Als sinterklaas op school komt, doen sommige kinderen niet mee

Uit protest tegen de recente viering van het hindoestaanse Defali-feest op een katholieke basisschool in Hoogezand, hebben enkele ouders hun kinderen die dag thuisgehouden. Hun was verteld dat er in het religieuze ritueel demonen werden aangeroepen en daar willen ze hun kinderen niet aan blootstellen. Maar het schoolbestuur ziet het als zijn taak de leerlingen kennis te laten nemen van de multiculturele samenleving en stelt deelname aan het feest verplicht. “Als ouders daar problemen mee hebben, moeten ze hun kinderen maar naar een andere school sturen. Anders is het einde zoek. Straks blijven de hindoestaanse kinderen weg bij Sinterklaas,” aldus de directie.

RICHARD SINGELENBERG

Wie op 5 december in ieder geval van school wegblijven, zijn de naar schatting vierduizend basisschoolkinderen van de Jehovah's Getuigen. Het sinterklaasfeest is immers geworteld in de Germaanse mythologie en het vieren van heidense feesten is voor de aanhangers van het Wachttorengenootschap taboe. “Deze besnorde oplichter ondermijnt de broze moraal van jonge en onschuldige kinderen. In hun ogen is het een gangster, die hoop en verwachtingen stuk slaat. Het resultaat is wantrouwen en het verlies van respect jegens hun leugenachtige ouders,” aldus de typering van de goedheiligman in een aflevering van Ontwaakt! uit de jaren veertig.

Het zijn overigens niet alleen Jehovah's Getuigen die moeite hebben met Sinterklaas. Ook in menig orthodox-christelijk gezin zal de 5e december een dag zijn als alle andere.

Bijna traditioneel is dan ook de weigering van sommige SGP-burgemeesters, zoals die van Hardinxveld-Giessendam, om de Sint te ontvangen. Want was het niet de Zeeuwse theoloog en pedagoog Koelman die in 1679 schreef dat voor kinderen en ouders een streng verbod gold mee te doen aan wereldse en paapsche genoegens, waaronder Sinterklaas?

Een rondgang langs een tiental openbare basisscholen in Utrecht en omgeving leert dat er nauwelijks een probleem van wordt gemaakt als Jehovah's Getuige-kinderen niet meedoen aan het sinterklaasfeest en de voorbereidingen. Tenminste, als de ouders die wens te kennen hebben gegeven. Hier valt niets te merken van de opgelegde Hoogezandse cultuur-participatie. Weliswaar blijkt het onder de rekkelijken regelmatig voor te komen dat zij er geen bezwaar tegen hebben als hun kinderen het feest meevieren, “maar dat doen ze alleen maar als er geen andere Jehovah-kinderen op school zijn”, aldus een schoolhoofd. In andere gevallen krijgen de kinderen vervangende taken. “Toch kun je duidelijk zien dat ze zich ongelukkig voelen als ze in een hoekje zitten, terwijl de anderen lootjes trekken.”

Over dat gevoelige isolement lopen de meningen uiteen. “Als de hele klas oefent op de sinterklaasliedjes en dat ene kind zit een beetje te plakken of te tekenen, reken maar dat dat ellendig is.”

Anderen hebben de ervaring dat de prille Getuigen daar prima mee om kunnen gaan. Ook de klasgenootjes doen er niet moeilijk over. Een enkele leerkracht bedenkt een creatieve oplossing. Aan het Getuige-kind de keuze wie er uit de bijeengeplakte schoorsteen komt. Geen Zwarte Piet, maar Zorro, zo bedacht het jongetje. En als variant op de boot met de Sint, tekent Jurjen de ark van Noach. Ook de meeste ouders zijn zich bewust dat deze periode voor hun kinderen niet gemakkelijk is. Ze doen er dan ook van alles aan om het gemis te compenseren.

Kinderen van Jehovah's Getuigen krijgen in die maand veel presentjes. “Ik neem ze mee naar de winkel, het liefst niet op 5 december, en laat ze wat uitzoeken. Daarom staat de decembermaand onder de Getuigen bekend als 'cadeau-maand', aldus een insider. Een moeder: “Op 5 december ga ik met mijn kinderen naar de bioscoop. Daar zie je dan de halve gemeente van Jehovah's Getuigen zitten, want we proberen er toch allemaal iets feestelijks van te maken. Komen we uit de film, loopt daar Sinterklaas op straat. Die komt rechtstreeks op ons af, mijn dochter van zeven helemaal onder de indruk, en geeft haar pepernoten. Nou, ik ga dan echt niet zeggen, nee dank u meneer, daar doen wij niet aan.”

Ook bedenken sommigen vernuftige strategieën om hun kind wel op 5 december een presentje te geven, zonder evenwel te verwijzen naar de eventuele Spaanse herkomst. “De school heeft een budget voor cadeautjes, maar dan zeggen we tegen onze zoon dat hij dat gekregen heeft van de juf en niet van Sinterklaas.”

Hoewel niet alle Getuigen het sinterklaasverbod op strikte wijze navolgen, behoort de regel tot een reeks doctrines die functioneren als een effectief bindmiddel voor de gelovigen.

“We willen anders zijn dan de wereld en daarvoor betalen wij nu eenmaal een prijs.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden