Als een getraind racepaard wacht Josh Ritter tegenwoordig op zijn concert. De zanger-gitarist is zijn zenuwen de baas.

Josh Ritter was wetenschapper geworden. Als het aan zijn ouders lag, die allebei als neurospecialisten lesgeven aan de Washington State University in Pullman, en ook als het aan hemzelf lag. ,,Hun liefde voor wetenschap was zo groot, dat ik dacht dat die mij ook wel zou aansteken. Een kwestie van tijd. Maar toen ik eenmaal colleges volgde, bleef die liefde weg.

door HANS NAUTA

Ik belde ze op om te vertellen dat ik zou stoppen, en muziek ging maken. Als compromis besloot ik dat vier jaar te proberen, om te zien of ervan te leven valt.” Dit jaar is Ritters vierde jaar. ,,En het lukt. Ik verdien geld, reis de wereld rond en treed op.”

Ritter (27) werd geboren in Moscow, Idaho en trok na zijn studie in Oakland naar Boston.

,,Dat leek me een geschikte plaats, omdat Joan Baez en Bob Dylan daar een verleden hebben. New York, L.A. of Nashville vond ik intimiderend vanwege het grote aantal platenmaatschappijen. En ik heb geen drukte nodig om te werken. Als ik een paar dagen niet schrijf, raak ik vanzelf depressief. Dus wacht ik tot ik in the zone raak, een fun-gevoel waarbij je zo geconcentreerd bent dat de tijd voorbij vliegt. Het is stil, beelden duiken op in je hoofd, je schrijft ze op en ziet wel waar ze heen gaan. Veel liedjes zijn het waard om op te wachten.”

Hij maakt een informele mix van folk en country en raakt geinspireerd door muzikanten als Townes Van Zandt, Johnny Cash, Bob Dylan. Omgekeerd horen recensenten het verleden vaak terug in zijn werk. ,,Zo'n vergelijking met Dylan maakte eerst indruk, maar inmiddels maakt het niet uit. Een lied schrijven in zijn stijl, zoals 'You Don't Make It Easy Babe', of een in de stijl van Nick Drake, zoals 'You've Got the Moon', het is een prettig spel. Ik wil nog dertig platen maken. Tijd genoeg om mezelf te worden.”

Zijn eerste twee albums zijn de afgelopen maanden in Nederland verschenen. 'Golden Age of Radio', al opgenomen in 2002, klinkt ongepolijst vergeleken met 'Hello Starling', dat ingetogener is en tegelijk voller klinkt door accordeon, Hammondorgel, mandoline en piano. In Ierland kreeg Ritter er al een aardige voet mee aan de grond. En verder trad hij op in voorprogramma's van de Counting Crows, Damien Rice en Joan Baez.

,,Niet zo lang geleden ging ik in de States nog naar open mics, avonden waarop iedereen zijn naam in een hoed stopt en hoopt dat hij wordt getrokken en wat mag spelen. Opeens gaf ik eigen concerten in Ierland. Toen belde Joan Baez of ik in haar voorprogramma durfde te spelen, voor 2000 man. Natuurlijk was ik doodsbang, voor het grote publiek en omdat ze een legende is. Ik wilde dat ze zag dat ik hard voor haar werkte.” Ritter maakte indruk, Baez covert zijn nummer 'Wings' op haar nieuwe album.

,,Geen van de instructieboeken over het begin van een muziekcarrière vertelt dat succes zo onverwacht komt. Gelukkig gaat je hoofd vanzelf in de goede richting staan, en daardoor maakt een nóg groter publiek na een tijdje geen verschil meer. Je bent niet meer zo nerveus en wacht als een getraind racepaard rustig tot het concert begint.”

Muzikaal gezien moet een liedje interessant genoeg zijn om het lang te blijven spelen. ,,Maar het moet ook zo eenvoudig zijn dat iemand het zo naspeelt. Neem Neil Young, zijn liedjes zijn zo makkelijk en zo catchy. Een paar akkoorden is genoeg.”

Ook een eenvoudig popliedje biedt talloze mogelijkheden. ,,Milan Kundera vond de vorm van de roman zo bevrijdend. Alles ligt open. Met liedjes is dat ook zo. Je hebt een melodie, een paar ideeën, en verder kun je alle kanten op. Het biedt een weldadige vrijheid.” Zijn teksten gaan over liefdes die wel of niet goed uitvallen ('You Don't Make It Easy Babe'), over het mooiste meisje van het feest ('Kathleen') dat naar huis gebracht moet worden, en over een jeugd die bestaat uit rondcrossen in een wagen en 's nachts gitaar spelen op de porch. Maar ondertussen verwijst Ritter ook naar klassieke teksten en schrijvers die in de geschiedenis zijn verdwenen. Homerus, het Magnificat, bijbelliederen.

,,Of je religieus bent of niet, in de poëzie van bijvoorbeeld het boek Job, over monsters en de oceaan, 'stretching lines across the deep', zit zoveel liefde voor het onderwerp. Een ongelooflijk taalgebruik dat je helaas niet hoort op de top­40­radio. Niet omdat mensen dom zijn, maar omdat het niet geaccepteerd is.”

'Bone of Song' is zijn favoriete lied. Alle liedteksten uit de geschiedenis zijn met elkaar verbonden, zegt het, ze komen uit dezelfde bron. En die bron geeft niet om roem of rijkdom van de schrijver. 'I care not for wealth or fame/I'll remember your song – but I'll forget your name'. Het liedje is belangrijker dan de persoon, dat is een belangrijk inzicht voor Ritter, nu hij in een muziekwereld vol ego's verkeert.

,,Eerder wilde ik graag beroemd worden en mijn gezicht op een billboard zien, maar nu ik mezelf terugzie in tijdschriften en mijn liedjes op de radio hoor, is die drang wat verdwenen. Het is gewoon geworden. Schrijven en optreden geeft voldoening.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden