Als één straaltje licht je huid in brand zet

Anna Lyndsey (pseudoniem) beschrijft in memoir haar leven met lichtallergie

Stel je voor: je bent een jonge, ambitieuze vrouw, werkt als ambtenaar in Londen, hebt een nieuwe liefde. Het leven lacht je toe, totdat je op een dag niet meer achter een computerscherm kunt zitten zonder dat het lijkt alsof er een vlammenwerper tegen je hoofd wordt gehouden. Niet meer in tl-licht. Het gaat van kwaad tot erger, al gauw wordt licht je ergste vijand, één straaltje zonlicht zet je hele lichaam in vuur en vlam. Alsof een kaasschaaf dunne plakjes van je huid afschaaft.

Beschermende kleding, een burka, een harnas, het mag niet baten. Je vijand dringt overal doorheen omdat zelfs in de diepste duisternis nog lichtdeeltjes te vinden zijn.

"Via verschrikkelijke ervaringen kwam ik te weten dat ik muren moest dragen."

Je snijdt je leven van het licht af.

Je verbergt je in een donkere kamer, daar zal je zeker tien jaren moeten blijven, misschien kom je er nooit meer uit.

In je nieuwe leven kun je niet lezen, geen tv kijken, muziek kun je niet meer verdragen omdat dat te veel emoties losmaakt, dus speel je je eigen verzonnen spelletjes, dus luister je naar de radio en naar luisterboeken. Een willekeurige parade van detectives, thrillers, geschiedenissen, romans en memoires spelen zich naast jou in de duisternis af. De gesproken woorden nemen je mee naar elders. Urenlang van onophoudelijk en ongeremd luisteren. "Ik ben gek op menselijke wezens die zich in extreem moeilijke situaties bevinden; ik wil weten hoe ze zich voelden, hoe ze het doorstonden. Ik verzamel situaties waarin sprake is van aanhoudende opsluiting, ontbering, verloedering."

Je vergelijkt: wat is erger, plotseling te worden getroffen door het locked-in syndroom, volledige verlamming maar een heldere geest, of voor altijd in het aardedonker zitten?

Je hebt de onvoorwaardelijke liefde van je man die elke dag weer thuiskomt en je overal doorheen sleurt. Je voelt dat liefde ongevoelig is voor rede. En op een dag, als je werkelijk alle verhalen beluisterd hebt, pak je een potlood en een schriftje. Je begint te schrijven. Op de tast. Je schrijft 'Het meisje in het donker.' Opdat wij het ons voor kunnen stellen.

En dat kunnen we maar al te goed.

Want we houden van beschrijvingen waarin het onverdraaglijke wordt verdragen. We houden ervan te lezen over de wanhoop en de veerkracht van de lijdende mens. Zo lang als het boek duurt.

We voelen de kracht van het woord.

In fragmentarische hoofdstukjes schetst Anna Lyndsey (een pseudoniem) verschillende aspecten van in het donker leven. Ze gaat met een bewonderenswaardige nuchterheid en flexibiliteit, via de diepe afgronden van haar ziel, naar een uiteenzetting van haar woordspelletjes, haar dromen, het uitgestelde huwelijk met de fotograaf Pete (die, o speling van het lot, voor zijn werk veel met het goede licht bezig moet zijn), het onderhouden van vriendschappen, naar het monster dat Suïcide heet en de alledaagse werkelijkheid van seks hebben in het donker.

Alleen de grappige dialogen tussen haar en geliefde Pete hebben iets gekunstelds. Alsof de schrijfster er per se nog iets humoristisch in wilde stoppen.

Het tijdsgebruik is niet lineair, zoals de tijd in Lyndsey's leven zelf ook langzaamaan tot één grote kluwen is verworden.

In het tweede deel gaat het af en toe iets beter, ze mag de kamer meer verlaten, haar wereld wordt groter maar dan ook onherroepelijk weer kleiner. Ze neemt ons mee in lyrische en gedetailleerde natuurbeschrijvingen over haar uitjes in de schemer. Het genot van buiten zijn, doordrenkt raken in een regenbui. Voeten in de modder. De vreugde van een boswandeling samen met je geliefde.

We snappen niet dat we er zelf niet meer van genieten. Zolang het kan.

De filmrechten van 'Het meisje in het donker' zijn al verkocht aan Steve McQueen, regisseur van '12 Years a Slave'.

"Het leven volgt de verhaalstructuren van de Kunst niet. Bedorven door de fictie was ik uitgegaan van verandering en plotontwikkeling, maar ik had de geweldige kracht van dingen om hetzelfde te blijven over het hoofd gezien."

Jammer dat het leven geen Hollywoodfilm is.

Anna Lyndsey: Het leven in het donker (Life in the Dark) Vert. Hien Montijn. Cargo; 224 blz. euro 18,90

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden