'Als Peña Nieto wint, keert de repressie terug'

Het leek onvermijdelijk dat Enrique Peña Nieto binnenkort tot president van Mexico wordt gekozen.Een studentenbeweging kan daar weleens verandering in brengen.

'Enrique! Het volk wil je niet!" Ondanks de felle zomerzon staat Paseo de la Reforma, de boulevard in hartje Mexico-Stad, bomvol joelende demonstranten. Studentenbeweging Yo Soy 132 (Ik ben 132) heeft zich verzameld bij het Monument voor de Onafhankelijkheid en maakt zich op voor alweer de tweede mars van deze zondag.

Demonstraties zijn in Mexico-Stad net zo gewoon als verkeersopstoppingen, maar dit is niet zomaar een groep activisten. Amper een maand geleden bestond de beweging niet eens, inmiddels is ze een factor van belang in de Mexicaanse presidentsverkiezingen van 1 juli. De boodschap is kort en fel: Enrique Peña Nieto mag géén president van Mexico worden.

Peña Nieto is de kandidaat van de centrum-rechtse PRI en de gedoodverfde winnaar van de verkiezingen. Zijn partij regeerde tussen 1929 en 2000 onafgebroken op dictatoriale wijze, een periode waarin corruptie, nepotisme, verkiezingsfraude en politieke onderdrukking hoogtij vierden. De macht van de PRI werd in 2000 gebroken door de conservatieve PAN van de zittende president Felipe Calderón, maar die is mede door de drugsoorlog, die sinds zijn aantreden in 2006 meer dan 50.000 mensen het leven heeft gekost, impopulair. De PRI profiteert er volop van; in 2009 werd het congres heroverd, en hun kroonprins staat ook nu in alle peilingen op voorsprong.

Dat komt niet in de laatste plaats door Peña Nieto zelf. De ex-gouverneur van deelstaat Estado de México heeft met zijn jonge leeftijd (45), verzorgde uiterlijk en huwelijk met soapster Angélica Rivera meer weg van een acteur dan van een politicus. Lange tijd liep hij in de peilingen zelfs meer dan twintig procent voor op zijn directe tegenstanders, Josefina Vázquez Mota van de PAN en Andrés Manuel López Obrador, die namens de linkse PRD in 2006 nipt verloor van Calderón.

In mei werd alles anders. Op de Universidad Iberoamericano werd Peña Nieto uitgejoeld door honderden studenten, die de terugkeer van de autoritaire PRI vrezen. Zijn campagneteam noemde de demonstranten linkse onruststokers die niet eens aan de universiteit zouden studeren. 132 studenten reageerden met een filmpje op Youtube, waarop ze met studentenkaart in de hand het tegendeel aantoonden. Het werd in korte tijd een grote hit en stookte het protestvuurtje onder gelijkgestemde studenten in het hele land op: Yo Soy 132 was geboren.

Sindsdien heeft de beweging iets wonderlijks bereikt; via massale demonstraties is de focus van de campagne van de drugsoorlog naar Peña Nieto verlegd. En zowaar begon het tij te keren; vorige week bleek uit een peiling van dagblad Reforma dat de linkse Obrador hem tot op vier procent is genaderd.

"Peña Nieto en de PRI vertegenwoordigen corruptie en onderdrukking", zegt Saúl Alvidrez van Yo Soy 132. "Wij willen een democratisch Mexico, maar als hij wint, gaan we terug naar de repressie van de vorige eeuw."

Peña Nieto zelf zegt dat zijn partij moderner en democratischer is geworden, maar de studentenbeweging gelooft dat niet. "Oude wijn in nieuwe zakken", zegt de 23-jarige studente Esperanza Fernández. "We willen hem niet, en ook niet de media die achter hem staan."

Daarmee verwijst ze naar het mediabedrijf Televisa, dat tachtig procent van de Mexicaanse tv-markt in handen heeft. Volgens Yo Soy 132 is het mediaconglomeraat een bondgenoot van Peña Nieto, en ze lijken gelijk te hebben; vorige week onthulde de Britse krant The Guardian dat Televisa zendtijd zou hebben verkocht aan Peña Nieto en zijn partij.

Of Yo Soy 132 een overwinning van Peña Nieto kan voorkomen, blijft de vraag, want de 'Priista' geldt nog steeds als topfavoriet. Maar ze hebben in elk geval één ding bereikt: waar de campagne vooral uitblonk door voorspelbaarheid, hebben de studenten voor onverwachts vuurwerk gezorgd.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden