Als Bach MTV kon zien zou hij alleen maar huilen

Lieden die op televisie verschijnen, worden niet zelden aangeduid met een afkorting: we kennen de BN’er en treffen ook wel eens een VIP aan. In VolZin, ’tijdschrift voor zinvol leven’, introduceert columnist Mohammed Benzakour de ROM: de Radicale Opinie Moslim. De ROM mag, als hij zijn radicale opinie (bijvoorbeeld: „de westerse verontwaardiging over de voorgenomen steniging van een vrouw in Iran is selectief”) ergens heeft verwoord, aanschuiven in een talkshow waar hij vakkundig te kijk wordt gezet.

„Een beproefde methode”, meent Benzakour. „Nodig een ROM uit en brandt ’m voor het oog van de natie af. Of liever: laat hem in zijn eigen vuurtje gaar branden. Dat afbranden gaat niet spontaan maar georkestreerd, volgens een uitgedokterd draaiboekje, met een dienstige rol voor andere tafelgasten. Dodelijke glimlachjes, balletje kaats, knipoogjes over en weer, botte interrupties, sardonische spot, funeste insinuaties. De leidraad is simpel: maak de ROM belachelijk. We zagen het toneelstukje al opgevoerd bij imam El Moumni en imam Fawaz Jneid, herhaald bij advocaat Enait en jongerenimam Jabbar van de Ven, bij columnist Jaabri en, sinds vorige week, ook bij de student met de moeilijke naam: Izz ad-Din Ruhulessin (weggelopen uit een 1001-nacht-sprookje?). Elke ROM eindigt moedeloos, besmeurd, lamgeslagen. De enige ROM die alle kruisverhoren fier trotseerde was Abou Jahjah. Maar ja, deze man kent een zeldzaam retorisch talent.”

De student-met-de-moeilijke naam had inderdaad geageerd tegen de volgens hem selectieve verontwaardiging over het bewind in Iran. Benzakour: „Altijd maar die obsessie op Iran en islam. Waarom veroordelen wij niet dat Amerikaanse kinderen en geestelijk gehandicapten ter dood worden veroordeeld, soms via de fijne elektrische stoel? Waar blijft de toorn over homodiscriminatie in het Amerikaanse en Britse leger? Waar was het schuimbekken van de Marbe’s, de Drayers, de Bouazza’s, de Ephimenco’s, de Ellians, de Hirsi Ali’s, de Wildersen toen onschuldige knullen met stroomkabels en waterboarding werden gemarteld in Guantanamo Bay en Abou Ghraib? Wat te denken van de moordpartijen op de Palestijnen? Of zijn mensenrechten alleen universeel als een vrouw wordt gestenigd?”

Ruhulessin, zo besluit Benzakour, probeerde dit punt te maken, „maar kreeg geen kans, hakkelde stumperig en humorloos. Tussen woord en begrip staan camera’s in de weg en praktische bezwaren – zoals lelijke presentatoren.”

Hoe zou het er dan wel aan toe moeten gaan in actualiteitenprogramma’s en dagbladen? In Radboud Magazine, kwartaalblad van de Nijmeegse universiteit, zegt filosofe en schrijfster Désanne van Brederode dat zij soms denkt: „Wat jammer dat Nietzsche-deskundigen nooit eens een brief in de krant schrijven, waarin ze aan een groot publiek uitleggen wat zijn waarde is en wat hij ons vandaag de dag nog te zeggen heeft, dat ze hetzelfde enthousiasme niet ook buiten de universiteit laten zien.”

Zou er een tijdmachine bestaan dan liet Van Brederode zich graag terugflitsen naar de tijd van renaissance of de Duitse romantiek. „Iets later mag ook. Werk van mensen als Domela Nieuwenhuis of Troelstra kan ik met tranen lezen. Die mensen hadden echt wat te bevechten. Dat is nog maar een eeuw geleden. En als je dan denkt: waar heeft het ons mensen gebracht? In een tijd waarin alles beheerst wordt door cijfers en nuttigheidsdenken.”

Van hedendaagse wetenschappers, laat Van Brederode het universiteitsblad weten, heeft ze geen hoge pet op. „Ik denk dat we langzaamaan terug evolueren naar de aap. Als je kijkt naar voorgaande eeuwen en wat mensen toen allemaal schreven en dachten! Aan wat Bach componeerde. Als Bach MTV kon zien, zou hij alleen maar kunnen huilen.”

Wie verlangt naar vroeger zit goed bij het Bulletin van de Vereniging voor Latijnse Liturgie. Het Latijn mag dan te boek staan als dode taal, maar zo valt in het bulletin te lezen: „Latijn leeft in oost en west. Latijn mag zich mede dankzij de liturgie en het gregoriaans in een toenemende belangstelling verheugen.” En wie (na het Tweede Vaticaans concilie) het Latijn ouderwets vindt, moet zich volgens het tijdschrift realiseren: „Wie de toekomst veilig wil stellen, moet het verleden naar waarde schatten. Wat eeuwenlang waardevol is geweest, kan niet ineens verworden tot een ordinaire modegril. (...) Een toffe peer verkoopt vast meer, maar denkt te weinig aan Gods eer.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden