reportage

Als de grond beeft, wat doe je dan? Zuidwolde oefent voor een aardbeving

‘Gewonden’ bij de ‘ingestorte kerk’, tijdens de aardbevingsoefening in Zuidwolde.Beeld © Kees van de Veen

In het Groningse dorp Zuidwolde is zaterdag geoefend voor een aardbeving met een kracht van meer dan 4,5 op de schaal van Richter. Bewoners en hulpdiensten konden leren hoe te reageren.

“Graven! Graven!” Huilend en schreeuwend storten twee vrouwen zich op een bult zand. Met hun handen proberen ze zich een weg naar beneden te delven, om de persoon die eronder ligt te bevrijden. “Help ons alsjeblieft! Hij moet hier zo snel mogelijk onder vandaan worden gehaald!” Voorbijgangers schieten te hulp, de bevrijding laat niet lang op zich wachten. Het slachtoffer – in dit geval een pop – is zwaargewond en onderkoeld. Wat nu?

Het tafereel speelt zich af aan de Pastorielaan in Zuidwolde, onder de rook van de stad Groningen. Zo’n vijf minuten eerder schalde er een oorverdovend gebulder door het dorp, afkomstig uit een subwoofer. Met het geraas van een voorbij denderende vrachtwagen werd het geluid van een aardbeving met een magnitude van meer dan 4,5 op de schaal van Richter nagebootst. Voor inwoners en hulpdiensten was dit het signaal dat ze aan de bak moesten.

Maandenlange voorbereidingen gingen aan dit moment vooraf. In april kondigde directeur Wilma Mansveld van Veiligheidsregio Groningen een grootschalige aardbevingsoefening aan in Zuidwolde, waarbij burgers een belangrijke rol zouden spelen. De kosten: 125.000 euro, betaald door de Nationaal Coördinator Groningen. Maar dat is het waard, vindt Mansveld. “Het is belangrijk dat de burger een perspectief krijgt op zelfredzaamheid, want de eerste hulpverlener is de bewoner zelf.”

Een onder zand bedolven pop kon worden 'gered'.Beeld © Kees van de Veen

De nadruk ligt zaterdag dan ook op het handelen van de ongeveer 65 deelnemende inwoners. Daartoe zijn in het dorp, met de inzet van acteurs, verschillende situaties gecreëerd, waarop de deelnemers aan de oefening moeten inspelen, zoals de pop onder een bult zand, een ingestorte kerk, een gecrashte auto en een gaslek. Alle handelingen worden waargenomen door werknemers van de Veiligheidsregio. In de komende weken wordt er geëvalueerd en uiteindelijk moet de oefening nieuwe inzichten opleveren.

Een drempel over

“Ik vind het goed dat dit wordt georganiseerd”, zegt Zuidwolder Jeanette Laning, terwijl ze in een straf tempo onderweg is naar een noodgeval een paar straten verderop. “Net zoals je regelmatig een brandoefening doet, zou je ook om de zoveel tijd een aardbevingsoefening moeten houden. Want als je iets nooit oefent, weet je ook niet hoe je moet handelen als de situatie zich voordoet.”

Zuidwolde ligt weliswaar niet in de kern van het aardbevingsgebied, maar heeft wel degelijk met de gevolgen van gaswinning te maken. Laning: “Ik woon hier al dertig jaar. De scheuren in mijn woning zijn jaren geleden hersteld, maar er zitten weer nieuwe in. Dat geldt ook voor anderen. Hevige aardbevingen zoals in Zeerijp hebben we hier alleen nog niet meegemaakt, maar je weet maar nooit. Oefenen is dus nuttig.”

In het crisiscentrum aan de Noordwolderweg worden de ‘slachtoffers’ opgevangen.Beeld © Kees van de Veen

Het was wel een beetje ongemakkelijk aan het begin, bekent ze. “Je moet een drempel over om volledig in de situatie te kunnen opgaan. Je weet dat het niet echt is; het is natuurlijk een groot toneelstuk.” Laning merkt op dat veel van haar dorpsgenoten daarom waarschijnlijk niet aan de oefening deelnemen. Hun huizen zijn te herkennen aan de rode hangers aan de voordeur. “Ik snap het, maar het is wel jammer.”

Het voordeel is volgens directeur Mansveld van de Veiligheidsregio dat de mensen die wél deelnemen, zich vol overgave op de oefensituaties storten. Ze is tevreden met wat ze ziet. “Veel mensen realiseren zich tijdens zo’n oefening dat ze al tot heel veel in staat zijn. Wij bieden ze daartoe de handvatten. Wie weet is dit aanleiding om dit vaker te doen in de regio.”

En de zwaargewonde en onderkoelde pop? Daar gaat het goed mee. Die is door de te hulp geschoten Zuidwolders op een geïmproviseerde ladderbrancard naar het crisiscentrum aan de Noordwolderweg gebracht.

Lees ook:

Groningen ontvangt vrijbrief voor herstel huizen, het Rijk betaalt

De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) krijgt van minister Wiebes van economische zaken en klimaat een vrijbrief om het herstellen van huizen in het aardbevingsgebied zo snel mogelijk uit het slop te trekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden