Als donor ga je echt niet eerder dood

Vader krijgt nier van zoon in Brits ziekenhuis. (FOTO EPA) Beeld
Vader krijgt nier van zoon in Brits ziekenhuis. (FOTO EPA)

Er is alle reden om nu Actieve Donor Registratie in te voeren. Dat schaadt niet, maar baat waarschijnlijk wel.

Het valt na tien jaar niet langer te ontkennen dat de huidige wet op de orgaandonatie niet het beoogde effect gehad heeft, ondanks verwoede inspanningen. Een in vele landen al beproefd systeem van Actieve Donor Registratie (ADR) moet geprobeerd worden onder het motto ’baat het niet, het schaadt ook niet’. Of liever nog: ’Het schaadt niet, maar baat zeer waarschijnlijk wel’.

De Coördinatiegroep orgaandonatie (de Commissie Terlouw) kreeg vorig jaar de opdracht onderzoek te verrichten naar mogelijke knelpunten en een oplossingsrichting aan te geven voor de onverantwoord lange wachtlijsten. Het zeer gedegen rapport met als titel ’De vrijblijvendheid voorbij’ werd gesteund door de hele Coördinatiegroep met uitzondering van de artsenorganisatie KNMG.

Niet verrassend in zekere zin, want al sinds het midden van de jaren 80 verzet de KNMG zich tegen iedere vernieuwende regeling op dit terrein. Onbegrijpelijk, wanneer je moet vaststellen dat direct betrokken professionals zoals transplantatiechirurgen, neurologen en donatiefunctionarissen, die bijna dagelijks met transplantatie te maken hebben, het rapport wel steunen. De vraag rijst, voor wie en waarvoor de KNMG eigenlijk staat.

Minstens even verrassend en bovendien pijnlijk was, dat minister Ab Klink de hoofdconclusie van het rapport – verandering van de wet – al afwees, voordat hij het rapport zelfs maar in ontvangst had kunnen nemen. Een onelegant gebruik van kennelijke ’voorkennis’.

In de tien jaar van zijn bestaan heeft de huidige wet op de orgaandonatie niet wezenlijk bijgedragen aan een verkorting van wachtlijsten en een verkleining van de problemen, laat staan de oplossing. Er zijn geen morele of juridische argumenten te bedenken, die invoering van een andere wettelijke regeling verbieden zoals bijvoorbeeld de VVD ons lang heeft willen doen geloven.

Waar gaat het om bij het ADR-systeem, zoals dit wordt gesteund door de Commissie Terlouw? Iedere burger van achttien jaar en ouder bepaalt of hij donor wil zijn of niet. Als geen keuze gemaakt wordt, dan wordt aangenomen dat iemand bereid is donor te zijn en wordt hij als zodanig geregistreerd. Een simpel berichtje naar het donorregister kan deze registratie weer ongedaan maken.

Resultaat van het ADR-systeem is, dat van iedere burger is vastgelegd wat hij wil na zijn overlijden. Daarmee wordt het belangrijkste knelpunt, dat is veroorzaakt door de huidige wet op de orgaandonatie, weggenomen. Binnen een ADR-systeem komt van ieder burger vast te staan of na zijn overlijden organen voor donatie mogen worden uitgenomen. Iedereen blijft vrij ja of neen te zeggen en een neen heeft geen nadelige consequenties voor de betrokkene. Ook niet wanneer deze ooit zelf op een transplantatie van een orgaan aangewezen mocht zijn.

Wat is verwerpelijk aan zo’n systeem? Naar ons oordeel niets. Het past in de traditie van vele politieke partijen. Het gaat om solidariteit, al dan niet christelijk. Ook zou je het registreren in het donorregister kunnen kwalificeren als een burgerplicht. Een plicht die onlangs nog in verband met DNA-onderzoek werd bepleit door de CDA’ers Ernst Hirsch Ballin en Sybrand van Haersma Buma. ADR vraagt heel wat minder van burgers dan het wellicht verplichte DNA-onderzoek.

Door invoering loopt Nederland weer in de pas met de wetgeving in de 17 van de 20 andere EU-landen, waar men al een ADR-regeling of variant daarvan kent. Uit een recent NIPO onderzoek blijkt trouwens, dat ruim 70 procent van de bevolking zo’n systeem steunt.

Met ADR lopen burgers niet het risico eerder te sterven. Wel neemt de kans toe, dat patiënten langer leven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden