'Als de FNV nu maar zo doorgaat'

Han Noten ziet zijn vakbond langzaam maar zeker in de goede richting bewegen

"Het verhaal is steeds dat de FNV bestaat uit twee kampen: de polderaars en de actievoerders. Maar kijk eens een laag dieper, naar de leden, en je ziet de hele samenleving aan je voorbijtrekken. Als de FNV de diversiteit die daar zit vrij laat acteren, heb ik alle vertrouwen in het vernieuwend vermogen van de vakbond."

Han Noten, burgemeester van Dalfsen (Overijssel), heeft een uitnodiging voor het congres in Rotterdam vandaag. En hij gaat.

Noten stond aan de wieg van de vernieuwing van de FNV. Op verzoek van de vakbond trok hij, met oud-Ser-voorzitter Herman Wijffels, in het najaar van 2011 langs alle bondsvoormannen en -vrouwen. Die waren nog helemaal ondersteboven van het conflict over het pensioenakkoord dat in die zomer was uitgebarsten. En ten einde raad. Niemand wist precies hoe het verder moest met de FNV nu voor- en tegenstanders elkaar zo de voet dwarszetten.

Noten en Wijffels hadden wel een idee. Weg met de machtsstrijd! Om levensvatbaar te blijven, moeten alle 19 FNV-bonden zich opknippen, de snippers roeren en mengen net zo lang tot er behapbare bondjes ontstaan waarin leden zich herkennen: de Turkse vrouwenbond, de metaalbond, de bond voor de Rotterdamse haven, wat dan ook.

Jetta Klijnsma, toen nog Kamerlid voor de PvdA, werkte de plannen voor vernieuwing uit. Noten werd toeschouwer en zag tot zijn schrik dat Klijnsma in het voorjaar van 2012 op zwaar verzet van FNV Bondgenoten en Abvakabo FNV stuitte. "Ik heb steeds geprobeerd optimistisch te blijven, maar toen werd dat wel heel moeilijk."

Beide bonden maken in omvang ongeveer de helft van de FNV uit. De twee reuzen wilden zich niet splitsen in vele kleine bondjes. Ze vreesden versnippering en daarmee aantasting van hun macht. Klijnsma haalde bakzeil. Beide bonden kregen de vrijheid om te kiezen voor een beperkt aantal stevige sectoren.

Onder interim-voorzitter Ton Heerts is 'de nieuwe FNV' het afgelopen jaar nader uitgewerkt. En in die tijd vond Noten zijn optimisme terug. "Ze bewegen bij voortduring in de goede richting. En er is geen alternatief; de bonden bepalen zelf het tempo van de vernieuwing. Wat er vandaag gebeurt, is een mooie derde stap. Als ze maar doorgaan."

De lakmoesproef volgt wat hem betreft over anderhalf jaar. Eind 2014, zo bepalen de statuten van de vernieuwde FNV, wordt bepaald of de 29 sectoren die nu zijn gecreëerd werkelijk baas zijn in eigen huis of nog gedomineerd worden door de oude machtsblokken.

Noten: "Hebben de sectoren beleidsvrijheid, bepalen ze zelf hoe en wanneer ze actievoeren, wat hun stijl is, hun cultuur, hun imago? Hebben ze een eigen naam misschien, die ze met die waarden kunnen laden? Zitten in de sector vervoer niet alleen de NS en Connexxion, nu van Bondgenoten, maar ook de gemeentelijke vervoersbedrijven, die nu van Abvakabo zijn? Dan heb je een eenheid die mensen snappen. Maar daarvoor moeten de huidige bonden wel herverdelen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden