Analyse

Als het om Iran gaat, is Trump onvermurwbaar

Het vliegdekschip USS Abraham Lincoln is richting Iran gestuurd. Beeld AP

De Amerikaanse regering zoekt opnieuw de confrontatie met Iran. Nadat president Trump eerder de internationale atoomdeal met Iran opzegde en nieuwe sancties instelde, en vorige maand de Iraanse Revolutionaire Garde op de terreurlijst zette, sturen de Amerikanen nu een vliegdekschip richting Iran. 

Er zijn volgens de Amerikanen ‘duidelijke aanwijzingen’ dat Iran of een van zijn bondgenoten plannen had om Amerikaanse troepen aan te vallen. Wat deze ‘duidelijke aanwijzingen’ inhouden, is onduidelijk. Trumps veiligheidsadviseur John Bolton, die al jaren pleit voor een harde lijn tegen Iran en vooral bekend werd vanwege zijn aandeel in de Irak-oorlog, zegt dat het vliegdekschip bedoeld is als afschrikking. 

Als Iran een aanval uitvoert op Amerikaanse troepen, dan zal die beantwoord worden met ‘meedogenloze kracht’, aldus Bolton. “De Verenigde Staten zoeken geen oorlog met het Iraanse regime, maar we zijn volledig voorbereid op een aanval, of die nu komt van een (Iraanse, red.) vazal, de Islamitische Revolutionaire Garde of reguliere Iraanse strijdkrachten.”

Het lijkt er dus op dat de Amerikanen Iran verantwoordelijk zullen houden voor de gedragingen van zijn bondgenoten, waaronder Hezbollah in Libanon, Hamas in Gaza, een aantal sjiitische milities in Irak en de Houthi-rebellen in Jemen. 

Deze alliantie – de zogenaamde ‘As van Verzet’ – houdt de Amerikaanse bewegingen en troepen in de regio nauwlettend in de gaten, maar van een ‘aanvalsplan’ op de Amerikanen, zoals Washington beweert, daarvan zijn nog geen bewijzen geleverd. Wel heeft de ‘As van Verzet’ het gemunt op Amerika’s bondgenoten in het Midden-Oosten, zoals Israël en Saudi-Arabië.

De Amerikaanse buitenlandminister Mike Pompeo ging maandag nog een stapje verder dan Bolton, en waarschuwde Iran om ook niet aan de Amerikaanse ‘belangen’ te komen. Hij refereerde daarmee waarschijnlijk aan eerdere Iraanse dreigementen om de Straat van Hormuz af te sluiten, een strategische waterweg, waar een vijfde van de wereldwijde olie-export langs gaat.

Wel spanning, geen oorlog

Hoewel met de oplopende spanningen een gewapend conflict dichterbij komt, is de kans op oorlog klein. Trump blijkt na ruim twee jaar presidentschap nog altijd niet zo’n groot gevaar voor de wereldvrede te zijn als aanvankelijk door veel analisten werd gevreesd.

Hoewel door hem de spanning met een aantal landen is opgelopen, is Amerika sinds zijn aantreden geen nieuwe oorlog begonnen. Sterker, Trump wil de strijd in Afghanistan beëindigen, en daarnaast de Amerikaanse militairen uit Syrië terughalen. De oorlogsdreiging die bestond tussen Noord-Korea en Amerika is voorlopig ook uit de lucht.

Maar wat Iran betreft blijft Trump toch echt onvermurwbaar. Hij heeft onlangs de sancties opgeschroefd en een einde gemaakt gemaakt aan alle uitzonderingsgronden voor het importeren van olie uit Iran, waardoor landen als China, India, Japan en Turkije ook met sancties te maken krijgen als zij doorgaan met de handel. 

Iran liet gisteren weten dat het met gelijke munt zal terugslaan, hoewel het zegt zich aan de nucleaire deal te zullen blijven houden. Hoe Iran zal ‘terugslaan’ is eveneens onduidelijk – de stappen zullen woensdag bekendgemaakt worden. 

Lees ook:

VS verbieden landen olie te kopen in Iran

Hogere olieprijzen en meer politieke spanning. Dat zijn de eerste gevolgen van het besluit van de VS om acht landen niet langer permissie te geven om olie te ­kopen in Iran. De VS willen de olie-export van Iran tot nul reduceren.

Amerikaanse sancties maken Iran tot paria op de wereldmarkt, EU komt met ‘blokkadestatuut’

De Amerikaanse autoriteiten behouden zich het recht voor financiële tegoeden van buitenlandse bedrijven en personen te bevriezen, beslag te leggen op eigendommen en over te gaan tot rechtsvervolging.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden