reportage

Als een goudzoeker op zoek naar rijst met een zeef, vanwege cycloon Idai

Inwoners van Beira gaan ervandoor met rijst die ze hebben buitgemaakt bij het plunderen van een voedseldepot. Beeld AFP

Wanhoop regeert in de arme wijken van de door cycloon Idai getroffen stad Beira in Mozambique.

Abren Lorenzo (34) heeft een zak met vijftien kilo rijst op zijn hoofd. Hij komt uit het kniehoge regenwater rond een lege en beschadigde loods in de Mozambikaanse stad Beira lopen. Een paar uur lang heeft hij er in het maar niet wegzakkende regenwater staan zeven, alsof hij een goudzoeker is, op zoek naar rijst die gisteren bij de plundering van de opslaghal is gemorst. “Ik heb honger”, zegt hij. “En dit is voor mij de enige manier om iets te eten te vinden.”

Beira werd afgelopen weekend getroffen door cycloon Idai. Daardoor zijn de aanvoerwegen naar de havenstad onbegaanbaar geworden en moet de bevolking het doen met voedselvoorraden die al in de stad lagen opgeslagen. In de chaos na de storm begonnen inwoners uit de armste wijken die voedseldepots leeg te halen. Veelal simpelweg uit honger en wanhoop.

Abren Lorenzo heeft een zak rijst gevonden. Beeld Niels Posthumus

Toch oogt het leven op straat opvallend rustig. De massa’s geknakte bomen langs de weg, de van huizen afgeblazen daken en de ingestorte muren zijn zichtbare littekens van de storm, maar de grootste problemen liggen binnen, in de winkels. “De prijzen zijn verdubbeld”, klaagt Chimwe Somate (38). Hij geeft toe dat hij deelnam aan de plunderingen. “Wat moet ik anders?” Dat hij nu niet hoeft te zeven in het water, komt doordat hij vijf kilo rijst wist te stelen.

Bewaking

Inmiddels bewaakt de politie de nog volle voedseldepots. Voor dat van rijstproducent ETG staan desondanks zo’n honderd mensen te wachten op hun kans. “We hebben niets meer”, zegt Palmira Lagerda (42). “Mijn huis is verwoest. Ik heb geen geld. Van de overheid kregen we gisteren wel wat rijst, maar niet genoeg.” Ze vertelt dat ze net van de begrafenis van haar kleindochter komt. Die werd bedolven onder een omwaaiende muur.

Toch had de ramp in de stad Beira nóg veel erger kunnen uitpakken. In de stad berokkende vooral de wind veel schade. Maar het regende er veel minder dan in het omringende gebied, waardoor de stad niet is getroffen door grote overstromingen. Hoeveel doden er in Beira zijn gevallen, weet niemand precies. Maar duidelijk is dat vooral buiten de stad, waar de rivieren ver buiten hun oevers zijn getreden, de slachtofferaantallen echt schrikbarend zijn.

Voor Lorenzo zijn de problemen in de stad al dramatisch genoeg. Hij loopt met zijn zak uit het water opgeviste rijst langs een rij omgewaaide elektriciteitspalen naar huis – of wat daarvan over is. “Ik heb geen dak meer boven mijn hoofd, nauwelijks te eten en geen elektriciteit.”

Onbegaanbaar

Ismael Makavone (39) is leraar op het Mozambikaanse platteland. Hij is onderdeel van een lange stoet mensen die in de regio Tica richting Beira loopt. Bij Tica is de weg onbegaanbaar geworden voor autoverkeer. Tientallen taxibusjes wachten er achter de wegversperring. “De school waar ik werk is voorlopig gesloten”, legt Makavone uit. “Het is een opvangplek geworden voor mensen die hun huis zijn kwijtgeraakt. Ik ben op weg naar familie in Beira. Als ik daar aankom, bekijk ik hoe lang ik daar zal blijven en wanneer ik weer terug kan.”

Ismael Makovane is op weg naar Beira. Beeld Niels Posthumus

Langs de weg maakt het rampenteam van Aristides Armando een bootje gereed om verderop, in de door de overstromingen zwaar getroffen regio Buzi, mensen van daken te redden. Ze nemen op weg erheen voedselpakketten mee. “We hebben meerdere distributieplekken opgezet”, zegt hij. De situatie is ernstig, benadrukt hij. Door de sterke stroming in de buiten zijn oevers getreden Pungwe-rivier is het niet mogelijk elke plek per boot te bereiken. “En er zwemmen veel krokodillen in deze rivier. Dat maakt reddingspogingen per boot ook gevaarlijk.”

Lees ook:

De gruwel die orkaan Idai in Afrika aanricht, wordt langzaam zichtbaar

Helikopters en satellieten van Nasa en Esa scannen het rampgebied op overlevenden, maar na cycloon Idai staan enorme oppervlakten meters onder water. Langzaam dringt het tot de wereld door dat de verwoesting door Idai, die vrijdagochtend over Mozambique trok en daarna over ­Malawi en Zimbabwe, haar weerga nauwelijks kent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden