Als een robot gestuurd naar de top

debuut | Vergeet de 200 meter waarop ze wereldkampioen werd. In Rio gaat het om één ding: wordt Dafne Schippers 's werelds snelste vrouw op de 100 meter?

Het debuut van Dafne Schippers (24) op een olympisch sprinttoernooi begint met een geruststellende gedachte: wil ze aanschuiven als snelheidskoningin, dan moet ze zichzelf overtreffen. En laat dat onder de hoogste druk haar grootste kwaliteit zijn.

Die wetenschap, mede geschraagd door het acceleratievermogen waarmee ze vorig jaar met de wereldtitel in Peking opzien baarde, maakt haar volgende week in Rio de Janeiro tot de uitgesproken favoriet op de 200 meter. Maar wil ze net als Usain Bolt haar sport overstijgen, dan telt slechts de triomf op het olympische hoofdnummer, de 100 meter.

Daar wordt bepaald wie zich de snelste op aarde mag noemen. Daar worden in de atletiek de duurzaamste reputaties opgebouwd, zeker als de triomf onder bijzondere omstandigheden en ontdaan van een dopingzweem tot stand komt. In relatie tot Schippers wordt na 68 jaar wereldwijd nog altijd herinnerd aan de vliegende huisvrouw Fanny Blankers-Koen.

In het huidige tijdvak kan straks mogelijk de parallel worden getrokken tussen Schippers en Bolt, die met zijn 1.95 meter lange lijf op spectaculaire wijze brak met de theorie dat sprintkampioenen een bescheiden lichaamslengte combineren met hoge pasfrequentie. Schippers kan in Rio de opvatting weerleggen dat snelheid is gekoppeld aan huidskleur (zie de Verdieping p2/3).

De drie stappen naar eeuwige roem zullen voor de Nederlandse televisiekijker een aanslag op de nachtrust zijn. Zaterdag vroeg in de ochtend staat vanaf 03.40 uur de eerste ronde op het programma, zondagochtend vroeg volgen de halve finales (vanaf 02.00 uur) en finale (3.37 uur). Omgerekend zal het bij het welslagen van de missie ook voor Schippers nachtwerk worden, door een marathon langs de wereldpers.

Betere troeven

In Nederland wordt ze als boegbeeld beschouwd van de tot dusverre moeizaam opererende Nederlandse ploeg. Elders op de wereld is haar favorietenrol op de 100 meter minder vanzelfsprekend. In Jamaica, de Verenigde Staten en Ivoorkust menen ze betere troeven op tafel te kunnen leggen. De statistieken spreken al jaren in hun voordeel.

Om de 100 meter te winnen zal Schippers een vorstelijk persoonlijk record moeten lopen. Haar 10,81 uit de WK-finale van vorig jaar was net onvoldoende om zich de vorig jaar superieure, tweevoudig olympisch kampioene Shelly-Ann Fraser-Pryce (10,76) van het lijf te houden. Schippers staat met die tijd 22ste op de wereldranglijst aller tijden.

Op de huidige seizoensranglijst staat Schippers zesde met 10,83. Ze liep die tijd begin mei tijdens haar seizoensopening in Doha, waar ze werd geklopt door de Amerikaanse Tori Bowie. Daarna liet ze zich door niemand meer verrassen, en prolongeerde ze in Amsterdam haar Europese titel. In Rio zal de druk vele malen groter zijn, en komen bij Schippers grotere krachten los. Haar trainer Bart Bennema acht een tijd in de 10,70 of zelfs daaronder mogelijk.

Dat maakt haar tot titelfavoriet in het eerste jaar dat ze volgens Bennema een 'echte sprintster' is. Ze onderscheidt zich aan de sprinttop niet alleen in huidskleur en sobere haardracht van haar concurrentes, ook in werkwijze. Waar bij de Jamaicanen, Afrikanen en Amerikanen een losse aanpak de succesformule vormt, daar worden alle bewegingen van Schippers tot op de 1000ste seconde ge-analyseerd.

Ze zal in Rio bijna als een robot gestuurd haar 48 passen naar eeuwige roem maken, waarbij ze een topsnelheid kan bereiken van boven de 38 kilometer per uur. De eerste twee passen, de afgelopen jaren uitentreuren ingeslepen, zullen cruciaal zijn tegen de explosievere concurrentie. Welke startblokken er in Rio klaarstaan was lang onbekend. Om niets aan het toeval over te laten werkte Schippers de afgelopen maanden met drie blokken van verschillend fabricaat.

Met de befaamde sprinttrainer Rana Reider en biomechanicus Paul Brice werkte ze aan haar start- en looptechniek; naast mannen als Churandy Martina schoot ze uit de blokken. De specifieke kracht- en sprinttraining transformeerde haar uiterlijk van de zevenkampster die ze was tot dat van echte sprintster.

Haar holle voeten - springveertjes volgens Bennema - veroorzaken de machtige roffels op het tartan, waarbij contacttijd en zweeftijd tot een minimum zijn beperkt. De lange ledematen houden haar in balans en de al in boeken bezongen glutaeus maximus, in vakjargon de sprintkont, vormt de onmisbare explosieve motor die haar benen dat onovertroffen acceleratievermogen geeft.

In de aanloop naar het hoogtepunt van het seizoen voelt Schippers haar lichaam veranderen. Tijdens de EK van vorige maand zei ze 70 kilo te wegen. "De komende maand zal ik afvallen. Dat gebeurt zonder dat ik daar iets voor hoeft te doen, het lichaam maakt zich echt klaar voor de prikkel van het jaar. Vorig jaar had ik precies hetzelfde richting Peking. Toen ging ik van 70 kilo naar 68, 67."

"Mijn lichaam is veranderd, de spieren zijn anders geworden. Het lijkt dat ik van boven breder ben, toch zijn mijn armen lichter. Ik heb minder vetpercentage, de spierdefinitie is groter. Ik heb wel iets meer bovenbenen en billen. Ik heb meer sprintspieren gekregen."

Onduidelijkheid over vorm fraser-pryce

De Amerikaanse sprintsters Wyomia Tyus (1964 en 1968) en Gail Devers (1992 en 1996) en de Jamaicaanse Shelly-Ann Fraser-Pryce (2008 en 2012) slaagden erin hun olympisch goud op de 100 meter te prolongeren. De laatste wil in Rio historie schrijven door de eerste sprintster met drie titels op de koningsdiscipline te worden.

De 29-jarige Fraser-Pryce wil in Rio bovendien uit de schaduw treden van haar illustere landgenoot Usain Bolt, maar ze kampte dit seizoen voor het eerst in haar tien jaar lange carrière als sprintprofessional met een blessure. Een slepende, pijnlijke teenblessure aan de linkervoet dwong haar verschillende wedstrijden te annuleren.

Fraser-Pryce droeg vorige week tijdens de openingsceremonie de vlag voor Jamaica, maar over haar vorm heerst onduidelijkheid. Vorige maand werd ze in Londen slechts derde op de 100 meter. Tijdens de Jamaicaanse trials moest ze zich terugtrekken voor de 200 meter.

Buiten Dafne Schippers moet ze op de 100 meter vooral rekening houden met de Amerikaansen Tori Bowie (achter Schippers brons op de WK) en English Gardner, en met de Jamaicaanse Elaine Thompson, de snelste van dit seizoen. Bij de Britse bookmaker Paddy Power is Schippers de favoriet (13/8) voor Thompson (5/2) en Shelly-Ann Fraser-Pryce (4/1).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden