Als China elders shopt, moet de Amerikaanse olie-industrie het ergste vrezen

Een raffinaderij van Chevron in Richmond, Californië. Beeld AP

President Trump ziet de VS graag als dominante speler op de oliemarkt, en China als afhankelijke partij. Maar nu de Opec mogelijk meer olie gaat oppompen, heeft China alternatieven voor Amerikaanse olie. 

In de handelsoorlog met de VS neemt China niet alleen agrarische producten uit de Amerika op de korrel, maar ook ruwe olie, steenkolen en andere energieproducten. Voor de oliemarkt kwam dat als een verrassing. China is niet zomaar een klant, maar de grootste importeur van Amerikaanse ruwe olie.

De aandelen van ExxonMobil en Chevron daalden toen dit nieuws bekend werd. Investeerders verwachten dat de invoerheffingen die China wil instellen - als reactie op de Amerikaanse heffingen van 50 miljard dollar op Chinese producten - ten koste gaan van Amerikaanse oliebedrijven. Ook zorgt de Chinese maatregel voor verschuivingen op de oliemarkt.

Neem de positie van Iran, dat sinds mei weer te maken heeft met economische sancties van de VS, omdat president Trump de Iran-deal opzegde. Als China minder olie uit de VS koopt, kan Iran daarvan profiteren, zeggen kenners. "China is niet geïntimideerd door de Amerikaanse sancties. In het verleden waren ze dat ook niet. In deze diplomatieke ruzie zouden ze zomaar de Amerikaanse ruwe olie kunnen vervangen door Iraanse olie", zegt consultant John Driscoll van JTD Energy Services tegen persbureau Reuters. In het eerste kwartaal van dit jaar was China de grootste opkoper van Iraanse olie.

'Niet goed'

Als de sancties er toch voor zorgen dat China de import uit Iran moet beperken, komt het China goed uit dat Rusland en Saudi-Arabië meer olie willen produceren. Deze week vergadert de Opec, de organisatie van olie-exporterende landen, daarover in Wenen. China zou die extra olie kunnen opkopen. Niet alle Opec-landen steunen zo'n koerswijziging: Iran, Irak en Venezuela zijn tegen. President Trump is vóór. Via Twitter liet hij vorige week weten dat het mooi is geweest met het productieplafond van de Opec. 'Olieprijzen zijn te hoog. Opec is weer bezig. Niet goed.'

De olie-export van de VS naar China is sinds begin 2017 gestegen van 65.000 naar 380.000 vaten per dag. In waarde was het een vertienvoudiging: van 100 miljoen naar 1 miljard dollar per maand. In maart was China Canada voorbijgestreefd als grootste importeur. Van de Amerikaanse export gaat nu 16 procent naar China.

Die stroom olie naar China kwam op gang toen de Opec eind 2016 besloot de productie te beperken om het wereldwijde aanbod te laten slinken en de prijzen op te drijven. Op die krappere markt was de Amerikaanse olie zeer welkom. Ook de terugvallende productie van Venezuela speelde een rol. De dreigende invoerheffing van China maakt Amerikaanse olie nu duurder ten opzichte van andere regio's, zoals het Midden-Oosten en Rusland.

Aanbod van tafel

Trump ziet zijn land graag als dominante speler op de wereldwijde energiemarkt. De afgelopen jaren hebben de VS Saudi-Arabië al ingehaald als tweede olieproducent van de wereld. Alleen Rusland pompt meer op. Begin deze maand bereikte de Amerikaanse olieproductie een recordhoogte van 10,8 miljoen vaten per dag, aldus de Energy Information Administration. Daarvan worden twee miljoen vaten geëxporteerd.

Nadat de VS vrijdag invoerheffingen hadden aangekondigd op zo'n 800 Chinese technologische producten - robots, motoren, tramonderdelen, noem maar op - kwam China met een eigen lijst. Daarop staan 659 Amerikaanse producten met een waarde van 50 miljard dollar, zoals sojabonen, elektrische auto's, sinaasappelsap, whiskey, zalm en sigaren. En die olie dus. China had juist aangeboden meer energie van de VS af te nemen, om het handelsoverschot te verkleinen. Maar dat aanbod is sinds vrijdag van tafel.

De Amerikaanse olie-industrie, die de Chinese heffingen zal voelen, is ook al de dupe van Trumps invoerheffingen op buitenlands staal. Alleen al de regio's Houston en de Golf van Mexico gebruiken duizenden tonnen staal bij het boren, de raffinage en de aanleg van pijplijnen.

Lees ook: 
De Nederlandsche Bank: Handelsconflict kan onze economie hard raken

DNB-directeur Job Swank acht het niet uitgesloten dat het handelsconflict escaleert en de Nederlandse economie pijn gaat doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden