Alsof je er zelf bij was

Tweeëntwintig meter lang is de foto die Jan van der Woning maakte van de inhuldiging van koning Willem-Alexander, op 30 april in Amsterdam.

Het waren maar liefst 720 foto's waaruit Jan van der Woning een reconstructie maakte van het Oranjefeest op de Dam, afgelopen inhuldigingdag, 30 april. "Ik wilde het evenement zó vastleggen dat toekomstige generaties het gevoel krijgen erbij te zijn. Als een herbeleving."

Het werk is vanaf morgen te zien in museum Panorama Mesdag in Den Haag. Het hangt in de rondte, net als het beroemde schilderij dat Hendrik Willem Mesdag in 1881 maakte van de zee, de duinen en het dorp Scheveningen. Op de tentoonstelling 'Look Around: 360° photography' hangen nog tien werken van Van der Woning, en ook van internationale collega's. Panorama Mesdag is een vertrouwde locatie voor de fotograaf: bij het 125-jarig bestaan van het panorama maakte hij een 360-gradenfoto vanaf het duin dat Mesdag als middelpunt had gebruikt. Om precies te zijn: vanaf het dak van de flat die daar nu staat.

In Amsterdam stond Van der Woning zes meter achter het hek in de mensenmassa, en plaatste een statief op een statief. Zo kon hij, gebruikmakend van afstandsbediening, twee meter boven zijn hoofd fotograferen.

Geen pixels
Op klein formaat in de krant lijkt de foto van de Dam ruimtelijk en afstandelijk. De echte foto (het bestand is 3,6 gigabyte) is te vergroten zonder dat het beeld vervaagt. Je krijgt geen pixels te zien, maar oneindig veel details. Zoals het wassenbeeld van Juliana achter het venster van Madame Tussauds, of de ornamenten in de voorgevel van het paleis. Niet alleen het protestbord van twee republikeinen in de mensenmassa, maar ook de verslaggever van Trouw in hun nabijheid. "Zelfs een eventuele pukkel op de neus van Willem-Alexander."

Zo'n vijftien jaar geleden begon Van der Woning met panoramafotografie. Daarvoor maakte hij diaprogramma's voor bedrijven, hele shows met overvloeiende beelden, laser en muziek. "In de jaren negentig kwam daar de klad in, en zocht ik iets nieuws. In 1998 zag ik beelden die de Marslander Pathfinder naar de Aarde had gestuurd. Via internet kon je op Mars alle kanten opkijken. Ik voelde opperste verbazing." Dat was een virtual reality-ervaring, te vergelijken met de 3D-wereld van een computerspel. Toen Van der Woning zelf panoramafoto's ging maken, verkoos hij de platte afdruk.

Bolling
Een bolling weergeven op papier is lastig. "Hoe verder van de horizon, hoe krommer de rechte lijnen worden. Dat zie je bijvoorbeeld aan het paleis op de Dam. Het is dezelfde vertekening waardoor kaartenmakers Groenland vaak te groot afbeelden." Fotografen kunnen die krommingen artistiek benutten. "Je ontdekt nieuwe vormen in de natuur of in een stedelijke omgeving. Sommige fotografen laten zich daarbij inspireren door Escher."

Had Mesdag geen last van die vertekening? "Nee, want zodra je zo'n beeld in een cilindervorm projecteert, is het probleem opgelost. De zichtlijn verandert. Dat werkt ook zo bij deze foto. In de rondte opgehangen lijkt het paleis weer recht." Van der Woning weet dat het wiskundig moet kloppen, maar verwondert zich nog elke keer over dat effect.

'Look Around: 360° photography' wordt morgen geopend in Panorama Mesdag. Te bezoeken vanaf zondag t/m 3 nov, Zeestraat 65, Den Haag. www.panorama-mesdag.com

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden