'Als ik me kwaad maak kan ik ze wel schieten'

Van onze correspondent WASHINGTON - De elfjarige Andrew Golden zat, weet een vriendje te vertellen, vaak met zijn geweer te spelen. Soms was ie boos en dan zei hij: “Als ik me goed kwaad maak dan kan ik ze wel in hun kont schieten.” Dinsdagmiddag gingen hij en zijn twee jaar oudere neefje Mitchell Johnson verder. Ze openden het vuur op het schoolplein van de Westside Middle School in Jonesboro (Arkansas). De balans: vier dode medescholieren en een later aan haar verwondingen bezweken lerares.

De dodelijke schietpartij in Jonesboro, een stadje van 50 000 inwoners in het noordoosten van Arkansas, is de derde binnen een half jaar bij een plattelandsschool in de Verenigde Staten.

Op 1 oktober van het vorig jaar schoot Luke Woodham, een jongen van vijftien in Pearl (Mississippi) eerst zijn moeder dood en vervolgens stapte hij met een wapen de plaatselijke middelbare school binnen en knalde twee scholieren neer, onder wie zijn voormalige vriendinnetje.

En precies twee maanden later richtte Michael Carneal (14) in de Heath High School in West Paducah (Kentucky) zijn wapen op een groepje klasgenoten die met bijbelstudie bezig waren. Drie van hen waren dood, vijf raakten gewond.

Uit de beetje bij beetje bijeengeharkte informatie uit Jonesboro valt af te leiden dat de jongste van de twee jongens het brandalarm in de school liet afgaan en vervolgens wegholde. Toen de honderden kinderen zich op het plein hadden verzameld, werd vanuit een groepje bomen tientallen keren op de groep geschoten. Eén van de leraressen dacht eerst dat het vuurwerk was, maar toen om haar heen kinderen bloedend op de grond vielen, drong de ernst tot haar door. Toen het schieten ophield waren vier meisjes van elf en twaalf jaar dood en was een lerares levensgevaarlijk gewond. Tien andere scholieren hadden lichtere schotwonden.

Tijdens de schietpartij konden de leerlingen nauwelijks wegkomen. Als het brandalarm is afgegaan en de deuren van de Westside Middle School dichtvallen, blijven ze automatisch gesloten om te voorkomen dat iemand toch weer het gebouw probeert binnen te gaan.

De enige plek om aan de schietpartij te ontsnappen was het gymlokaal. Een van de leerlingen meldde gisteren dat het schieten eerst langzaam begon, maar in snelheid toenam toen iedereen trachtte weg te komen.

De politie pakte de jongens vrij snel na de schietpartij op. Ze droegen camouflagekleding en hadden een groot aantal revolvers, moderne geweren en half-automatische wapens bij zich. In de omgeving van de school werd een witte bestelauto aangetroffen met nog een grote hoeveelheid wapens.

Openbare aanklager Brent David wilde gisteren niet zeggen of een derde bij de zaak is betrokken en of naar een handlanger wordt gezocht.

- Vervolg op pagina 5

Mitchell was boos omdat vriendinnetje het had uitgemaakt VERVOLG VAN PAGINA 1

Hoe de jongens aan de wapens zijn gekomen, is ook nog niet duidelijk. De wet in Arkansas kent geen verbod op het bezit van geweren en revolvers voor minderjarigen. Wel mag iemand die jonger is dan achttien jaar geen pistool hebben. Van de elfjarige Andrew Golden is bekend dat hij dikwijls ging jagen met een eigen geweer. De moeder van de jongen zei dat jagen nu eenmaal tot de traditie van het zuiden bestaat, en dat het probleem is dat jongeren geen respect voor wapens hebben.

Uitlatingen van medescholieren wijzen erop dat de dertienjarige Mitchell Johnson kwaad was omdat een vriendinnetje het met hem had uitgemaakt. “Hij zei dat hij een hoop had dood te schieten”, zegt een vriendje. Een ander herinnert zich dat de jongen eerder had gezegd: “Iedereen die het met me heeft uitgemaakt gaat eraan.” “Ik ga Candace doodschieten”, zou Mitchell volgens een derde hebben gezegd over een van de gewond geraakte meisjes. Zij was ook een ex-vriendinnetje. De jongen heeft de afgelopen weken ook opgeschept tegen klasgenoten dat hij van plan was zich bij een bende aan te sluiten.

De twee jongens zijn gisteren voorgeleid en zullen tezijnertijd voor de kinderrechter verschijnen. De wetgeving in Arkansas trekt de grens tussen kinderrecht en gewoon strafrecht bij veertien jaar. Veroordeelde kinderen moeten op hun achttiende weer worden vrijgelaten. Aanklager Brent Davis zei gisteren dat uitgezocht wordt of de wet op dit punt kan worden veranderd, zodat de twee ook na het bereiken van de meerderjarige leeftijd gedetineerd kunnen blijven.

Zoals vaak eerder gebeurde, vraagt Amerika zich ook nu weer af waar de oorzaak van deze geweldsexplosie in Jonesboro ligt. Gouverneur Mike Huckebee geeft de schuld aan de samenleving. “Ik weet niet of we iets anders kunnen verwachten in een cultuur waar deze kinderen bloot worden gesteld aan tienduizenden moorden op de televisie en in films, en waar menselijk leven niets waard is”, zei de gouverneur. Over wapenbezit repte hij met geen woord. Dat ligt voor de hand. Huckebee, een Republikein, wil dit najaar senator worden en beperking van wapenbezit is een taboe-onderwerp in Arkansas.

Hoogleraar kindergeneeskunde Astrid Heger uit Calfornië vreest dat dit soort reacties van jongeren onvermijdelijk is. Het geweld in het gezin neemt toe in de VS en kinderen krijgen het slechte voorbeeld thuis, namelijk dat je de problemen wegschiet of de ander in elkaar ramt. “Als een volwassen man naar de Wal-Mart stapt en daar uit frustratie zijn geweer leegschiet, en als iemand zijn collega's tegen wie hij wrok koestert, neerknalt, dan kun je niet verwachten dat kinderen anders doen”, meent Heger.

De cijfers over geweld op school in de VS geven geen duidelijk beeld over de ernst van de situatie. Dat veel scholen in binnensteden en probleemgebieden metaaldetectoren nodig hebben om schiettuig buiten de school te houden, is een bekend feit. Maar onlangs bleek dat van de scholieren in de plattelandsstaat Montana 12,4 procent een wapen mee naar school neemt.

Een studie van het ministerie van onderwijs meldt dat in het schooljaar 1996-97 de helft van de scholen in de VS met een vorm van misdaad te maken heeft gehad. Bij een op de tien van die scholen ging het om een ernstig delict als verkrachting, beroving of vechten met wapens. Van de scholen meldde echter 43 procent een vermindering van misdaad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden