Als het slecht gaat is de oplossing nabij

Bekende en minder bekende Nederlanders kiezen hun persoonlijke motto, leefregel of ultiem inspirerende zin.

’Ik heb de mentaliteit van een bokser. Ik geef nooit op. Maar ik begrijp goed waarom anderen wel eens de moed verliezen. De bijeenkomst van donderdag was inderdaad somber, maar je moet realistisch zijn, en dat waren de sprekers. Het was goed dat Mouin Rabbani waarschuwde niet te veel verwachtingen te hebben van Obama voor de oplossing van het Midden-Oostenprobleem. ’Wij Palestijnen moeten het zelf doen’, zei hij.

Niemand zal het ontkennen, het Palestijnse probleem zit vast. Maar de moed verliezen doe ik niet. Ergens halverwege volgend jaar organiseren we een grote conferentie over de kwestie. Vorig jaar hebben we Nederlandse studenten een simulatiespel laten opvoeren, waarin ze de verschillende partijen in het conflict vertegenwoordigden. Binnenkort gaan ze naar Jeruzalem. Zij gaan daar op zoek naar Palestijnse en Israëlische studenten, die mee zullen doen aan de conferentie van volgend jaar.

Om moreel te kunnen zijn heb je een sterk moreel nodig. Die twee woorden, het bijvoeglijke naamwoord ’moreel’ en het zelfstandige naamwoord, ’het moreel’, hebben dezelfde oorsprong maar zijn uit elkaar gegroeid. Toch hebben ze nog steeds alles met elkaar te maken. En ze hebben elkaar nodig. Over moraal en moraliteit heb ik het liever niet want dat riekt te veel naar moralisme. Mensen met wie ik samenwerk, hoeven niet per se van onbesproken gedrag te zijn, maar ze moeten wel moreel sterk zijn. En dat betekent ook dat ze een sterk moreel moeten hebben, tegen een flinke stoot moeten kunnen. Anders houd je dit werk niet vol. Standvastigheid is essentieel.

Ik zoek naar een combinatie van intelligentie, standvastigheid en humaniteit. De intelligentie bestaat eruit dat mensen in moeilijke situaties goede beslissingen kunnen nemen. Die eigenschappen zag ik bijvoorbeeld bij de inleiders donderdag. Ik weet hoe moeilijk Menachem Klein het heeft op de conservatieve Israëlische universiteit waar hij werkt, maar hij houdt vol.

Die standvastigheid vind ik ook terug bij onze voorzitter Dick de Zeeuw. Hij is 84 maar nog elk jaar gaat hij voor de Wereldbank naar landen als Laos en Tsjaad. Bij die sterke drang om dingen in de wereld te verbeteren speelt zijn concentratiekampverleden een rol. Bij Dries van Agt, voorzitter van onze adviesraad, bewonder ik zijn rechtvaardigheidsgevoel. Want je kunt wel over vrede praten, maar een vrede die niet is gebaseerd op rechtvaardigheid houdt geen stand.

Het idee ontstond begin jaren tachtig aan de Vrije Universiteit, waar ik internationale betrekkingen doceerde. We verdiepten ons in volkeren die niet erkend worden en we richtten het Riop op: research institute for oppresed peoples. In 1989 is daaruit de IDF ontstaan, de International Dialogue Foundation, die zich ook met het Palestijnse probleem bezighoudt. Er zit iets dubbels in. We zetten ons in voor de Palestijnen, maar ons werk is dialoog en dat vereist objectiviteit. In onze internationale adviesraad zitten zowel Palestijnen als Israëliërs. Voor de adviesraad zoek ik innovatieve experts, mensen die vernieuwend kunnen denken.

Geoffrey Aronson van de Foundation for Middle East Peace maakte donderdag een belangrijke opmerking. Hij zei dat je soms moet wachten totdat twee partijen in een conflict begrijpen dat ze bezig zijn in hun eigen vlees te snijden. Hij noemde in dat verband contacten die er nu zijn tussen Hamas en Israël. Die opmerking van Aronson was misschien wel het enige lichtpuntje.

Het brengt me op mijn motto. Juist als er geen enkel perspectief meer lijkt te zijn, kan de situatie ineens verbeteren. Als het slecht gaat, is de oplossing nabij.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden