Als vader zet ik de pionnen op het veld of ben ik de fietschauffeur

Jan van Mersbergen.Beeld Patrick Post

Jan van Mersbergen schrijft voor Tijd over typische mannendingen. Hij vindt dat het sporten van zijn kinderen hem als man een spiegel voorhoudt.

Man - vader - bezigheden met kinderen. Dat is de volgorde. Het is niet de vraag in hoeverre je als zorgende vader nog man bent, het is de vraag welke kindgerelateerde bezigheden, naast de dagelijkse zorg, het broodjes smeren en naar bed sturen, je extra man maken. Antwoord: het sporten van de kinderen.

Mijn zoon (14) voetbalt in het laagste C-team van SC Buitenveldert, in de schaduw van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Vijf minuten fietsen van mijn huis. Voor zijn team verzorgen een paar vaders de donderdagtraining, onder wie ik, wat neerkomt op eens in de drie weken het veld oplopen met wat ballen en hesjes.

Wat opvalt aan de jongens van dat team: ze zijn totaal verschillend. Groot en klein, blond en donker, sterk en iel.

Voor de warming-up begint schieten ze op een van de grote doelen. Dat doen ze het liefst: de bal op doel knallen. Scoren.

Mijn zoon is aanvoerder, hij leidt de warming-up. In twee rijen draven ze van de achterlijn naar de zestienmeterlijn heen en weer. Ze doen de kruispas, hakken-billen, knieheffen - de gebruikelijke oefeningen. Daarna passings- en aanname-oefeningen en afwerken en een partijvorm. Training geven aan een groep 14-jarigen is moeilijk. Ze zijn meer met elkaar bezig dan met het voetballen. Zeker twee derde van de groep sjokt over het kunstgras.

Ik let vooral op mijn zoon. Hij is fanatiek. Hij is geen technisch begaafde speler, hij moet het hebben van inzet.

Hem zien voetballen is mezelf zien voetballen. De jongen die ik vroeger was.

'Recreatie plus'

Mijn dochter (9) turnt bij Turnz in Osdorp, een keer per week een training van twee uur in een groep de 'recreatie plus' heet; turnen dat leuk én serieus is. Elke dinsdagmiddag zet ik haar voorop mijn fiets, op het rekje, en karren we naar Osdorp.

De eerste keer dat we in die hal kwamen moesten we de weg zoeken naar de kleedkamer, naar de zaal. Achter een balie zat de conciërge. Mijn dochter wachtte af tot ik hem de weg vroeg, maar ik vroeg niks. Ik hoefde niet te turnen, ik ben alleen de taxi.

De conciërge vroeg mijn dochter: 'Wat kom je doen?'

Ze zei in één adem: 'Ik kom voor de turnles voor meer uitdaging.'

De conciërge wees ons de weg en inmiddels voelt mijn dochter zich thuis in die hal waar ook een turnster traint die aan de laatste Olympische Spelen meedeed.

'Ik zag Vera van Pol in de wc', zei mijn dochter laatst.

Dat maakt haar trots. Dat is ook mijn trots, maar vooral zie ik hoe ze door die zaal huppelt en springt, bijvoorbeeld als ze naar een ander toestel moet, een mat over. Dan maakt ze zomaar een radslag. Niemand zegt haar dat ze dat moet doen, ze doet het enkel omdat zij dat wil en omdat zij daar lol in heeft. Voor dat plezier fiets ik graag een half uur heen en een half uur terug naar deze uithoek.

Kijken

Op zondag speelt het voetbalteam van mijn zoon competitiewedstrijden. De ene week thuis in Buitenveldert, de andere week elders in Amsterdam, in Weesp, Ouderkerk, Almere of Haarlem. Omdat ik geen auto heb en mijn zoon altijd regelt dat hij met een van de ouders van zijn vrienden mee kan rijden, zie ik vrijwel geen uitwedstrijden, maar de thuiswedstrijden kijk ik graag. Een andere vader maakt de opstelling, weer een andere vader is grensrechter, iemand haalt limonade in de rust, ik kijk naar de wedstrijd.

Ik zeg bijna nooit iets. Alleen zeg ik soms dat mijn zoon de andere verdedigers mee moet nemen naar de middenlijn om het veld korter te maken, maar sinds die jongen op het middenveld wil spelen, is dat niet meer nodig. Met zijn matige aanname kan hij beter het spel voor zich hebben, zeg ik tegen hem, maar hij vindt voetballen op het drukke middenveld leuker en in de laatste thuiswedstrijd bewees hij dat. Hij ontfutselde een tegenstander de bal, zag dat er ruimte was, dribbelde in. Hij passte naar een van de jongens in de voorhoede en wonder boven wonder kaatste die de bal terug. Mijn zoon nam de bal rustig aan en schoot hem hard en hoog in het doel.

Deze vader applaudisseerde heel erg lang, vooral om de rust in zijn aanname en ook de rust bij het juichen.

Zenuwachtig

Mijn dochters eerste turnwedstrijd was op IJburg, ook een eind fietsen. Ze was zenuwachtig. Net als bij die eerste training kan ze zich zorgen maken over waar ze zich moet omkleden, waar ze haar spullen moet laten, waar ze moet wachten, in welk groepje ze is ingedeeld. Dan is het voor mij als vader zaak haar gerust te stellen en te begeleiden, maar haar ook zelf de dingen te laten doen. Dan krijgt ze vertrouwen.

Toen ze eenmaal haar turnoefeningen deed, was ze een en al concentratie. Er was niet alleen plezier, er was ook de wil om die oefeningen goed te doen, en dat deed ze. Midden tussen al die andere meisjes en ouders, in dat rumoer, deed ze een bijna volmaakte brugoefening. Met focus, sierlijkheid, controle. Op haar turndiploma prijkte een 9,6.

Door die oefening bereikte ze de eerste plaats voor de gehele wedstrijd en toen ze dat erepodium op klom en trots die medaille omgehangen kreeg, was ik vooral trots op haar vastberadenheid. Zij wilde dit doen, en ze deed het. Dat straalde ze uit.

Spiegel

Als vader ben ik degene die de pionnen op het veld zet of ben ik de fietschauffeur. Ik faciliteer. Dat is een mooie rol, maar vooral is het sporten van de kinderen een spiegel voor jezelf. Een sprong terug in de tijd. Back to the future.

Dat maakt het sporten meer dan verlies of winst, het is de band tussen generaties: mijn kroost dat soepel en onbevreesd die trainingen en wedstrijden doorkomt, terwijl ik mijn ouder en strammer wordende lijf laat herstellen van mijn eigen sport, het voetballen op woensdagavond en zaterdagmiddag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden