'Als er een camera op je gericht wordt, ga je raar doen en steek je je tong uit'

ZUSJE heeft de hype overleefd. Hoofdrolspeelster Kim van Kooten (21) duidelijk ook. De afgelopen weken, in aanloop naar de première, barstte het mediacircus rond de verrassende film van Robert Jan Westdijk in alle hevigheid los. Kim van Kooten lijkt er niet van geschrokken te zijn, integendeel.

ZUSJE was de ontdekking van de Nederlandse filmdagen in Utrecht. De film van de tot dan toe onbekende regisseur Robert Jan Westdijk (31), die zonder een cent subsidie tot stand kwam, won het Gouden Kalf voor de beste Nederlandse film en werd alom geprezen als een nieuwe impuls voor de doodbloedende Nederlandse film.

ZUSJE was tevens het acteerdebuut van Kim van Kooten. 'Natuurtalent' Van Kooten, inderdaad de dochter van Kees, werd op het filmfestival net zo hard bejubeld als de film, en meteen maar vergeleken met actrices als Monique van de Ven en Johanna ter Steege. Ze won bijna nog een Gouden kalf als beste actrice.

Daags na de première en vele interviews later staat ze vrolijk in de hal van het Amsterdamse Americain hotel. Een beetje laat, verontschuldigt ze zich, want hinkend: ze is net thuis van de trap gevallen. Gelukkig valt het allemaal mee. “Natuurlijk ben ik blij als het straks even afgelopen is”, zegt ze. “Als nu de telefoon gaat pak ik automatisch m'n agenda voor de zoveelste afspraak. Maar eigenlijk ga ik het juist steeds leuker vinden. In het begin was ik heel voorzichtig met wat ik zei, afwachtend. Nu ga ik steeds raardere dingen zeggen. Het kan me ook allemaal niet meer zo veel schelen.”

Aanvankelijk was ze heel principieel over waar ze wel en niet in wilde staan. “Maar daar ben ik maar mee opgehouden. Eigenlijk wil ik dat zoveel mogelijk mensen over de film horen of lezen, dat vind ik het belangrijkste.” Met als gevolg dat ze nu op de cover van de Veronica-gids prijkt en in het hijgerige jongensblad Webber als een ware vamp staat afgebeeld. Ze moet er wel om lachen, spijt heeft ze niet. “Ik heb ook een verzoek gehad van Playboy. Niet voor naakt, maar voor een interview. Maar dat heb ik afgewezen.”

In het echt ziet ze er jonger uit dan in de film, en in elk geval leuker dan op de stijve glossy foto's die in de bladen verschenen. Fris, maar tegelijkertijd uitermate zelfbewust en nuchter. Kim van Kooten lijkt uitgerust met de juiste eigenschappen om een mediahype te overleven. “We hadden het ook helemaal niet verwacht, toen we de film maakten. De kans was heel klein dat er iets mee zou gebeuren, dat-ie überhaupt ergens zou gaan draaien. Misschien een keer in een filmhuis, dachten we.”

'We' was de groep jonge vrijwilligers - betaald zou er pas worden, als de film iets zou opleveren - die in de zomer van 1994 meedeed aan de opnamen van ZUSJE. Kim: “Het was ècht erg leuk, een groep verwante zielen, iedereen was zó enthousiast.”

Ze zat net een jaar op de filmacademie, toen regisseur Robert Jan Westdijk haar op een feestje over ZUSJE benaderde. Hij vermoedde dat zij wel eens het meisje kon zijn, dat hij in gedachten had voor zijn film. “Ik moest er zelf even over nadenken toen hij het vroeg, omdat ik helemaal niet van plan was om te gaan acteren. Maar toen ik het scenario las, was ik om. En het leek me een ideale stageplaats voor m'n opleiding, om het hele produktieproces van zo'n film mee te maken.”

Maar naar de filmacademie keerde ze niet meer terug. Na de opnamen van ZUSJE stapte ze over naar de VPRO-radio, waar ze een jaar lang een radioprogramma voor eindexamenkandidaten maakte. Na de filmdagen in Utrecht deed ze redactioneel werk bij de Vara-televisie. Daar is ze inmiddels mee gestopt, vanwege alle publicitaire verplichtingen rond ZUSJE. “Op dit moment ben ik bezig met het schrijven van een filmscenario voor een vriend. En met producente Clea de Koning stel ik een boekje samen over hoe ZUSJE tot stand kwam.”

ZUSJE gaat over de obsessie van een contactgestoorde jongen, Martijn, voor zijn jongere zus Daantje. Onder het mom dat hij een speelfilm over haar leven wil maken, volgt hij haar dag en nacht met een videocamera. Eigenlijk wil Martijn zijn zus met een belangrijke gebeurtenis uit hun jeugd confronteren, en haar reactie vastleggen. De toeschouwer kijkt over zijn schouder mee door dezelfde lens. Stukje bij beetje wordt het geheim ontrafeld.

In de praktijk betekende de vorm die Westdijk voor zijn film bedacht, dat Kim van Kooten niet met een tegenspeler, maar hoofdzakelijk tegen een camera moest acteren. “Dat was inderdaad heel moeilijk. De eerste scene die ik voor de auditie uit m'n hoofd moest leren, was er meteen een met de camera. Maar Robert Jan heeft me buiten de film om drie weken lang net als m'n broer in de film achtervolgd met een camera, om te repeteren.”

“Overal was hij erbij, als ik op de markt liep of aan het koken was. We hebben vreselijk gelachen. Soms werd ik er ook net zo gek van als Daantje. Op het moment dat er een camera op je gericht wordt, ga je raar doen, wil je hem wegduwen, steek je je tong uit. Dat deed ik omdat ik het niet gewend was, en dat was precies wat Robert Jan wilde. Iemand die spontaan op een camera reageert.”

Dat ze zelf óók een broer heeft, Jasper, die op de Kleinkunstacademie zit, maakte het wel makkelijker om zich in te leven in Daantje. “Ik heb het er met hem ook wel over gehad. Veel dingen herken ik wel, de spelletjes die we vroeger deden, de woorden die je samen verzon, het wereldje waar je je in terugtrekt. We hebben een hele goede band. Alleen dat broeierige sfeertje was er niet tussen ons.”

Ze zou graag weer een film willen maken. “Ja, ik heb nu de smaak wel te pakken. Ik heb wel wat aanbiedingen gehad, maar dat is allemaal nog erg vaag. Ik denk ook dat ik heel kritisch moet zijn in m'n keuze. Ik realiseer me dat ik de techniek mis, dus moet het heel goed klikken met de regisseur. Zin om een opleiding te doen, heb ik niet, bang dat ik dingen afleer die nu juist wel goed werken.”

Dat ze als 'dochter van' in de film- en mediawereld is beland, is op het eerste gezicht geen verrassing. “Gek genoeg heb ik daar zelf nooit zo over gedacht. Het is meer dat anderen nu zeggen dat het zo logisch was. Maar 'televisie' was bij ons natuurlijk altijd aanwezig. Hoewel we als kinderen nooit veel in de publiciteit zijn geweest, ook al omdat Kees zelf nooit interviews geeft. Daarom was er voor ons ook niet veel belangstelling.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden