'Als het mislukt met tv, dan ben ik nog altijd de acteur die ik al was'

Acteur Hans Kesting balanceert tussen verbazing en geamuseerdheid: kranten die het kennelijk belangrijk genoeg voor de voorpagina vinden dat hij tv-presentator Paul de Leeuw gaat opvolgen? Is bovendien geen sprake van. Ja, hij gaat een tv-show leiden, maar weet nog niet eens hoe die heet, laat staan eruitziet. Er is nog niet eens een contract. En ja, hij vertrekt per 1 januari als vast acteur bij Toneelgroep Amsterdam. ,,Maar ik blijf toneelspelen! Niet dat het publiek massaal in opstand komt als het hoort: 'KESTING WEG BIJ TGA' - ik verleg simpelweg m'n concentratie naar elders.''

Klaar, afdoende zo; geen woord nu meer over televisie. Er wachten belangrijker zaken, zoals zijn hoofdrol in Corneille's tragikomdie 'De Cid', die 5 november onder regie van Gerardjan Rijnders in première gaat. Kesting is Don Rodrigo, bijgenaamd El Cid/De heer aangezien hij in het middeleeuwse Spanje van de Katholieke Koningen zo doeltreffend moren doodt; maar eerst brengt hij de vader van zijn geliefde om het leven - in een duel - omdat die zijn eigen vader een oorvijg gaf. De familie-eer is gered, maar ook zijn geliefde kent haar plicht en eist zijn dood, al houdt ze nog steeds van hem. Corneille's mythische verhaal krijgt bij Toneelgroep Amsterdam een sobere tot sombere enscenering, belooft Kesting, want het drama is op zich al heftig genoeg. Bij Don Rodrigo dient zich immers Hamletse vertwijfeling aan. Wreekt hij zijn vader niet, dan dompelt hij zich in smaad. Verdedigt hij zijn eer, dan doodt hij zijn eigen schoonvader - toch niet de welluidendste prelude voor een bruiloft.

,,Ik wilde een grote rol spelen in een van Gerardjan Rijnders' ensceneringen van klassieke stukken. 'De Cid' is een mooi stuk, ergens in 1830 voor het laatst in de Nederlandse toneelgeschiedenis gespeeld. Je kunt het élevé, als heldenepos spelen, maar Rijnders vond een somberder toon die mij en de anderen aansprak. Het is eerder een gruwelijk verhaal waarin vaders hun kinderen met een probleem belasten, waarin Don Rodrigo geen botterik of zegevierende held maar een gebroken man als Hamlet is. Ja, ik had Hamlet ook graag gespeeld, maar die regisseerde Rijnders al eerder, en hij ensceneert hetzelfde stuk nou eenmaal niet twee keer.''

Al vroeg, vanaf toneelvoorstellingen op de lagere en middelbare school, wist hij dat hij toneelspeler wilde worden, maar hij kon moeilijk vermoeden dat zijn pad zo grillig en onherbergzaam zou worden. Tijdens de selectiecursus op de Amsterdamse Toneelschool kreeg hij in 1980 'de kritische vraag' voorgelegd: 'Heeft het zin om door te gaan?' Kesting begreep voldoende, en vertrok. Tussen overmoed en onbevangenheid ('Het zal mij wel niet gebeuren dat ik toegelaten word.') belandde hij na zijn dienstplicht op de Toneelschool van Maastricht. Na 'de hel' van het eerste jaar, ontspande hij. ,,De strenge lessen van 'Maastricht' waren goed voor mij: ik had leiding en straffe hand nodig.''

Na de Maastrichtse Toneelschool debuteerde hij bij Annemarie Prins' gezelschap De Salon, dat 'een nieuwe speelstijl' zou introduceren waarin alle betrokkenen al na twee maanden het spoor totaal bijster raakten. Toen nog zonder benul, maar nu zou Kesting weten: als je mensen bij elkaar zet die elkaar niet kennen, is het handiger om die eerst maar eens te leren kennen voordat je hoe dan ook over 'een nieuwe speelstijl' gaat nadenken. 'Als je iets contre coeur doet, moet je daar niet in de kroeg over klagen, maar daar waar de problemen zich aandienen een oplossing zoeken', leerde hij van zijn geestverwant en latere collega Gijs de Lange. Desalniettemin bracht De Salon nog een 'Macbeth' uit met Titus Muizelaar als Macbeth, Hans Kesting als diens aartsrivaal Macduff en Ischa Meijer als poortwachter - 'een regelrechte ramp met Meijer als enig lichtpuntje'.

Voor zijn eerste auditie bij Toneelgroep Amsterdam koos hij fragmenten uit Thomas Bernhard en Shakespeare: Macbeths aankondiging tegen echtgenote Lady Macbeth (Jaqueline Blom) dat hij, Macbeth, de daad gedaan & de koning vermoord had. Hoewel aangenomen vertrok hij droef te moede al binnen een jaar bij Toneelgroep Amsterdam. Een halfjaar oberde hij in een pizzatent 'omdat een acteur ook in een pizzarestaurant moet hebben gewerkt', zoals het cliché luidt. ,,Als je in Amerika zegt dat je acteur bent, krijg je meteen gevraagd in welk restaurant je werkt.''

Terwijl de vanuit het Globe-zuiden teruggekeerde Gerardjan Rijnders zijn Toneelgroep Amsterdam formeerde, trok de Vlaming Ivo van Hove noordwaarts voor zijn artistiek leiderschap bij Het Zuidelijk Toneel (om via het Holland Festival uiteindelijk nog noorderlijker en rechtstreeks in het kielzog van Rijnders bij Toneelgroep Amsterdam te belanden). Pasta en pizza serverend kreeg Hans Kesting ondertussen het aanbod O'Neills 'Rouw past Elektra' bij Het Zuidelijk Toneel te spelen. Opnieuw een mislukking: zo'n groots en lang stuk met zo veel verschillende mensen die elkaar niet kenden. Het begon Kesting, toch al behept met een stoorzenderig 'magisch denken', te dagen: het zal toch niet aan mij liggen? 'Gun jezelf tijd!' echode leermeerster Gijs de Lange, waarop de voorlopige beloning volgde in een Strindbergstuk bij het gezelschap Carrousel, en in Rijnders' montagevoorstelling 'Ballet' als gastacteur bij Toneelgroep Amsterdam.

Niet beseffend dat zijn diepste afdaling nog moest komen, engageerde hij zich voor een halfjaar onder gastregieschap van Thierry Salmon bij het Zuidelijk Toneel. Op locatie in een klooster van Breda repeteerde, at, sliep en kibbelde de Vlaams/Waals/Nederlandse troupe maandenlang voor de uitvoering van 'La passion de Gilles'.

,,Ze zaten daar in trainingspakken te eten, ik sliep in een kale, deprimerende nonnencel, je moest kruisverhoren ondergaan om je eigen personage te worden, uren gebogen staan om de juiste houding te vinden (ik speelde een druïde), als je een emmer koud water over je heen kreeg mocht je niet verschrikt maar hooguit gelaten reageren. Het was een soort Big-Brother-zonder-camera.''

Meer huilend dan lachend belde hij na aankomst in zijn kloostercel zijn goede vriend Hans Kemna, die hem geruststellend toesprak. Er kwam letterlijk en figuurlijk geen einde aan de misère, want niemand wist het stuk te voltooien. Samen met de Vlaamse acteurs greep Kesting de macht door een goed einde te verzinnen en de heersende commune-inspraak overboord te zetten: we doen het zo of we doen het niet! Het stuk werd uitgevoerd, de troupe kreeg tot z'n stomme verbazing nog lovende kritieken ook. Nu schiet hij in de lach, als hij toevallig langs het klooster komt; hij had het toch maar mooi volgehouden, overleefd en was er - 'verwend door Maastricht' - volwassener door geworden.

Na de kloosterperiode - catharsis is een groot woord - ging het bergopwaarts. Gastrollen in 'Count your blessings' (TGA) en 'Thyestes' bij Het Zuidelijk Toneel; acteur Titus Muizelaar vroeg hem bij Toneelgroep Amsterdam terug te keren. Theaterpedagoog Dora van der Groen had hem in het rampzalige kloosterstuk gezien en beloofde: 'Ik zal u in ere herstellen'. ,,Ge hebt zo'n groot, gespierd lijf en zo'n krachtige stem - gebruik die dan ook!'', verordonneerde Van der Groen hem.

Inmiddels verstaat en beheerst Kesting de kunst der klucht (als droogkloterige begrafenisondernemer in Bert Edelenbos' 'Rouwkost') net zo goed als die der tragedie (weeklagende dubbelrollen in Euripides' Bakchanten'), al relativeert hij dat zelf: ,,Ik leerde inzien dat ik niet alles hoef te kunnen. Dat kan ook niet, hoewel: een acteur als Pierre Bokma kan alles, maar die is ook uitzonderlijk. Het heeft waarschijnlijk te maken met de enorme gretigheid waarmee ik me op een rol stort. En ik geef niet snel op.''

,,Misschien heeft mijn vertrek bij Toneelgroep Amsterdam met de wisseling van de wacht te maken: artistiek leider Ivo van Hove wil geen gastengagementen in het gezelschap. Misschien was de tijd rijp voor verandering. Ik weet ook wel dat er al genoeg tv-presentatoren zijn, maar daar heb ik niks mee te verhapstukken. Ik zie naar andere sferen uit en wil weten wat ik waard ben op televisie. Als het mislukt zal ik daar zeker geen complex aan overhouden, dan ben ik nog altijd de acteur die ik al was.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden