Als werknemer ben je beter af bij een bedrijf dat géén familiebedrijf is

Supermarktconcern Jumbo is een bekend Nederlands voorbeeld van een familiebedrijf. Beeld ANP, Siese Veenstra

Als werknemer ben je bijna altijd beter uit bij een bedrijf dat geen familiebedrijf is, zo blijkt uit onderzoek.

Wie een baan overweegt bij een familiebedrijf en zelf thuis ook een familie heeft, moet zich wellicht nog eens bedenken. Familiebedrijven investeren minder in zaken als kinderopvang en flexibele werktijden dan andere bedrijven. Dat en veel meer blijkt uit onderzoek van het Erasmus Centre for Family Business (ECFB), BDO Accountants & Adviseurs en Rabobank.

De onderzoekers vergeleken de ­bedrijfsvoering van duizenden ondernemingen in 37 landen, waaronder Nederland, zowel familiebedrijven als niet-familiebedrijven. Vergeleken werd hoe zij als werkgever omgaan met zaken als gezondheid en veiligheid, arbeidsomstandigheden, de ­balans tussen werk en privé, baan­zekerheid, het bieden van opleidingen en arbeidsconflicten. 

Dan blijkt dat goed werkgeverschap niet de sterkste kant is van ondernemingen waar een familie een belangrijk deel uitmaakt van het management of waar een familie grootaandeelhouder is. Zo bieden bijna alle reguliere bedrijven uit het onderzoek hun medewerkers trainingen aan (97 procent), terwijl van de familiebedrijven 85 procent dat doet. Ook voor flexibele werktijden is bij niet-familiebedrijven (33 procent) aanzienlijk meer mogelijk dan bij door een familie gerunde bedrijven (22 procent).

Zes van de acht

Op liefst zes van de acht punten die met werkgeverschap te maken hebben, scoren familiebedrijven slechter dan reguliere ondernemingen. Want ook de medewerker die doorgroeimogelijkheden belangrijk vindt, moet over het algemeen niet bij het familiebedrijf zijn. 

Het hoogste gemiddelde salaris? Dat krijg je ergens anders dan bij een familiebedrijf. En kom je toevallig uit een minderheidsgroep in de samenleving? Slechts 3 procent van de familiebedrijven kiest voor het bevorderen van diversiteit op de werkvloer, ­terwijl 39 procent van de niet-familiebedrijven dat doet.

Door onvoldoende te investeren in personeel, krijgen bedrijven met een familiale opzet ook eerder de rekening, weet Pursey Heugens, hoogleraar en directeur van het Erasmus Centre for Family Business. “Als de ­arbeidsmarkt krapper wordt, hebben familiebedrijven het relatief moei­lijker.”

Als familiebedrijven topmensen van buiten aantrekken, leidt dat tot significant betere financiële prestaties, blijkt ook. ‘Inzoomend op de Nederlandse familiebedrijven valt op dat een externe CEO medewerkers meer mogelijkheden en faciliteiten biedt in vergelijking met een bedrijf waar een familielid de leiding heeft’, concludeert het rapport.

Familiebedrijven hebben als werkgever een groot aandeel in Nederland. Zij zijn samen verantwoordelijk voor bijna 2,2 miljoen banen (29 procent van het totaal), zo becijferde het CBS. Bekende Nederlandse ondernemingen, die (van oorsprong) als familiebedrijf te boek staan, zijn Heineken, Randstad, Albert Heijn, Jumbo, Blokker, vrachtwagen- en autobouwer VDL en baggeraar Van Oord. Buitenlandse familiebedrijven zijn bijvoorbeeld retailer Walmart, Mars, Toyota en Fiat.

Loyaler

Helemaal falen op het gebied van werkgeverschap doen familiebedrijven volgens de onderzoekers niet. Ze zijn loyaler naar hun medewerkers, geven hen eerder een tweede kans, als ze een grote fout hebben gemaakt en geven meer blijk van compassie, ­solidariteit en vertrouwen. Bij familiebedrijven komen relatief minder gedwongen ontslagen voor en heb je als medewerker gemiddeld langer ­dezelfde leidinggevende. Omgekeerd zijn werknemers bij een familiebedrijf óók loyaler naar hun werkgever. Ze blijven gemiddeld langer in dienst.

De loyale bedrijfscultuur heeft wel een gevaar in zich, zegt Joost Vat, ­adviseur familiebedrijven bij BDO ­Accountants & Adviseurs. “Loyaal zijn aan elkaar is heel waardevol, maar maakt het ook moeilijker om harde keuzes te maken.” Teveel jaknikkers aan de bestuurstafel is niet goed, zegt hij. “Probeer daarom je vader, moeder, oom of tante af en toe wakker te schudden.”

Lees ook:

Het familiebedrijf: romantisch, maar kwetsbaar

In Zwolle vond afgelopen jaar een opmerkelijk, internationaal congres plaats. Onderwerp: familiebedrijven. Een romantisch, maar kwetsbaar fenomeen.

‘Nederland trekt straks minder familiebedrijven’

Nederland kan meer doen aan het aantrekken van buitenlandse familiebedrijven. Landen als Noorwegen, India en Zuid-Korea zijn aantrekkelijker.

Neergang Blokker is klassiek lot van te laat ontwaakt familiebedrijf

De familie Blokker zette eind vorig jaar de winkelketen te koop. De neergang van de bekende retailer was al eerder in gang gezet door de opkomst van online verkoopkanalen en concurrent Action.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden