Als het het D-woord valt, wringt de coalitie zich in bochten

Premier Mark Rutte, minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties (D66) en minister Wopke Hoekstra van financiën (CDA) tijdens de Algemene Beschouwingen. Beeld ANP

De afschaffing van de dividendbelasting is de meest omstreden en de meest besproken maatregel van Rutte III. Drie vragen over hoe het ervoor staat.

Het heet al het ‘d-woord’, zo gevoelig ligt de kwestie. Het voorstel om de dividendbelasting af te schaffen was onvermijdelijk een van de belangrijkste thema’s bij Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer.

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie wrongen zich in allerlei bochten om het voorstel door te zetten.

Klonken er nieuwe argumenten vanuit de coalitie?

Probleem voor het kabinet was al bij de presentatie van dit plan dat er geen harde bewijzen zijn te leveren voor het nut van afschaffing van de dividendbelasting, waarvan de kosten aanvankelijk werden becijferd op 1,4 miljard euro. Inmiddels is berekend dat de staat 1,9 miljard euro per jaar aan inkomsten misloopt. Premier Mark Rutte zegt dat hij ‘in al zijn vezels’ voelt dat het zinnig is.

Het kabinet kreeg dinsdag, bij de presentatie van de Miljoenennota, ook kritiek van de Raad van State. Die vindt de argumentatie voor de afschaffing van de dividendbelasting nogal mager. Vrijdag komt premier Rutte aan het woord en gisteren deden de fractievoorzitters van de coalitie ijverig hun best.

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff maakte een begin. Hij noemde eerder de afschaffing een gok. De maatregel moet ertoe leiden dat grote bedrijven blijvend voor Nederland kiezen als vestigingsplaats, maar of dat ook echt gebeurt is onzeker. Hij voegde er woensdag iets aan toe. “Je moet eerlijk zijn”, zei hij tegen PvdA-fractievoorzitter Asscher. “Als u de dividendbelasting wil handhaven loopt u het risico dat grote bedrijven vertrekken. Dat is ook een gok.”

Dijkhoff had nog een punt. De dividendbelasting zou op den duur juridisch onhoudbaar zijn, omdat Nederlandse aandeelhouders deze heffing kunnen verrekenen bij het betalen van inkomstenbelasting en sommige buitenlandse aandeelhouders niet. Juristen verschillen overigens van mening over de uitkomst van een rechtszaak hierover. In het debat kreeg Dijkhoff een sneer van Asscher: “U wacht zo’n rechtszaak niet af. Wij zijn het geld nu al kwijt.”

Is de coalitie nog steeds eensgezind?

“Hier is een moeilijke keuze de beste keuze”, zei CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma. “Grote internationale bedrijven zijn belangrijk voor Nederland.”

Van tweespalt in de coalitie is al heel lang niets meer te merken. Alleen vlak na de presentatie van het plan om de dividendbelasting af te schaffen waren er in de coalitie scheuren. Het CDA was er niet voor, D66 had het ook niet bedacht en voor de ChristenUnie was het plan niks minder dan een meloen die doorgeslikt moest worden. De VVD bleek de grote vormgever. De drie partijen hebben zich weer achter de VVD geschaard.

Is er nog hoop voor de oppositie?

De oppositie probeerde de coalitie uit de tent te lokken. GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver met een initiatiefwet om de dividendbelasting weer in te voeren zodra het kabinet die afschaft. Asscher met het verwijt aan Buma dat hij zich bang heeft laten maken door dreigend vertrek van Shell en Unilever. Buma blijft onzeker over het effect van de maatregel. Hij schat in dat de multinationals in Nederland blijven als de dividendtaks wordt afgeschaft en dat ook kleinere bedrijven profiteren. “Rond Unilever cirkelen 4200 kleinere ondernemingen.” Maar of dat zo uitpakt? “Politiek is geen algoritme.”

Alle stukken over Prinsjesdag 2018 leest u in ons dossier, waaronder  

Een koopkrachtplaatje is iets anders dan het echte leven

Het kabinet schat in dat de koopkracht gemiddeld met 1,5 procent stijgt. Wat betekent dat in de praktijk?

Dijkhoffs wijkenplan is onversneden rechts - goed voor het VVD-profiel

Klaas Dijkhoff had gisteren twee opgaven: het beleid van Rutte III verdedigen, en zijn partij smoel geven. Hij kwam een heel eind.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden