Als de psychiater nachtmerries krijgt

Compassie is het thema van de Maand van de Spiritualiteit. Trouw verkent welke rol dat thema speelt in verschillende vakgebieden. Vandaag: psychiater-in-opleiding Bram de Ridder.

De eerste vier maanden in de instelling voor getraumatiseerde asielzoekers en slachtoffers van mensenhandel vergingen Bram de Ridder opmerkelijk goed. "Achteraf bezien iets te goed", oordeelt hij nu zelf. "Want als je met mensen te maken krijgt die zó ontzettend lijden, is het niet normaal dat het je nagenoeg onaangeroerd laat." Na die vier maanden kwam de klap. De Ridder kon niet meer slapen. Of erger: hij viel wél in slaap, maar werd weer wakker door vreselijke nachtmerries. "Alle veerkracht verdween door dat slaaptekort."


Veel van de patiënten van De Ridder hadden een posttraumatische stressstoornis. "In flashbacks herbeleefden zij alle gruwelijkheden steeds opnieuw", vertelt hij. Het ging daarbij niet om de minste ervaringen: moord, verkrachting, ernstige mishandeling. "Bizar wat mensen elkaar aandoen."


De Ridder was net klaar met zijn opleiding tot arts en kwam vers uit de schoolbanken. "Ik ging aan het werk als arts-assistent psychiatrie in een polikliniek in Diemen." De patiënten van De Ridder werden dus niet opgenomen in deze instelling. "Bij ons kwamen ze op afspraak langs. Ik besprak hun situatie met ze, schreef soms medicatie voor en dan gingen ze weer. Meestal naar een asielzoekerscentrum of de straat op."


Veel patiënten stonden er helemaal alleen voor, benadrukt De Ridder. "Familie en vrienden zaten in een land ver weg of waren uitgemoord." Daarbij mochten deze mensen geen werk doen of een studie volgen. De Ridder: "Zo'n leven in de marge van de maatschappij is bijzonder heftig." En dan was er ook nog die onzekerheid over de asielprocedure. "Een gekmakende situatie, deze mensen liepen over een heel dun lijntje."


De Ridder denkt niet dat zijn compassie hem nekte. "Het was de frustratie dat ik weinig kon doen aan het lijden van deze mensen. Ik voelde vooral machteloosheid." Hoe De Ridder de ellende van anderen op een professionele manier een plek moest geven wist hij toen nog niet. "Ik had wat dat betreft gewoon te weinig bagage."


Na twee maanden worstelen, was De Ridder helemaal op. "Ik heb vervolgens een tijd thuis gezeten om te herstellen. Dat was zwaar. Ik heb toen ervaren hoe belangrijk afleiding en menselijke warmte is, en professionele hulp." De Ridder wordt nu opgeleid tot psychiater. "Ik leer me constant bewust te zijn van wat patiënten op emotioneel vlak met mij doen. Mede door mijn ervaring kan ik me beter inleven in hen, dat is zeer waardevol."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden