Als een team vol vragen begint Oranje aan de WK-kwalificatie

zweden-nederland | Ontkomt de belaagde bondscoach Blind aan het lot van zijn voorganger Hiddink, die zijn eerste kwalificatieduel verloor en dat niet meer te boven kwam? Oranje van drie kanten bekeken.

Bij terugkeer in Solna, voorstad van Stockholm, kunnen de gedachten teruggaan naar de eerste interland van Marco van Basten als bondscoach, in augustus 2004 tegen Zweden. Het werd 2-2, in een oefenduel toen. Dat zou nu een goed én even rustgevend resultaat kunnen zijn. Het huidige Oranje van drie kanten bekeken.

undefined

De assistent-bondscoach

Of hij nu terugdenkt aan zijn eerste wedstrijd als bondscoach, is de vraag aan Marco van Basten. "Dat is wel een mooie anekdote", zegt hij. "Ik was net begonnen met John (zijn assistent en vriend Van 't Schip, red.). Van ons werd verwacht dat we de tegenstander ook zouden analyseren, maar we wisten niets van ze. Moesten we snel nog even wat verzamelen. We hadden Jong Ajax getraind. De besprekingen daar waren alleen op onze eigen ploeg gericht geweest. Met de tegenstander hielden we nooit rekening."

Van Basten zit nadien nog 51 keer op de bank als bondscoach van Oranje. Hij strandt op het WK 2006 in de achtste finale en op het EK 2008 in de kwartfinale. Als trainer van Ajax treedt hij daarna al voor het einde van zijn eerste seizoen terug: hij vindt zichzelf niet goed genoeg. Later probeert hij het nog bij Heerenveen en AZ, maar de zelfanalyse verandert niet.

Nu stopt hij ook als assistent-bondscoach. Dat hij een baan bij de Fifa heeft aanvaard, kan weinig anders betekenen dan dat hij ook als tweede trainer niet gelukkig is, dat hij vindt dat zijn invloed te gering is. Of kan zijn, natuurlijk.

Ruud Gullit stelde de avond tevoren als analist bij Ziggo dat elk team spelers nodig heeft die zich de 'wat als-vraag' stellen en die daarnaar voetballen. Gullit had een groot gat op het middenveld van Oranje laten zien in de oefenwedstrijd van donderdag tegen Griekenland. Niemand had gedacht: wat als (we de bal kwijtraken)?

"Dat is kwaliteit", zegt Van Basten. "Dat gevoel moet je hebben, daar doet geen trainer iets aan. Natuurlijk zijn er trainers, Guardiola en Klopp nu, die grip op een ploeg hebben, maar die zijn altijd op de vingers van één hand te tellen geweest. Rinus Michels zei het al, toen ik mijn diploma kreeg: 'Het zijn slechts spatjes die je kunt veranderen'."

undefined

De spelers

De tijd van praten is voorbij, nu tellen geen excuses meer. Het zijn de geijkte teksten van voetballers, als de stormbal is gehesen. Kevin Strootman zei het bij Oranje, en Daley Blind viel hem bij.

Nu de daden. Excuses mogen dan niet meer tellen, Strootman is na een langdurige blessure logischerwijs nog niet terug op het hoge niveau dat ooit van hem mocht worden verwacht, en de vraag mag zijn of hij dat na zoveel tegenslag nog zal kunnen bereiken. Blind is een intelligente voetballer, maar ook één die de hardheid voor de top mist - wat lastiger te meer is nu hij weer in de linie is beland, de verdediging, waar die bovenal wordt gevraagd.

Wanneer het de tijd van praten was, de tijd die nu voorbij is? Vorige week. "Ze hebben elkaar de waarheid verteld", zei bondscoach Danny Blind. Wat die waarheid dan was? Blind moet nadenken, na aankomst in Stockholm. "Dat je er alles aan moet doen om iets te willen bereiken, dat soort dingen. Ik was er niet bij, hè."

Het was een groepsgesprek geweest, op initiatief van Wesley Sneijder, de dertiger die daartoe door Blind was aangespoord. Tegen Griekenland (1-2) bleek de waarheid nog niet doorgedrongen. Kan dat vanavond wel gebeuren bij dít Oranje? Kan dat gebeuren bij een team vol vragen - ook die of Sneijder, eerste in rang toch nog, de intensiteit kan opbrengen die in zijn zone als (aanvallende) middenvelder wordt gevraagd. Sneijder zelf, met gekend bravoure in het Engels op een Zweedse vraag: "Het is tijd voor de big players. We zullen kijken hoeveel we er hebben."

undefined

De bondscoach

Of er nog een laatste vraag is, een positieve om af te sluiten, vraagt de perschef. Er komt geen vraag. "Mooi is dat", zegt Danny Blind, en lachend staat hij op. Of hij druk voelt, was hem eerder gevraagd. "Ik kan er goed mee omgaan", had hij gezegd. "Ik weet wat ik kan doen en wat ik moet doen. Meer kan ik niet doen."

Of het eventueel zijn laatste wedstrijd is? Daar gaat hij niet over, zegt hij. En nee, zelf zal hij het bijltje er niet bij neergooien. Hij gaat weer geen vraag uit de weg, hij formuleert onverminderd soepel, de coach onder druk, de coach die vijf van zijn elf interlands verloor.

Blind moet weer iets veranderen, na de 1-2 nederlaag tegen Griekenland. Hij zou ervoor kunnen kiezen om toch één flank eens niet met een aanvaller te bezetten, maar met Sneijder, de routinier die de hete strijd in het hart van het veld niet of nauwelijks meer aankan.

Maar als hij dat doet, kan de vraag weer zijn waarom hij dat niet eerder onderkende - dát en het gebrek aan kwaliteit bij de overwegend lichte Nederlandse vleugelspitsen. Hij stelde ze op in zijn eerste interlands, de laatste fatale in de EK-kwalificatiereeks. Even probeerde hij het WK-systeem van Louis van Gaal en daarna greep hij toch weer terug op het orthodoxe Hollandse systeem, dat tegen de Grieken ook naar zijn smaak te poreus bleek.

Wil hij systeem en spel aanpassen aan de begrensde kwaliteit van de spelers? Zijn voorganger Guus Hiddink kon of wilde het niet. Hij verloor zijn eerste kwalificatiewedstrijd, met 2-1 van Tsjechië, en kwam dat niet meer te boven.

Blind en Oranje moeten winnen, klinkt het nu. Is dat zo? Zou een gelijkspel niet mooi kunnen zijn in een uitwedstrijd tegen normaal gesproken de concurrent in de strijd om de tweede plaats in de poule, achter favoriet Frankrijk? Blind: "Een start met punten of een punt, daar kun je mee leven."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden