Als het ene breaking nieuws door het andere breekt

MAAIKE BOS

Wat een weekend. Het laatste breaking nieuws brak door het voorlaatste breaking nieuws heen. NOS-nieuwslezer Jeroen Overbeek had de weekenddienst van zijn leven.

Wat gebeurde er tussen de regels door in die explosie van extra nieuwsuitzendingen? Het is vrijdag en 'Nieuwsuur' zit klaar voor de thema-uitzending over Nice om de belangrijke vragen over dader en motieven van de aanslag te bespreken, als de (poging tot) staatsgreep in Turkije erdoorheen breekt. Jeroen Overbeek - helemaal ingewerkt in live rampenverslaggeving inmiddels - staat alweer klaar om de stroom aan sociale- mediageruchten en televisiebeelden te kanaliseren. Dat gaat zo: "Correspondent Kees Elenbaas in Turkije, weet jij wat er aan de hand is?". Elenbaas: "Nou, wat er precies gebeurt, is volstrekt onduidelijk." Presentator Overbeek graaft zich in Nieuwsuur een weg door de berichten die binnendruppelen.

Daar zit Mariëlle Tweebeeke dan achter haar desk, helemaal ingelezen in het dossier-Nice. Gasten zijn uitgenodigd, reportages gemaakt, cruciale vragen uitgezocht. De verhalen over de aanslag zijn gefilterd op hoofd- en bijzaken, en gemeten aan het criterium of verschillende kanten van de zaak belicht worden.

Van Turkije weten we nog bijna niets, het nieuws is in ontwikkeling. En de NOS is erbij, wil de nieuwsorganisatie maar tonen. Ook RTL gelast extra uitzendingen in.

Maar dit alles verdringende, nieuwe nieuws heeft niet per se een hogere informatiegraad. Filmpjes van soldaten op straat worden steeds herhaald, en de buitenlandredacteur die live in de studio Twitter, Facebook en andere sociale media over Turkije volgt op haar laptop, zegt ook weinig onbekends.

Wat de nieuwsmakers hier doen, is niet de meeste (harde) informatie per seconde geven, maar met beeldvulling beantwoorden aan het gevoel van urgentie. Ze beantwoorden aan de vráág naar informatie, ook al hebben ze nog weinig te melden.

In de politiek heet dat populisme: beantwoorden aan de vraag van het volk om bediend te worden, zonder al een oplossing te hebben.

Zo onschuldig is dat niet in de nieuwsvoorziening. Overbeek probeert dapper te checken: "Wat weten we al wel en wat nog niet?" Maar het probleem met die ad hoc-verslaggeving is dat alles wat maar nieuw het beeld kan vullen, meteen uitgezonden wordt. Dat zijn dus: Erdogan met zijn facetime-speech. Erdogan-aanhangers die aan de oproep van hun Grote Leider gehoorzamen en de straat op gaan. Erdogan die onder luid gejuich aankomt in Istanbul. Erdogan-aanhangers in Rotterdam.

Het komt meteen en ongefilterd in beeld. Het statement van de coupplegers daarentegen, is eenmalig voorgelezen. Wat wilden ze ook alweer echt? Zij hebben geen woordvoerder in beeld die vol retoriek kan vertellen waarom Turkije's democratie juist gered moet worden van zijn nieuwe dictator. Zonder gezicht erbij beklijft hun verhaal niet.

Ze hebben duidelijk buiten de mediamachinerie van Erdogan gerekend. Want die levert beelden aan alle nieuwszenders ter wereld - en de NOS was daar bij.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden