'Als ze hier komen, maak ik ze dood'

Op de avond van 11 september stonden in Leerdam etnische groepen dreigend tegenover elkaar. De sfeer is nog steeds grimmig: ,,Gewoon doodmaken, dat volk.''

LEERDAM - Luid schreeuwend komt een Molukse man van in de veertig ineens uit het steegje gehold. ,,Oprotten, kanker-Turken, Somaliërs, blanken, allemaal de wijk uit!''

De man koelt zijn woede op de auto van een Radio-Rijnmondverslaggever. Na een reeks klappen en schoppen tegen de auto snelt de verslaggever de Molukse wijk uit. ,,Jullie hebben hier niets te zoeken!'', schreeuwt de man hem nog na.

De sfeer in de wijk is geladen. Dinsdagavond vielen bij een vechtpartij tussen Molukse en Turkse jongens twee gewonden. Woensdagavond kon de politie ternauwernood een botsing van Molukkers met Turkse en Somalische jongens voorkomen. De politie moest de wijk afgrendelen om de jongeren uit elkaar te houden. Zo'n veertig Molukse jongeren hadden zich met stokken, buizen en zwaarden bewapend om hun wijk te verdedigen. Na tussenkomst van burgemeester M. van Veelen en gesprekken met vertegenwoordigers van de drie groepen liep de confrontatie met een sisser af.

Van Veelen vindt het ,,klasse van de gemeenschappen dat we de zaak hebben kunnen de-escaleren.'' De politie is voorbereid op een herhaling, ,,maar de afspraken zijn zodanig dat ik die niet verwacht.'' De groepen zullen elkaar mijden. Een vervolggesprek op maandag moet de lucht verder klaren.

Molukse en Turkse jongeren zijn minder optimistisch dan de burgemeester. In 1996 liep een ruzie tussen Marokkanen, Turken en Molukkers in Leerdam al flink uit de hand. Dat kan nu weer gebeuren, zeggen drie Molukse jongens, die op de Wilgstraat patrouille lopen. ,,Ik ben bereid heel ver te gaan om mijn wijk te verdedigen'', zegt de leider. ,,Praten hoeft voor ons niet meer zo, dat heeft geen zin.'' De jongste van de drie zegt met een strak gezicht: ,,Als ze hier komen, maak ik ze dood. Gewoon doodmaken, dat volk.'' Niemand wil met zijn naam in de krant.

Op een straathoek in het centrum doet een groep Turkse jongens qua verbaal geweld nauwelijks voor hun Molukse leeftijdgenoten onder. ,,Als de politie die Molukkers niet aanpakt, dan doen wij het wel en dan wordt het erg.''

De politie trad woensdagavond niet op tegen de Molukse jongens uit angst voor escalatie. De Molukse wijk in Leerdam-West zit vol stegen en gangetjes. Woordvoerder G. Herwig van de politie Zuid-Holland-zuid: ,,Wil je daar adequaat arrestaties verrichten, dan heb je heel veel politiemensen nodig. Het risico van escalatie was erg groot. Een gesprek heeft dan de voorkeur boven een veldslag. Maar die jongens zijn uiteraard nog niet van ons af.'' De politie verwacht de komende dagen 'meerdere verdachten' aan te houden.

De lezingen over de achtergronden van het conflict hebben een hoog welles-nietes-gehalte. Burgemeester Van Veelen tast nog in het duister, maar ,,gelooft niet in spanning tussen etnische groepen.'' Volgens de -overwegende christelijke- Molukse jongeren worden ze 'zeker na 11 september vorig jaar' uitgedaagd en belaagd door Somalische jongeren die hulp hebben gekregen van Turkse jongens. ,,Moslims onder elkaar, die moeten elkaar helpen'', zegt een Molukse jongen smalend. ,,Tien jaar geleden liepen zo nog met de vliegen op hun bek en nu hebben ze de grootste praatjes.'' Turkse jongens vertellen opgewonden dat juist Molukkers de boosdoeners zijn. Zij zouden weerloze Somaliërs hebben mishandeld en afgelopen dinsdag nog een Somalische en een Turkse jongen. Dat kunnen ze niet op zich laten zitten. ,,Die Molukkers hebben de buitenlanders gepest en nu zijn ze zelf aan de beurt.''

In de Molukse wijk rijden jongeren als een soort burgerwacht in auto's rond, op zoek naar verdachte personen. Bewoners durven de wijk nauwelijks uit. Leerdam heeft een Molukse gemeenschap van inmiddels 1400 mensen. ,,We zijn hier goed geïntegreerd, maar vanochtend voelde ik me toch een beetje bekeken: daar heb je zo'n Molukker'', vertelt een oudere man. ,,Ik vind het een beetje beangstigend, zeker voor mijn vrouw en kinderen als ze zo over straat lopen. Maar als ik iemand met kwade bedoelingen voor het huis van mijn moeder zie staan, grijp ik 'm ook.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden