Als invaller voor een Kamerlid kun je het nog ver schoppen

Binnenkort is het weer tijd voor beschuit met muisjes in de SP-fractie. Kamerlid Renske Leijten verwacht haar tweede kind. Doorgaans vormt de traktatie een weerzien met fractiegenoten na het zwangerschapsverlof, maar niet in dit geval. Anders dan bij haar eerste kind heeft Leijten besloten niet met verlof te gaan.

Bijzonder, want in het parlement is lang gestreden voor dat zwangerschapsverlof voor politici. Pas sinds negen jaar kunnen leden van de Eerste en Tweede Kamer, gemeenteraden en provinciale staten zich zestien weken laten vervangen rondom een zwangerschap. Tot die tijd moesten politici in verwachting maar zien hoe ze het oplosten.

Leijten vindt zestien weken aan de kant staan gewoon te lang. Zeker nu de partij zich voorbereidt op de opvolging van partijvoorzitter Jan Marijnnissen - een verkiezing waar Leijten als lid van het partijbestuur nauw bij is betrokken. Dat bestuur heeft FNV-vakbondsman Ron Meyer inmiddels als favoriet aangewezen, ten koste van Kamerlid Sharon Gesthuizen.

Eigen idee

Zie daar de ingrediënten die voer zijn voor speculatie. Want wie is de eerst aangewezen vervanger van Leijten? Leo de Kleijn, fractievoorzitter in Rotterdam. En laat hij nou net een uitgesproken aanhanger van Gesthuizen zijn. Bovendien kandideerde hij zich voor het volgende maand te verkiezen partijbestuur, maar evenals Gesthuizen moet hij op eigen kracht stemmen werven. Het bestuur steunt zijn kandidatuur niet.

Het geeft te denken: wil het partijbestuur tweespalt in de fractie voorkomen door De Kleijn te weren? Is Leijten gesmeekt te blijven? Nee hoor, bezwoer Leijten tegenover de Volkskrant. Het was haar eigen idee om door te gaan en fractieleider Roemer vond het prima. Een nieuwkomer is zich toch vooral aan het inwerken. Bij Leijtens vorige zwangerschap was dat anders; toen viel Tjitske Siderius in, een fractiemedewerker die de weg al wist in Den Haag.

De Kleijn laat desgevraagd weten niet benaderd te zijn voor een invalbeurt. Ook volgens hem zit daar geen kwade opzet achter. De Kleijn staat ook niet te springen. "Ik weet dat ik de volgende opvolger ben, maar stel dat Sharon wordt gekozen als partijvoorzitter, dan zou ik daar wel hard over moeten nadenken. Het is nog maar één jaar tot de volgende verkiezingen."

Stagiair

Net als Leijten nu, twijfelde de Raad van State in het verleden over de zin van een tijdelijke vervanger. Is iemand net ingewerkt, kan diegene weer vertrekken. Het hoogste adviesorgaan van het kabinet zag meer in een tijdelijke stemoverdracht. Dat vond het kabinet weer een te zware last voor de uitverkoren collega. Die zou in de praktijk tijdelijk twee portefeuilles moeten waarnemen om tot een weloverwogen stem te kunnen komen.

Inmiddels hebben Tweede Kamerleden zich zeker 26 keer laten vervangen. In de Eerste Kamer staat de teller sinds kort op één: PVV'er Gabriëlle Popken, die in de zomer een tweeling kreeg, is de eerste senator die het politieke werk even overdraagt aan een collega.

Dergelijke invallers blijken geregeld geen eendagsvliegen te zijn. Neem Sabine Uitslag (CDA), Myrthe Hilkens (PvdA) of Jolande Sap (GroenLinks). Allemaal schopten ze het tot een eigen Kamerzetel. En wat te denken van Henri Swinkels? De SP-fractiemedewerker viel vorig jaar twee weken in omdat Siderius een vaste Kamerzetel kreeg toen Paulus Jansen wethouder werd in Utrecht. Swinkels noemde zich grappend 'de stagiair' van de fractie, maar is inmiddels gedeputeerde in Brabant.

Zwanger, niet met verlof

1.Renske Leijten SP-Kamerlid

2.Mirjam Sterk CDA-Kamerlid

3.Anne-Wil Duthler VVD-senator

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden