Als Jezus pacifist was, waarom droegen apostelen dan wapens?

'Christus wordt gevangen genomen' Beeld Jheronimus Bosch

Grijp niet naar het zwaard, zegt Jezus in bijbelboek Matteus. Nieuwtestamenticus Dale Martin van de Yale-universiteit vindt het een vreemde passage. De evangeliën melden immers dat sommige van Jezus' apostelen grote messen op zak hadden. Volgens Martin spelen die in Jezus' verhaal een belangrijkere rol dan veel mensen denken.

Jezus' waarschuwing voor zwaarden is deel van een cruciale passage in het Nieuwe Testament. Hij richt zich tot apostel Simon Petrus, direct nadat hij door soldaten en joodse geestelijken in de boeien is geslagen. De arrestatie maakte Simon Petrus zo boos dat hij zijn zwaard trok en bij een slaaf van een hogepriester het rechteroor afhakte. Uiteindelijk schoot hij er niets mee op: Jezus moest gewoon voor prefect Pontius Pilatus verschijnen. De afloop van dat verhaal is bekend.

Maar: Simon Petrus was dus gewapend. Waarom, zo vroeg nieuwtestamenticus Martin zich enkele jaren geleden af, wordt daar in christelijke kring zo weinig over gesproken? Jezus heeft tegenwoordig het imago van een verkapte of een volledige pacifist. Is dat wel terecht, als meerdere evangeliën melden dat tenminste één van zijn getrouwen bewapend was? Ook de timing is vreemd: Jezus bezocht Jeruzalem tijdens het Pesachfeest. Dat was geen tijd van wapengekletter.

Gewapend voor de apocalyps
In het wetenschappelijke tijdschrift Journal for the Study of the New Testament presenteert Martin nu een mogelijke verklaring. Volgens hem verwachtten Simon Petrus en co dat ze de wapens nodig zouden hebben als de apocalyps zou plaatsvinden. Bij die veldslag zouden goddelijke machten in de vorm van engelen afdalen naar de aarde. Ze zouden Rome veroveren, de tempel van koning Herodes vernietigen en een hemels rijk stichten: het koninkrijk Gods.

Jezus verkondigde dat die apocalyps nabij was. De meeste kerken vatten dat 'nabij' breed op en gaan er vanuit dat Jezus eerder dacht in eeuwen dan in weken. Volgens veel huidige bijbelonderzoekers is dat echter onjuist. Uit de geschriften blijkt volgens hen dat Jezus echt doelde op een spoedig einde van de geschiedenis. Een steekwapen was dus zo gek nog niet, meent Martin. Bij al dat geweld zou het goed van pas komen.

Het klinkt misschien vergezocht, vertelt hij in Newsweek. "Maar in het bijbelboek Openbaring kom je een vergelijkbaar scenario tegen. En het idee dat hemelse machten steun zouden krijgen van menselijke troepen, staat ook centraal in een van de Dode Zeerollen."

'Wapen gaf geen best signaal'
Mogelijk was Jezus dus tegen regulier wapengebruik, maar maakte hij voor de apocalyps een uitzondering. Overigens is het nog maar de vraag of Simon Petrus echt een zwaard droeg. In de brontekst laat het woord zich ook vertalen naar 'mes'.

In ieder geval gaf het volgens Martin geen best signaal af. Uit historische documenten blijkt dat je destijds niet gewapend door Rome mocht lopen, schrijft hij. Het is onduidelijk of dat ook gold voor Jeruzalem. Maar de kans lijkt groot dat wapens Jezus' imago niet ten goede kwamen.

Tel daarbij op dat Jezus en zijn volgelingen sowieso argwaan wekten bij de Romeinen en je begrijpt beter waarom hij aan het kruis eindigde. De 'Jezus-sekte', zo schrijft Martin, werd mogelijk gezien als een politieke bedreiging, als steekwapengevaarlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden