'Alphen verlaten wordt moeilijk'

Bas Eenhoorn is bereid langer burgemeester te blijven

Hij wil graag blijven. Het plan is eigenlijk dat Bas Eenhoorn op 1 juli vertrekt uit Alphen aan den Rijn. Hij heeft er dan een half jaar opzitten als waarnemend burgemeester, nadat hij eind vorig jaar werd aangesteld om een crisis binnen het college op te lossen.

Eenhoorn zou zijn werk binnen de muren van het stadhuis doen, dat was de afspraak. De wethouders waren het gezicht naar buiten toe.

Tristan van der V., die op de zonnige zaterdagmiddag van 9 april in winkelcentrum de Ridderhof zes mensen doodschoot en daarna zelfmoord pleegde, heeft alles veranderd.

Bas Eenhoorn toonde zich de afgelopen twee weken een meelevende burgervader. Hij begaf zich veelvuldig in de stad en nam uitgebreid de tijd om met de geschokte Alphense gemeenschap te praten.

In toespraken wist hij de burgers te raken met zijn zorgvuldig gekozen woorden. "Het is veel erger dan je denkt. Als je denkt, is het nog erger", citeerde hij schrijver Bert Schierbeek op de avond na de schietpartij. En tijdens de officiële herdenking, woensdagmiddag: "Na 9 april zijn we anders. Ik ben niet meer wie ik was."

Eenhoorn kan zich nauwelijks meer op straat vertonen, zegt hij. "Schouderklopjes, bedankjes. Ik was vanmorgen nog even in de Ridderhof om bloemen te kopen voor secretaressedag. Iedereen spreekt me aan."

Hij voelt zich nauw verbonden met de stad. "In de periode voor de schietpartij vertrok ik 's morgens vanuit mijn woonplaats Wassenaar naar Alphen 'om een klus te klaren'. Tegenwoordig rijd ik naar míjn stad toe. Het is moeilijk om hier straks bruut uit weg te lopen."

Of Eenhoorn langer aanblijft als burgemeester is een zaak van de gemeenteraad en de commissaris van de koningin. "Als ze het aan me vragen, blijf ik."

Hoe hoorde u van de schietpartij?
"Ik was aan het werk in de tuin toen de loco-burgemeester belde. Hij was vlakbij de Ridderhof en hoorde allerlei sirenes. 'Bas, er is iets aan de hand', zei hij. Er zou zijn geschoten. In de auto naar Alphen aan den Rijn werd het beeld dankzij wat telefoontjes duidelijker. Heel onwezenlijk, je wilt het eigenlijk niet geloven."

Hoe ging u te werk?
"Een collega zei onlangs nog over crisissituaties dat je op zo'n moment 'bij de mensen moet zijn'. Dat is onzin. Mijn werk was op het stadhuis. Het beleidsteam kwam razendsnel bijeen, we moesten moeilijke beslissingen nemen. Er was de dreiging van explosieven in andere winkelcentra. Moet je die ontruimen? Dan praat je indringend met de politie en proef je elkaars nieren even. Het is een moeilijk besluit, hoor. Weegt de maatschappelijk onrust die je creëert met ontruimingen op tegen de veiligheid?"

Heeft u ergens verkeerde beslissingen genomen?
"We hebben binnen het beleidsteam een stevige discussie gehad over het vrijgeven van de namen van de slachtoffers. Ik wilde deze snel bekendmaken, maar op grond van de privacyregels waar het Openbaar Ministerie mee te maken heeft, kan dit niet. Dat zorgde voor een heel vervelende dubbeltelling, toen een school op maandagmorgen merkte dat een medewerker en haar echtgenoot waren omgekomen en dat wereldkundig maakte. Deze namen stonden al op onze lijst, maar de buitenwereld dacht dat er nog twee doden waren. Heel vervelend. Dit zal zeker in de evaluatie naar voren komen."

Er deden meer berichten de ronde, die achteraf niet klopten. Over een jongen, die exact dezelfde naam zou hebben als de dader. Van der V. zou ook zijn ouders hebben neergeschoten. Hoe moeilijk is dat voor u om te ontzenuwen?
"Een moeder liep op de bewuste zaterdag met haar twee kinderen naar de Ridderhof. Ze zag eerst een helikopter in de lucht en las toen op Twitter over de schietpartij. Daar viel ook te lezen dat de dader naar het centrum liep. De vrouw werd bang en rende naar huis. Op Twitter las ze ook over een tweede schutter. Ze heeft zich thuis uit pure angst opgesloten. Dat is wat er die dag gebeurde. Mensen werden ongerust. We hebben daarom zo snel mogelijk zelf de sociale media ingezet om de feiten te communiceren."

U heeft de camerabeelden van de schietpartij gezien. Hoe was dat?
"Ik heb fragmentarische beelden gezien, niet de hele film. Uit de beelden bleek dat Tristan rustig en overwogen te werk ging. Je probeert te begrijpen waarom iemand dit doet. Zes doden, drie mensen voor het leven gewond, vele anderen getraumatiseerd. Je kunt het niet bevatten. De officier van justitie heeft gezegd dat Tristan de maatschappij wilde straffen, of God wilde straffen, maar mijn verstand kan daar niet bij."

U heeft ook de ouders van Tristan van der V. bezocht. Wat zegt u op zo'n moment?
"Woorden van troost. Hun zoon is niet alleen dood, hij heeft mensen vermoord. Erger kan niet. In de kern heb ik vooral medelijden met ze. Door dat gesprek heb ik wel een beter beeld van de jongen, ik kan daar verder niet teveel over uitweiden. Wat ik vooral opmerkelijk vind, is hoe de Alphense gemeenschap meeleeft met de ouders. Ik hoor natuurlijk ook afkeurende geluiden, maar over het algemeen is de compassie komen bovendrijven. En dat is mooi. Is dat een goed woord hiervoor? Ja. Het is mooi."

Ervaren VVD-bestuurde
1946 -Op 14 september geboren in Groningen

1973 - afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen in de sociale en economische geografie

1973-1976 - bestuursplanoloog bij provincie Drenthe

1976-1983 - burgemeester Schiermonnikoog

1983-1996 - burgemeester Voorburg

1996-2000 - Partner bij Ernst & Young

1999-2003 - Landelijk partijvoorzitter VVD

2001-2005 - Vicepresident Capgemini

2007-2007 - waarnemend burgemeester Lansingerland

2009-2010 - waarnemend burgemeester Kaag en Braassem

2010 - heden Sinds 21 december waarnemend burgemeester Alphen aan den Rijn

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden