'Als ik film voel ik me zo vrij als een kind'

Mia Hansen-Lüve (29) heeft met ’Le père de mes enfants’ een van de mooiste films van het jaar gemaakt. Het is een portret van de geestdriftige Franse filmproducent Humbert Balsan (1954-2005).

Mia Hansen-Lüve maakte haar debuut in de filmwereld op 17-jarige leeftijd, toen ze door regisseur Olivier Assayas werd gevraagd om een rolletje te spelen in ’Fin août, début septembre’ (1998). Assayas maakte een studie van een groepje Parijzenaars dat hij gedurende een jaar volgde.

De Franse actrice mocht terugkeren in Assayas’ volgende film ’Les destinées sentimentales’ (2000), en dat beviel zo goed dat ze naar de toneelschool ging in Parijs. Na twee jaar had ze het wel gezien en begon ze kritieken te schrijven voor het beroemde filmblad Cahiers du cinéma, ooit opgericht door François Truffaut, Jean-Luc Godard en verwante cinefielen.

„Door te schrijven, leerde ik precies en helder te zijn bij het filmen”, vertelt de regisseuse tijdens een gesprek in Parijs. „Als schrijver leerde ik ook na te denken over moraal in de film en ethiek.”

In navolging van haar helden van de Nouvelle Vague ging Hansen-Lüve zelf korte films maken. Als dochter van twee filosofiedocenten van Duits-Deense afkomst behaalde het aanstormende talent tussendoor haar master in de Duitse filosofie.

Een van haar korte films werd opgemerkt door Humbert Balsan, die aangaf haar eerste speelfilm te willen produceren. „Die geste was ongelooflijk belangrijk”, vertelt Hansen-Lüve. „De ontmoeting met Balsan was een sleutelmoment in mijn leven. Hij was de eerste die zijn hand uitstak. Voor een aspirant-filmer is het ontzettend belangrijk dat er iemand is die je werk opmerkt en enthousiast is.”

Balsan was volgens Hansen-Lüve genereus, elegant, erudiet en humoristisch. Hij verenigde volgens haar zeldzame kwaliteiten. „Vijf jaar geleden zaten we midden in de productie van mijn eerste speelfilm ’Tout est pardonné’ – over de hereniging van een dochter met haar drugsverslaafde vader – toen we het bericht kregen dat Balsan zich had opgehangen in zijn Parijse kantoor. Hij was 50 jaar. Het was alsof de grond onder mijn voeten wegzakte. Veel filmmakers hadden hetzelfde verweesde gevoel.”

Hansen-Lüve wilde zijn leven en werk eren, niet met een conventionele biopic, maar met het portret van een man die zich met een verpletterende energie inzette voor de kunst. De tragedie is dat Balsan aan de wieg stond van werk van grote cineasten als Claire Denis, Lars von Trier en Elia Suleiman, maar dat hij er zelf financieel aan onderdoor ging, schuld op schuld stapelend.

Hansen-Lüve tekent een man met een bijna grenzeloze, kinderlijke geestdrift in wie het portret van zijn drie kinderen beeldschoon wordt gespiegeld.

„Filmen is volgens mij vooral een middel om het contact met de kindertijd te hervinden. Kinderen leven heel erg in het hier en nu. Het besef van oorzaak en gevolg, en het hele bewustzijn van zoiets als ’morgen’, dat komt allemaal later pas. Die enorme vrijheid en onbevreesdheid die kinderen hebben, voel ik als ik film. Maar die directheid wilde ik ook vastleggen in de dochters en in zekere zin laten terugkeren in de vader. Als hij op een dag naar rushes van een nieuwe film kijkt, wordt hij in de bioscoopzaal aangestaard door een jongetje in de film. Je zou kunnen denken dat hij dat jongetje is.”

De meeste producenten zijn volgens Hansen-Lüve rationeler. „Balsan was meer een koorddanser, iemand die continu aan het balanceren was en enorme risico’s nam. Hij bewerkstelligde daarmee veel wonderbaarlijks. Hij was zo’n beetje de eerste die naar het Midden-Oosten keek en de films van de Egyptische regisseur Youssef Chahine onder zijn hoede nam. Toen Chahine in 1997 een oeuvreprijs kreeg in Cannes, was Balsan de hemel te rijk.”

Trots was hij volgens Hansen-Lüve ook op ’Y aura- t–il de la neige à Noël?’ (1996). „ Iedereen verklaarde Balsan voor gek dat hij zo veel geld wilde steken in een debuut, zonder steracteurs, zonder commerciële potentie. Het leuke is natuurlijk, dat het plattelandsdrama van Sandrine Veysset uitgroeide tot een groot succes. Ik vind het ook een van de mooiste films met kinderen in hoofdrollen.”

In ’Le père de mes enfants’ sterft een geliefd mens. De vraag is of er zoiets als een ziel is die voortleeft. Hansen-Lüve zegt zelf het gevoel te hebben gehad dat Balsan terugkwam, als geest. „Denk aan die film van Woody Allen, ’Match Point’, waarin de heldin, gespeeld door Scarlett Johansson, halverwege het loodje legt. Zij komt ook terug als geest. Ik vind dat prachtig.”

Meer over de dood gaat haar film over het leven, en hoe een afwezige enorm aanwezig kan zijn. Er is sprake van een erfenis, van continuïteit. Op vele niveaus. Zelf zet Hansen-Lüve een geweldige traditie voort in Frankrijk, door na het schrijven voor ’Cahiers du cinéma’ zelf te gaan filmen in de vrije, energieke, onafhankelijke traditie van de Nouvelle Vague. Zoals Truffaut, Godard én Assayas. Met de laatste, die tegenwoordig haar partner is, kreeg ze eind vorig jaar een dochter, Vicky. In Frankrijk spreekt men inmiddels van een nieuwe filmdynastie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden