Reportage

'Als ik ijs zie, dan moet ik erop'

Schaatsers op het nog zingende en krakende ijs van het Paterswoldsemeer. Beeld © Kees van de Veen

Het ijs op meren, vijvers en plassen is onbetrouwbaar, waarschuwt de KNSB. Toch binden Groningers de ijzers onder op het Paterswoldsemeer.

Dat het ijs nog gonst, kraakt, piept en zingt maakt ze niet uit. "Als ik ijs zie word ik gek, dan moet ik er op", zegt Groninger Koos Vos (62) terwijl hij met zijn schaatsen op het Paterswoldsemeer, ter hoogte van de Meerweg, in Haren staat. In de verte bestaat het meer nog uit golvend water, maar bang is hij niet.

Aan de kant trekt Tienco Veenema (67) de veters van zijn noren aan. "Ik schaats alleen op natuurijs", mompelt hij, terwijl hij met de hak van zijn linkerschaats het ijs test. De waarschuwing dat het ijs te dun is slaat hij in de wind. "Ik ben niet de enige op het ijs, de kans dat ik het overleef is reëel." Hij verdwijnt het ijs op, waar nog zo'n tien anderen te vinden zijn. Ze hebben één ding gemeen: ze hebben een hekel aan kunstijs.

Het Paterswoldsemeer is niet diep. En als het vriest is het vaak een van de eerste plekken met natuurijs. Maar dat hoef je de aanwezigen niet te vertellen. Voor natuurijs hebben ze een neus. "Twee nachten moet het vriezen, dan kun je hier meestal wel schaatsen", zegt Vos. Hij is er met zijn zoon, als zelfstandig ondernemer kon hij makkelijk vrij nemen. "Het ijs is hier zo'n vijf centimeter dik", zegt hij, "maar daarachter wordt het gevaarlijk".

En gevaarlijk is het. De Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond waarschuwt: het ijs op meren, vijvers en plassen is volledig onbetrouwbaar. Maar daar hebben ze in Groningen geen boodschap aan. "Het kan, dus dan ga je", zegt Vos. Hij voorspelt dat het ijs de komende dagen zal verdwijnen. Veenema vangt dat op. "Denk het niet hoor. Het gaat nog flink vriezen", zegt hij. Vos verdedigt: "Drie dagen geleden was het hele meer dicht. Ik heb het ook nooit eerder meegemaakt, maar de stroming in het water is zo sterk dat ik denk dat hier straks niet meer geschaatst kan worden." Veenema weet het zo net nog niet. Voorbijganger Henk Wortelboer (53) mengt zich in de discussie. "Ja, en de wind die eraan komt, die maakt dat het water gaat golven en die golfjes zijn de doodsteek voor het ijs."

Zonder er echt uit te komen gaan ze verder met waarvoor ze zijn gekomen. De zon, het schaatsen zonder verplichte rondjes en het keiharde natuurijs. Vos: "Harder dan op een kunstschaatsbaan. Dat zorgt voor minder weerstand, dan glij je beter."

Dat er enkele tientallen meters verderop golven over het ijs slaan maakt het voor de meeste schaatsers alleen maar mooier. De Groningse Anne Margreet Stevens (25) speurde al twee dagen naar natuurijs. Bij het Zuidlaardermeer kwam ze van een koude kermis thuis, maar nu mag ze.

Ze houdt niet alleen van schaatsen, maar ook van het geluid van zingend ijs en de spanning. "Dat het niet honderd procent veilig is, maakt het ook leuk. Op een schaatsbaan gebeurt sowieso niets. Op natuurijs kijk je hoever je kan gaan." Maar echt roekeloos is ze niet. "Verder van de kant wordt het ijs dunner en zie je losse stukken ijs drijven, daar ga ik niet overheen hoor."

Schaatsers vinden het beste ijs via sociale media

Niet telefonisch, maar via Twitter, Instagram of Facebook zoeken en delen schaatsers de beste schaatsplekken. Zo belandden Nynke (51) en Ger Blijham (54) gisteren op het ijs in het Groningse Paterswolde door een foto op Facebook.

"De schaatsapps die ik volg meldden dat het nog niet kon", legt Ger Blijham uit. Zijn vrouw vult aan: "Maar op sociale media zagen we dat er al mensen op het ijs stonden." De twee besloten een kijkje te nemen. "Als je wil weten waar je kunt schaatsen, zijn sociale media ideaal. Vroeger belde je een bekende om te kijken of die meer wist, maar dit gaat veel sneller." Ook via Instagram werd het bevroren stuk Paterswoldsemeer flink gedeeld. Meestal in combinatie met de hashtags #waaghalzen en #onverantwoord.

Lees ook:

Een beetje teleurstellend is het allemaal wel voor smachtende schaatsliefhebber. Met licht gebogen rug lange tochten maken op meren en plassen zit er ook deze winter niet in, ook al blaast er een schrale oostenwind, staat er een strakblauwe lucht boven de polder en vriest het al nachten achtereen dat het kraakt.

IJskoorts hoort bij Nederland, maar oogst in het buitenland verbaasde blikken. De Vlaamse student Steven Grumiau, stagiair op de redactie van Trouw, kan zijn verbazing niet op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden