'Als je wandelt, ben je los van alles'

Zo'n 2400 kilometer hoopt kerkelijk werker Aukje de Bildt (57) wandelend af te leggen. 77 Grote Kerken wil ze aandoen om geld in te zamelen voor 'haar' Grote Kerk in Drachten. Trouw vergezelde haar naar Leeuwarden.

Nooit dacht Aukje de Bildt: waar ben ik aan begonnen? Nog niet.

Ze heeft er dertig van de 2400 kilometer opzitten en de blaren branden op haar voeten. De kerkelijk werker denkt zichzelf nog wel tegen te komen. "Als het heel hard regent." Maar voorlopig schijnt de zon en heeft ze de pas erin richting de Grote Kerk in Leeuwarden. Het is de eerste van 77 Grote Kerken die ze dit en volgend jaar bezoekt.

Het wandelavontuur, dat 25.000 euro aan sponsorgeld moet opleveren, begon in haar woonplaats Drachten. De Grote Kerk aldaar is toe aan restauratie en de kerkenraad van de Protestantse Gemeente geeft pas groen licht als het benodigde geld is opgehaald. De Bildt wilde haar steentje bijdragen. Ze stippelde een route uit langs Grote Kerken door het hele land en trok in maart haar wandelschoenen aan. Tot november loopt ze door, één tot vijf dagen per week. Dan hoopt ze op de helft te zijn. Volgend jaar, in dezelfde periode, volgen de overige 1200 kilometer.

De Bildt loopt naar een plattegrond langs het wandelpad. Met haar wijsvinger volgt ze het eerste deel van de route. "Hier zak ik af naar Harlingen en dan ga ik de Afsluitdijk over." De wandeltocht noemt ze spiritueel. Naast geld inzamelen heeft de tocht ook een persoonlijk tintje.

"Als pastoraal werker in drie Drachtse tehuizen en coördinator voor de Grote Kerk werkte ik vaak zestig uur per week. Ik regelde alles. Totdat ik vorig jaar een burnout kreeg. Een denkbeeldige band om mijn maag gaf me het gevoel dat ik stikte." Een verkrampt middenrif, bleek. De Bildt nam gas terug, ging halve dagen werken. "Ik doe het graag goed en zeg moeilijk nee. Daarnaast mis ik een partner die me thuis achter mijn pc vandaan trekt. Ik moet zelf de discipline opbrengen om te stoppen, terwijl dit werk ook mijn levensvervulling is."

Het gaat inmiddels beter, maar de balans tussen werk en privéleven blijft lastig. "Collega's op het kerkelijk bureau stuurden me deze week nog weg. Ze gingen naar huis en sloten de boel af, terwijl ik nog iets wilde afmaken. ¿Morgen weer een dag¿, zeiden ze." Na de 2400 kilometer lange voettocht zal ze meer afstand kunnen nemen, denkt ze. "Als ik loop, ben ik los van alles. Toen ik van de week onder de douche vandaankwam na een wandeling, bedacht ik me dat er een concert was in de Grote Kerk waar ik bij had moeten zijn. Helemaal vergeten."

Een Friese boerderij, een meertje en twee zwarte zwanen in de zon steken af tegen de flats van Bilgaard. De muren van een voetgangerstunnel die toegang geeft tot deze Leeuwarder wijk zijn bedekt met graffiti. De Bildt wijst naar een kerktoren. "Daar moeten we zijn!"

Om de Grote Kerken van binnen te kunnen bekijken, schreef ze de beheerders een brief. Ze vroeg hen de poorten te openen bij haar aankomst, een avondgebed te organiseren en een bekende stadgenoot te vragen voor een interview door haar over geloof en spiritualiteit. In Drachten beet de burgemeester het spits af.

De Friese hoofdstad schoof Bernhard van Haersma Buma naar voren, de vader van Sybrand, voorzitter van de CDA-fractie in de Tweede Kamer, en kenner van de Grote Kerk van Leeuwarden.

Niet iedere Grote Kerk staat te popelen. Sommige negeren de oproep willen niet meewerken. Dan belt De Bildt erachteraan. "De deur laten openen, lukt meestal wel."

Ook haar omgeving reageert soms lauw tot negatief. "Ik zou niet wijs zijn of helemaal gek. Waarom? In Drachten hoor je je hoofd niet boven het maaiveld uit te steken, anders kun je rekenen op kritiek. Ze vinden me waarschijnlijk te onbescheiden."

Ze laat er in ieder geval niets voor schieten. "Ik krijg er ruimte en vrijheid voor terug. Morgen kan ik de hele dag over twintig kilometer doen, daar verheug ik me op."

Waarom veel geld steken in restauratie als kerken leeglopen? "De Drachtser Grote Kerk is een Rijksmonument, maar het dorp is slordig met haar monumenten omgesprongen", zegt De Bildt. "De Protestantse Gemeente wil deze kerk behouden, alleen al om de historische verplichting aan de vroegere Hervormden die hier vanaf de zeventiende eeuw hun diensten vieren."

Daarnaast, zegt ze, heeft de kerk een bovenwijkse functie. Er worden exposities, concerten en lezingen georganiseerd. Speciale diensten met bijzondere sprekers trekken zo'n tweehonderd bezoekers. "En mensen lopen naar binnen om stilte te zoeken en een kaarsje aan te steken. Dat is ook kerk-zijn."

"Deze springt er zeker uit, prachtig." De Bildt bewondert de Grote of Jacobijnerkerk in het oude centrum van Leeuwarden. "Ze is al gerestaureerd, door dezelfde architect die onze kerk zal doen. En wist je dat de Friese Nassaus hier begraven liggen?" De Duitse theoloog Albertus Magnus preekte in de dertiende eeuw in deze toenmalige dominicaanse kloosterkerk.

Dan gaan de grote, houten poorten open. Binnen vallen vooral de eeuwenoude muurschilderingen op en het indrukwekkende orgel uit de achttiende eeuw. De Bildt schikt twee stoelen en wat attributen voor het moderne liturgisch centrum van glas en staal, dat ze lelijk vindt. "Maar dat is persoonlijk." Haar interviewkandidaat staat al klaar.

"Mijn grootvader is hier gedoopt." Voormalig burgemeester Van Haersma Buma vertelt De Bildt over zijn familie. Ze vraagt hem naar de normen en waarden die thuis golden. Van Haersma Buma: "Liefde en aandacht voor anderen zijn er twee van."

"Hebt u die waarden meegenomen, brengt u ze in de praktijk?"

"Dit kan ik zelf niet beoordelen."

"Of mogen we onszelf niet prijzen?"

"Bescheidenheid is ons met de paplepel ingegoten."

Bijna een derde van sponsorbedrag is binnen

Pastoraal werker Aukje de Bildt stuurde een brief naar 120 organisaties waarin ze hen vroeg haar te sponsoren.

Door in twee jaar 2400 kilometer te wandelen wil ze 25.000 euro ophalen voor de restauratie van de Grote Kerk in haar woonplaats Drachten.

Vijftien organisaties reageerden positief. Zij zorgden samen met tachtig particuliere sponsors voor 8000 euro.

De opbrengst van een uit te geven boek gaat ook in de pot. Het wordt een verslag van de voettocht die langs 77 Grote Kerken in Nederland voert.

Ook neemt De Bildt daarin een deel op van haar interviews over spiritualiteit op met semi-bekende Nederlanders. Daarnaast blijft de (on)gastvrijheid van de Grote Kerken niet ongenoemd.

De Bildt had het heilige getal 77 voor ogen toen ze de Grote Kerken langs haar route koos. "Zeven is het getal van de volheid, het is drie plus vier."

"Drie staat voor alles wat boven, op en onder de aarde is en vier voor de vier windstreken. Zo bestrijkt zeven de hele wereld. Elf is het getal van de vervulling uit het Scheppingsverhaal. En elf maal zeven is 77."

De restauratie van de Drachtse Grote Kerk kost in totaal 850.000 euro, waarvan 450.000 euro door fondsen en subsidies is gedekt.

De Stichting Vrienden van de Grote Kerk en een activiteitencommissie moeten zorgen voor de rest.

Aan de kerk uit 1743 is sinds 1967 niets meer verspijkerd. Wanneer het geld bijeen is gebracht, worden de zitbanken vervangen en verdwijnen de verwarmingsbuizen die nu over de vloer lopen onder de grond.

Ook komt de vloer lager te liggen, want een hoogte van 1,76 meter onder het orgel zorgt voor ongelukken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden