jeugd was volgens hem geshockeerd door zoveel vrijheid, blijheid in die tijd. Vanavond draait 'Jurassic Park'. Morgen valt definitief het doek. De film kan niet toepasselijker: 'Titanic'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden