Brexit in Birmingham

‘Als de Europeanen weggaan, stort de economie in elkaar’

Edita Klimaviciute-Sieradzka, een van de managers van Lituanica, een kleine, volgestouwde Oost-Europese supermarkt bij Snow Hill Station. Beeld Ferry Biedermann

In Birmingham (1 miljoen inwoners) komt alles samen: post-industriële armoede, migratie en een enorme diversiteit. Er zijn witte wijken die een zo hard mogelijke brexit willen, maar de stad is ook de zetel van de Britse auto-industrie, die het na vertrek uit de EU hard te verduren krijgt. Wat beweegt de inwoners? In de aanloop naar 29 maart bericht Trouw uit de tweede stad van Engeland. Vandaag: de Oost-Europeanen.

Het zoete, zware en naar karwijzaad smakende zwarte brood wordt in de buurt gebakken. En zo komen er nog een paar producten uit Engeland. Maar het grootste deel van het overweldigende assortiment in de kleine, volgestouwde supermarkt Lituanica in Birmingham komt uit Oost-Europa. Wat zal er met dit home away from home voor Litouwers, Letten, Polen en Russen gebeuren als het Verenigd Koninkrijk straks uit de Europese Unie crasht?

Ze komen niet alleen voor de zuurkool, de gedroogde vis, de pirogi of de elegant genaamde varkensbal van de kant-en-klaar-afdeling. “Mensen komen ook om een praatje te maken. Ze kennen soms niet veel mensen en komen elkaar hier tegen”, vertelt Edita Klimaviciute-Sieradzka, een van de managers van Lituanica dat vlakbij treinstation Snow Hill Station ligt, iets ten noorden van het centrum van Birmingham. 

Klimaviciute kwam zelf in 2010 naar de stad, omdat ze er werk kon vinden. Zes jaar eerder, toen in 2004 veel Oost-Europese landen tot de EU toetraden, was ze al met haar Poolse echtgenoot uit Litouwen naar Londen gekomen. “We zagen mogelijkheden, wilden het hier proberen, maar in het begin was het niet makkelijk”, vertelt ze.

In Londen is het lastig om aan de bak te komen en de Oost-Europeanen die het daar redden zijn vaak hoger opgeleid, vermogender en succesvoller. Ze mengen zich makkelijker tussen de Britse bevolking, zegt Klimaviciute. De kleinere groep vaak minder hoogopgeleide Oost-Europese migranten in Birmingham is meer op zichzelf: “Ze trekken veel met elkaar op, doen boodschappen bij dezelfde winkels, gaan naar hun eigen artsen enzovoorts.”

De brexit houdt de gemoederen ook hier bezig. Klimaviciute vertelt dat ze van veel klanten de vraag krijgt of ze wel openblijft na 29 maart. Ze weet het niet, omdat de situatie nog zo onduidelijk is, maar ze vertrouwt erop dat alles geregeld wordt: “Alle internationale bedrijven hebben er last van. Het kan gewoon niet dat het niet geregeld wordt.”

In de winkel staan Oleg Ivanov en Lolita Jarusauskiene, uit Letland en Litouwen, een keuze te maken uit de selectie worsten en vleeswaren. Ze komen uit de wijk Sheldon, drie kwartier met het openbaar vervoer vanaf Lituanica. “Ik ben wel bang dat alles duurder wordt door de brexit”, zegt Ivanov.

Het stel maakt zich verder niet heel veel zorgen, ze zijn al veertien jaar in Engeland en werken in de toeleveringsbranche voor de auto-industrie. Die is groot in de West-Midlands, waar Birmingham ligt. In de regio hebben zich in de loop der jaren 84.000 Polen en 13.000 Litouwers gevestigd. “Als het moeilijk wordt, als het te duur wordt en we hebben het hier niet meer goed, dan gaan we gewoon terug”, zegt Jarusauskiene.

Supermarktmanager Klimaviciute ziet zichzelf niet meer teruggaan naar Litouwen of Polen. “We hebben het goed hier.” Ze vindt het fijn dat ze hier iets kan bereiken, zegt ze. Ze neigt meer naar leave dan naar remain: “Ik begrijp wel dat de Britten hun eigen zaken willen regelen, dat kunnen ze ook prima.”

Maar over het idee achter de brexit, dat Groot-Brittannië het zou moeten doen zonder migranten zoals zij en haar man, is ze een stuk minder positief: “Als alle Europeanen weg zouden gaan, stort de economie in elkaar.”

Brexit in Bimingham 

Lees ook de eerste aflevering van de serie Brexit in Birmingham‘Mensen zijn niet racistisch, maar wel jaloers’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden