Als een landheer in de Brecon Beacons

Zuid-Wales is met zijn glooiende heuvels en weilanden vol schapen meer Engels dan het noorden. Het is evengoed een eigenzinnige streek.

LIZA TITAWANO

'De geur van een tweedehands boek is als een geestverruimend middel, maar dan niet zo ongezond", zegt Derek Addyman (56), eigenaar van Addyman Books in Hay-on-Wye, beter bekend als de 'stad van de boeken'. Al 35 jaar wijdt Addyman zijn leven aan tweedehands boeken, 25 jaar geleden opende hij zijn eerste winkel. "Zelf lees ik niet eens zo veel, maar er zitten erg mooie exemplaren bij. Het zijn net kunstwerkjes." Addyman haalt zijn koopwaar overal vandaan, maar het merendeel ervan brengen mensen in. Van goedkope pockets tot het peperdure eerste exemplaar van de Britse bestseller Lord of the flies, hij verkoopt het allemaal. "Je kunt wel denken, tegenwoordig koopt iedereen alles online, maar daarvan raak je geïsoleerd. Let maar op, de behoefte om in een winkel goed bediend te worden komt terug."

Wat betreft Hay-on-Wye, op de grens van Engeland en het zuiden van Wales, zou dat maar goed zijn ook. De aanhoudende interesse in boeken houdt de economie gaande in dit stadje met meer dan dertig boekwinkels. In 1961 begon Richard Booth, de zelf gekroonde koning van de stad, er de eerste tweedehands boekwinkel. Al snel openden anderen er een voor een hun zaken en in 1970 kon Hay-on-Wye worden uitgeroepen tot 's werelds eerste officiële boekenstad. Het plaatsje, Victoriaans zoals veel steden aan deze kant van Wales, werd dankzij de publiciteit die Booth met zijn acties genereerde een mekka voor boekenliefhebbers.

Wat verder buiten Hay-on-Wye, op minder dan een uur rijden, zijn alle boeken vergeten en telt enkel de natuur. Het bosrijke gebied van de Elan Vallei, het minst bewoonde deel van Wales en heel zuidwest-Engeland, wordt gekenmerkt door eindeloos glooiende bergen en langgerekte meren. Daar middenin woont paddenstoelenzoeker Daniel Butler, in een omgebouwd melkhuis. Zijn interesse voor allerhande zwamplanten begon jaren geleden. Thuis bestudeerde hij de duizenden verschillende soorten, van eetbaar tot giftig en zelfs dodelijk. "De vochtige natuur hier is erg geschikt voor paddenstoelen, maar de Britse keuken is er gek genoeg nauwelijks op ingesteld", zegt Butler. "Dat is jammer. Zoals je bij de Fransen en Italianen kunt zien kun je er heerlijke gerechten mee maken." Butler organiseert tweedaagse cursussen paddenstoelen zoeken om de kennis, de recepten, maar ook de mythen er over te verspreiden.

Door de vele regen en steile hellingen is de Elan Vallei uitermate geschikt voor wateropslag. Lange dammen 'bewaken' sinds het begin van de twintigste eeuw de reservoirs die Engelse steden als Birmingham en Liverpool van water voorzien. Meer dan honderd mensen moesten destijds voor de bouw hiervan hun huis verlaten. "Een opstandige Welshman plast nog wel eens in zo'n reservoir", weet Mike Davies van Dragon Tours te vertellen. "Om het de Engelsen betaald te zetten."

Davies studeerde Welshe- en middeleeuwse geschiedenis en hij gebruikt zijn kennis over zijn geboortestreek voor het organiseren van privéreizen in Wales. Waar de Welshmen vriendelijker zijn dan de Engelsen - volgens Davies komt dit door hun Keltisch bloed - lopen de eigenschappen tussen de inwoners van noord- en zuid-Wales eveneens uiteen. "Noorderlingen worden door de south-Welsh hill billies genoemd, terwijl mensen uit noord-Wales de zuiderlingen verengelst vinden." Volgens Davies zouden de zuiderlingen een soort Welsh-Engels praten en worden ze meer gezien al halfbloed. De noorderlingen doen daarentegen meer hun best het oude Welsh te behouden, ze zijn hierdoor minder goed te verstaan.

Ook qua uiterlijk verschilt het zuiden van het noorden van Wales. Waar het noorden wordt gekenmerkt door het ongerepte van Snowdonia National Park, haar leisteen rotsen en het mistige schiereiland Llyn, daar is het zuiden meer Engels met glooiende heuvels, eindeloze weilanden met schapen, netjes gescheiden door manshoge heggetjes.

In het zuidelijk gelegen Brecon Beacons National Park, tussen de Black Mountains en de Brecon Beacons bij Crickhowell, ligt het landgoed Glanusk. In 1826 kocht sir Joseph Bailey de grond en sindsdien is het in handen gebleven van dezelfde familie. Tegenwoordig woont landheer Harry Legge-Bourke met vrouw en kinderen in deze Pride and Prejudice-achtige omgeving. Om het 160 hectare tellende landgoed en de landerijen en bossen er omheen te onderhouden verhuurt de familie een deel van het landhuis aan gasten. De familiekapel is te huur voor trouwerijen en naast allerhande fiets- en paardrijwedstrijden wordt hier elk jaar het Green Man Festival georganiseerd, een driedaags folkmuziekevenement (dit jaar op 17, 18 en 19 augustus).

"Voor vorige generaties was het ongewoon om mensen van buiten op het landgoed toe te laten", zegt Legge-Bourke. "Mijn oma zou woedend zijn als ze dit had gezien." Oma Bourke stond niet bepaald bekend als zachtaardig. Legge-Bourke vertelt hoe ze het oorspronkelijk landhuis na de Tweede Wereldoorlog opblies nadat de Amerikanen en Canadezen er de bibliotheek hadden verbrand om warm te blijven tijdens hun verblijf. "Na de oorlog zou het historisch landhuis in het bezit komen van de overheid, maar dat wist mijn oma te voorkomen. Ze wilde onder geen beding dat anderen het zouden betreden."

Legge-Bourke zelf is meer zoals de meeste Welshmen: vriendelijk en gastvrij. De activiteiten op zijn landgoed lijken enerzijds vooral van commercieel belang, anderzijds zet Glanusk Wales op verschillende manieren op de kaart en trekken veel mensen naar het gebied om zelf te ervaren hoe het is om te leven als een landheer in de Brecon Beacons.

Doen in Zuid-Wales
Paddenstoelen zoeken in de Elan Vallei: www.fungiforays.co.uk

Tweedehands boekwinkels afstruinen in Hay-on-Wye: www.hay-on-wye.co.uk

Kleiduiven schieten op het landgoed van Glanusk: www.glanuskestate.com

Privé op pad met Wales-kenner Mike Davies: www.dragon-tours.com

Goed om te weten: het openbaar vervoer in Wales is 's winters nauwelijks beschikbaar, soms rijdt er een à twee keer per dag een bus. Zorg in elk geval voor een schema met reistijden om niet ergens vast komen te zitten. Om sommige stukken rijdt een trein.

Algemene informatie www.visitwales.com

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden