Als een auto je snijdt wil alles in je achter die zak aan

Uiteraard vinden wij dat het beschermen van de familie-eer niet met geweld hoeft te gebeuren. Dat doe je maar in Turkije. We vinden het zelfs tamelijk belachelijk dat mannen de taak hebben het zedelijk gedrag van hun vrouwelijke familieleden te beschermen. Daar achten wij vrouwen tegenwoordig heel goed zelf toe in staat. Maar dat zoekt ieder binnenshuis maar voor zichzelf uit. Tot zover is alles duidelijk en zijn we het eens: driewerf schande!

Maar, schande roepen en je bij de slachtoffers scharen is makkelijk. Aardiger is het, om de eigen agressieve impulsen onder de loep te nemen. Hoe meer vuurwapens in omloop, hoe dringender de vraag. Ben jij geen potentiële dader van geweld? Of dader, maar heb je het nooit opgebiecht. En als je jezelf beheerst, hoe ga je om met die innerlijke agressie?

Ik heb eens een bibliothecaresse geslagen. Niet eens zo lang geleden. Nou ja, bijna dan. Als ze niet naar achter was gedeinsd, was mijn leren portefeuille in mijn hand vol tegen haar wang gekletst. Ik ben eruit gezet door de portier, samen met mijn twee kinderen. Vier en twee jaar oud. Vreselijk was het. Maar ik ging over de rooie. Foei! Een dag later bood ik per post omstandig mijn excuses aan, met een bioscoopbon erbij, om te bekomen van de schrik. Ik gaf ook mijn naam en adres gegeven, om mij uit te schelden. Dat heeft ze nog steeds niet gedaan, dus zit ik nog met dat schuldgevoel.

Vroeger zat er door God en gebod een stevig deksel op agressieve emoties. We waren ons er ook nauwelijks bewust van. Agressie was eenvoudigweg verboden. Ik denk ook - maar kan dat niet met cijfers staven - dat 'zinloos' geweld toen minder voorkwam. Onder invloed van de jaren zestig kwam alles los. In de jaren zeventig ging men massaal in therapie. We moesten onze emoties uiten. Slaan op kussens en zo. In huiskamers, fabrieken en kantoren is sindsdien meer geschreeuwd en met de vuist op tafel geslagen dan voorheen. Dat was gezond, anders kreeg je een maagzweer. De hele maatschappij is nu doordrenkt van emoties: huilen op tv en in de Tweede Kamer. Al dat uiten van emoties, positief en negatief, slaat door; getuige het gemak waarmee deze week het Binnenhof werd gemolesteerd om niets.

De maatschappelijke vrijbrief voor agressie is geen winst. Mijn karakter is van zichzelf cholerisch. Ik uit mijn agressie nu te makkelijk. Aan de telefoon, in winkels... als ik niet netjes behandeld wordt, gedraag ik mij ronduit onbeschoft en beschik ik over een onaangenaam scherpe tong.

Wat gebeurde er in die bibliotheek? Mijn dochtertje had een drift-aanval - hebben kinderen nu eenmaal. Die lag languit voor de balie op de grond te krijsen, omdat ze geen videoband mee mocht nemen. De dame achter de balie zei: ,,Zo kan ik u niet helpen.'' Ik zei: ,,Ik kan hier even niks aan doen.' Toen zei zij: ,,Nou...'' Alsof ik geen goede moeder was! Ik haalde uit.

De huidige trend is nu: je moet je bewust zijn van je emoties, maar ook beheersen. Het dikke boek: 'Emotionele Intelligentie' van goeroe Daniel Goleman leverde allerlei subboekjes op, geschreven door adepten: 'Emotionele Intelligentie op het werk', 'Emotionele Intelligentie met kinderen', enzovoorts. Wat hij over agressie meldt is interessant: het uiten van razernij vermindert de woede niet, maar maakt die juist groter. Een voedingsbodem voor woede is stress. Een constant te grote alertheid, waardoor kleine prikkels snel groot woorden. Het is allemaal fysiologisch gemeten en het is verstandiger woede op een andere manier kwijt te raken dan door die te uiten. Als een auto je op de snelweg agressief snijdt, wil alles in je lichaam achter die zak aan: hij dat niet had mogen doen - met als gevolg dat jij ook te hard gaat rijden. Het enige wat helpt, is dat gevoel van je afzetten.

Ik was moe, doodmoe. Al twee jaar lang onderbroken nachten door de jongste. Ik was gestrest. De dag ervoor was er op mijn werk van alles misgegaan, wat grote gevolgen zou kunnen hebben voor de voortgang van mijn carrière. Toch was ik me nauwelijks bewust van de enorme spanning in mij, ik had de onaangename angst weggestopt. Het was woensdagmiddag. Die kinderen willen ook wat. Dan maar naar de bibliotheek. Een uitje. Mijn zoontje kon net zelf fietsen, maar kende nog niet het verschil tussen links en rechts. Hem door het drukke verkeer loodsen was al genoeg stress voor één, zeker die dag. Ik was al kapot toen ik bij de bieb aankwam.

We kunnen dan wel genen manipuleren, maar wat betreft intelligent = bewust omgaan met emoties staan we nog in de kinderschoenen. wat een uitdaging voor de 21ste eeuw.

En dan nog dat kindergekrijs erbij. Voor die balie. En die warme jassen...

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden