Als niks meer heilig is

'Tempel': een grootse bundel met een sombere boodschap

Hoe is het voor een stier om geen echte maar een nepkoe te bevruchten? Waaraan zou Doortje 3017 denken als zij door een robot wordt gemolken? In de nieuwe bundel van Mustafa Stitou huist nogal wat vee. Koeien zijn op drift geraakt: er steekt er een de N279 over om een duik in een zwembad te nemen, elders ligt er een pontificaal in een woonkamer, terwijl een Brabantse boer in plaats van koeien maar kamelen is gaan houden.

Tien jaar heeft het geduurd, voordat Sitou's intrigerende bundel 'Varkensroze ansichten' een opvolger kreeg. 'Tempel' geeft minstens zoveel stof tot nadenken. De oude wereld, waarin mensen wisten dat je 'kersenvlekken' het beste 'een halve dag' kon laten 'weken in melk' is niet meer. De stier, ooit symbool van het goddelijke, is ontheiligd sinds de mensen 'de dieren bestieren'. De koe is vooral een nuttig dier, dat efficiënt dient te worden gemolken.

Zelfs in Mekka, het bedevaartsoord voor moslims, spelen bavianen met colablikjes en chipszakken.

Mantelbavianen

scharrelen tussen het afval

dat de pelgrims achterlaten

op hun tocht naar de grot

in de top van de berg

waar aan de profeet

de engel verscheen.

Zoals de koeien, is ook de mens van zijn natuur vervreemd geraakt, vertelt Stitou in zijn trage, soms nadrukkelijk plechtige zinnen, vaak met ironisch effect. Zoals in de monoloog van een plastisch chirurg:

En wij hebben de middelen

om uit je lichaam de dood

te verjagen, onze rimpelvuller

om maar iets te noemen

is een wereldwijd succes.

Echt te lachen valt er trouwens niet in 'Tempel'; het is verworden tot een 'afgronddiepe lacherigheid'. Uiteindelijk gaat het er in deze bundel, die zich uitstrekt van Oost naar West, behoorlijk grimmig aan toe. In het openingsgedicht kan een zoon de kist met zijn dode vader niet langer dragen en vraagt hij de vader zelf naar het graf te lopen. Vader 'moet van zijn god met zijn gezicht naar het oosten liggen', maar de zoon weet niet waar Mekka ligt.

Tegen het einde van de bundel wordt de vervreemde 'stadsmens' nog op Lucebert-achtige wijze toegesproken: "ga liggen in het gras,/ vind stil de god die zich in je verborgen houdt." Maar ook die god blijkt niet meer dan een lege kern. In de maakbare wereld is niks meer heilig, is er geen houvast. Het is een weinig opwekkende boodschap.

Mustafa Stitou brengt 'm groots.

Mustafa Stitou: Tempel. De Bezige Bij, Amsterdam; 64 blz. euro 16,50

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden