Als de prestaties opvallen, zwellen de praatjes weer aan

Beschuldigende vingers in het peloton. 'Dom om van een gerucht een vaststaand feit te maken.'

Arme Fabio Aru. Als het Italiaanse wielertalent straks de Giro d'Italia wint dan deed hij dat met behulp van doping. En als de 24-jarige tussentijds afstapt, heet het dat zijn dopingprogramma faalde. En daar was slechts één tweet voor nodig.

Danny Nelissen kan zich erover opwinden, de zogeheten 'eigen analyses' van profcoureurs. De oud-wielrenner die twee jaar geleden toegaf tijdens zijn jaren bij de Raboploeg het verboden middel epo te hebben gebruikt, zag de tweet over Aru langskomen en dacht bij zichzelf: "dat weet je toch niet?"

Aru, morgen kopman voor Astana bij de Giro-start in San Lorenzo al Mare vlakbij Sanremo, werd in aanloop naar de Ronde van Italië het middelpunt van een rel, verwekt - weinig verrassend - op sociale media. Kort gezegd kwam de insinuatie van de Nieuw-Zeelandse wielrenner Greg Henderson erop neer dat Aru niet ziek was afgehaakt in de voorbereidingskoers in Trentino vanwege een buikvirus, maar omdat de Italiaan doping gebruikt.

"Die vingerwijzing is niet slim", meent Nelissen. Hij typeert de aantijging van Henderson zelfs als 'dommigheid'. "Je kunt niet zomaar van geruchten een vaststaand feit maken." De schadevergoeding die Aru eist, is niet meer dan een doekje voor het bloeden. De associatie met doping is levenslang.

En toch is dat wat er gebeurt zodra prestaties van coureurs opvallen of renners een paar weken buitenkoers zijn. Dan zwellen de praatjes aan. Helemaal als de eigen resultaten tegenvallen.

"Zijn wij slachtoffer van onze eigen aangescherpte anti-dopingmoraal?" Bobbie Traksel herkent de geluiden als voorzitter van de Vereniging van Beroeps Wielrenners niet. Na een vanuit Nederlands oogpunt mager voorjaar, gold de verdachtmaking vooral de buitenlandse ploegen die de prijzen wegkaapten. De buitenlanders zouden het niet zo nauw meer nemen met de dopingregels, klonk het Nederlandse verwijt tussen neus en lippen. Traksel: "Wat willen ze daarmee zeggen? Dat ze minder goede dopingcontroles willen en vrijheid om doping te gebruiken? Dat geloof ik niet."

"Ik kan er niet zo gek veel mee", reageert KNWU-voorzitter Marcel Wintels. De wielerbond werkt sinds de stroom aan Nederlandse dopingbekentenissen twee jaar geleden, samen met NOC-NSF en de Dopingautoriteit aan een cultuuromslag. Een pragmatische keuze omdat voor meer controles simpelweg geen extra geld beschikbaar is.

Wintels kan zich voorstellen waarom renners af en toe uit de heup schieten. Frustratie is een reden. "Op het moment dat er minder wordt gepresteerd, zul je altijd houden dat er kritiek loskomt. Die geluiden zijn ook zo weer weg als Wilco Kelderman of Robert Gesink een goede Tour rijdt." De verwachtingen voor dit voorjaar waren ook nog eens behoorlijk opgeklopt, meent Traksel. "Wint er tien jaar na Servais Knaven eindelijk een Nederlander een klassieker (Niki Terpstra, Parijs-Roubiax 2014 -red.) dan is dat de meteen de maat geworden."

Teleurstelling die voeding geeft aan verdachtmakingen is niet iets van vandaag, weet Nelissen. "Dat gebeurde twintig jaar geleden ook toen ik nog renner was." Het verschil met toen en nu is volgens Nelissen dat de wieleromgeving niet langer verlangt dat renners naar dopingmiddelen grijpen.

Voor de Hendersons in het peloton die met de vingers wijzen, heeft Nelissen een advies: "Laat de dopingaanpak aan de geëigende instanties over."

Kritiek op bloedpaspoort

Een schoon bloedpaspoort staat niet gelijk aan een schone sporter. De Franse publieke sportzender Stade 2 toonde deze week maar weer eens aan dat frauderende atleten betrekkelijk eenvoudig detectie ontlopen. Voor een reportage dienden acht (amateur)sporters zich onder medische begeleiding een maand lang microdoses illegale epo, groeihormonen, corticosteroïden en bloedtransfusies toe. Hun prestaties namen volgens de onderzoekers in veel gevallen een paar procentpunten toe. Schrijnend was dat de bloedwaarden van de sporters binnen de bandbreedte bleven die gelden als onverdacht. De kritiek op het biomedisch paspoort, de feitelijke naam voor het monitoren van bloedwaarden, is dat dit wapen in de dopingstrijd inmiddels hopeloos achterhaald is. "Het is sinds 2012 niet meer geëvolueerd. Valsspelers gebruiken handig de mazen", is de ontluisterende boodschap. Het Circ-rapport van de onafhankelijke onderzoekscommissie naar de handel en wandel van de internationale wielerunie UCI begin dit jaar wees al eerder op de toename van microdoseringen doping door wielrenners.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden