Als mensen konden vliegen

Claire Corbett wekt de fantasie tot leven

Stel dat de medische techniek ooit zo ver voortschrijdt dat artsen vleugels op mensen kunnen zetten, perfect aangesloten op spierbundels, het zenuwstelsel en bloedvaten? Dat je je met goudglanzende, pauwblauwe of zeegroene vleugels boven de wolken uit kunt vliegen? Dat toekomstvisioen inspireerde de Canadese maar inmiddels in Australië wonende Claire Corbett tot een sciencefictionroman, haar debuut.

Vliegen is in deze roman niet makkelijk: het kost tweeduizend lesuren voor je je als vogel door de lucht kunt bewegen, maar je wordt beloond met een zinnelijke, betoverende ervaring. "De sterren leken verleidelijk dichtbij. Peri wiekte verder omhoog. De lucht verkilde langs haar armen, maar ze was warm van inspanning, en de zachte veren van haar vleugels streken langs haar rug."

Helaas is vliegen alleen voor de rijken weggelegd want de operaties kosten een vermogen. Bovendien moet je onder de 25 zijn, gezond en niet te dik, anders houden je vleugels het niet. Die selectie leidt ertoe dat de vliegers neerkijken op het gewone volk. "Als God had gewild dat je kon vliegen, had hij je wel rijk gemaakt", staat met gouden letters in de kerk van de vliegers geschreven.

Corbett beschrijft deze tweedeling in de maatschappij tot in het kleinste, huiveringwekkendste detail. De vliegers, die snel last van claustrofobie hebben, bouwen steden in de lucht, met open liften, smalle paden en hellende pleinen zonder reling eromheen. De niet-vliegers, de gewone mensen, kampen in deze ijle, doorzichtige constructies met hoogtevrees en weten dat het gelijkstaat aan zelfmoord als ze zich erin begeven. Ze leven op de grond, letterlijk in de schaduw van de vliegers, bij de kloof tussen 'haves' and 'have-nots' hebben ze zich klaarblijkelijk neergelegd. Als stoepbewoners leven ze onder viaducten en naast wegen die steeds minder in gebruikt zijn. Sommigen hebben huizen in enclaves waar hondenbrigades de dienst uitmaken en fouilleringen aan de orde van de dag zijn. Buiten de stad bevinden zich nog wat getto's, daarachter begint de wildernis. In cultuur gebrachte land zoals wij dat kennen bestaat niet meer.

Natuurlijk houdt Corbett ons een spiegel voor, want allerlei actuele vragen dringen zich op. Hoe ver ga je met het sleutelen aan een lichaam? Als je vleugels kun bekostigen, mag je ze dan aan je kind ontzeggen? Hoe groot is de druk om je te conformeren aan een ideaalbeeld? Daarnaast waarschuwt Corbett dat wat technisch en wetenschappelijk mogelijk is, niet tegen te houden valt.

Ook andere dilemma's klinken vertrouwd. Neem het draagmoederschap: vliegsters kunnen het zich niet permitteren zwanger te raken dus zwangerschappen worden uitbesteed aan jonge meisjes uit krottenwijken die graag hogerop willen komen. Verkopen die daardoor hun ziel of zijn het legitieme transacties waarvan iedereen beter wordt?

Binnen dit filosofische kader bouwt Corbett aan een detectiveachtige, bij vlagen spannende plot over een kindermeisje dat er met de baby van haar vliegende werkgevers vandoor gaat. In plaats van de politie in te schakelen, zet de vader een privédetective op de zaak. Dat duidt erop dat hij iets te verbergen heeft voor de officiële instanties.

Toch verrast 'Vleugels' nog het meest door Corbetts levendige, gedetailleerd uitgewerkte fantasie. Gekweekte bloemen hebben een lichtgevend randje, waardoor ze 's avonds voor een sprookjesachtig landschap zorgen. Het is de mensheid gelukt een miniatuurleeuw te fokken die als huisdier kan worden gehouden, en het medicijn dat vliegers slikken om hun zicht en navigatievermogen te verbeteren, blijkt een krachtige drug. "Het leek wel alsof mijn ogen een stel telescopen waren geworden die iemand anders op scherp had gesteld."

'Vleugels' schetst een kille, harde toekomst waarin niemand zou willen leven - al zou je de mooie kanten ervan graag eens ervaren.

Claire Corbett: Vleugels (When We Have Wings). Vertaald door Miebeth van Horn. Signatuur, Utrecht; 464 blz. € 25

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden